Trung Quốc “xuất khẩu” ô nhiễm ra thế giới



Trung Quốc “xuất khẩu” ô nhiễm ra thế giới

Thu Thủy 9:40 20/8/2017

Theo Giáo sư Osamu Nagafuchi (Nhật Bản), không khí ô nhiễm từ Trung Quốc lan sang Nhật Bản đã khiến nồng độ thủy ngân đo được trong sương giá ở khu vực rừng phía nam Nhật Bản vào mùa đông tăng cao.

Cảng Kagoshima. Ảnh: SCMP

Nghiên cứu của Giáo sư Osamu Nagafuchi - chuyên gia tại Học viện Công nghệ Fukuoka, Nhật Bản -  làm dấy lên những lo ngại chất lượng không khí ở một vùng của Nhật Bản sẽ suy giảm, bị ô nhiễm do nhiễm độc thủy ngân.

Gần 30 năm nay, Giáo sư Nagafuchi đã theo dõi tình trạng ô nhiễm ở đảo Kyushu và các hòn đảo xung quanh ở Nhật Bản. Từ đó, Giáo sư đưa ra nhận định: Các chất gây ô nhiễm không khí từ Trung Quốc lan sang là nguyên nhân khiến các cánh rừng nguyên sinh nằm trên đảo Yakushima (di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận) của Nhật Bản đang chết dần.

Những ống khói đen kịt tại một nhà máy hóa chất ở Thiên Tân (Trung Quốc). Ảnh: EPA

Từ năm 1992, Giáo sư Nagafuchi bắt đầu theo dõi những vệt màu sẫm nổi trên tuyết ở những vùng hẻo lánh trên đảo Yakushima. Qua các phân tích, ông phát hiện ra dấu vết của silicon, nhôm và những phụ phẩm khác từ việc đốt than đá trong nhà và quá trình hoạt động các nhà máy nhiệt điện than của Trung Quốc.

Qua nhiều năm, Giáo sư Nagafuchi nhận thấy mỗi khi có gió thổi đến từ phía Tây Bắc là mức độ ô nhiễm không khí tại Kyushu tăng cao. Điều đáng chú ý là hai thành phố của Trung Quốc là Bắc Kinh và Thiên Tân nằm cách đảo Kyushu (Nhật Bản) khoảng 1.450 km về phía tây bắc.

Nghiên cứu của Nagafuchi cũng đã xác định nồng độ thủy ngân tăng vọt vào mùa đông ở khắp các cánh rừng tại Kyushu. Vị giáo sư này xác định nồng độ thủy ngân dựa vào kết quả đo sương giá, băng giá của cây vào mùa đông tại các khu rừng.

Trước năm 2010, nồng độ thủy ngân trong sương giá phủ trên cây tại Yakushima và trên núi Tsurumi (quận Oita) chỉ dưới 100 nanogram/lít nước. Năm 2013, kết quả kiểm tra nồng độ thủy ngân trên núi Karakuni là 160 nanograms/lít nước và tăng vọt lên 400 nanograms/lít nước vào năm 2014. Dù nồng độ thủy ngân đo được vào tháng 1/2017 đã giảm còn 60 nanograms/lít nước, nhưng Giáo sư Nagafuchi cho rằng: Do những luồng không khí bị chệch hướng, nên đây chỉ là hiện tượng tạm thời.

Chương trình Môi trường của Liên Hợp Quốc thông tin, mỗi năm có khoảng 1.960 tấn thủy ngân được thải ra môi trường, trong số đó có khoảng 1/3 lượng phát thải từ Trung Quốc. Vì thế, Liên Hợp quốc đã phải ra tay ngăn chặn tình trạng này bằng việc thông qua Công ước Minamata về thủy ngân. Công ước này cũng bắt đầu có hiệu lực từ ngày 16/8. Đây là thỏa thuận quốc tế về việc sử dụng, buôn bán thủy ngân nhằm ngăn chặn ô nhiễm thủy ngân, kiểm soát việc sản xuất, buôn bán xuyên biên giới, sử dụng và thải bỏ thủy ngân. Công ước được đặt tên theo một thành phố trên đảo Kyushu, nơi có hàng nghìn người dân đã thiệt mạng do nhiễm độc thủy ngân nặng sau khi ăn cá được đánh bắt trong vùng biển địa phương.

Shinobu Sakamoto (bệnh nhân Minamata) sẽ đến Thụy Sĩ vào tháng 9 để tham dự hội nghị ký kết hiệp ước quốc tế đầu tiên nhằm ngăn chặn ô nhiễm thủy ngân giữa các quốc gia. Ảnh: Kyodo

Nhiễm độc thuỷ ngân gây ra những tổn thương nặng đến hệ thần kinh, teo cơ, suy giảm thị lực, thính giác, nói khó khăn, nghiêm trọng hơn là tê liệt, hôn mê, thậm chí tử vong. Bệnh Minamata được xác định lần đầu tiên vào năm 1956. Nhưng phải đến những năm 1960, chính phủ Nhật Bản mới công nhận bệnh Minamata là căn bệnh thần kinh do nhiễm độc thủy ngân. Tập đoàn Chisso bị cho là đã gây ra căn bệnh này vì làm ô nhiễm môi trường. Hơn 100 nghìn người đã bị ảnh hưởng. Trong đó, 2.265 người đã chết vì căn bệnh này. Số khác thì bị mất trí, liệt và hôn mê.


Thu Thủy

Theo SCMP