Trung Quốc tung “quân đoàn tỷ đô” mua chuộc nhóm đảo Thái Bình Dương



Trung Quốc tung “quân đoàn tỷ đô” mua chuộc nhóm đảo Thái Bình Dương

Lục Kiếm 21:3 29/3/2015

Trung Quốc đang ngày càng mở rộng “quân đoàn tỷ đô” của mình trong khu vực Thái Bình Dương.

Mỹ nên bắt đầu quan ngại về các khoản viện trợ của Trung Quốc đối với quân đội đảo quốc Fiji đang làm mờ ảnh hưởng của Australia trong khu vực châu Đại Dương? Đó là một trong những vấn đề được đặt ra trong báo cáo mới đây của Viện nghiên cứu Lowy có trụ sở ở Sydney, Australia. Theo tính toán của Lowy, Trung Quốc đã viện trợ song phương gần 1,5 tỷ USD trong nhóm đảo khu vực Thái Bình Dương kể từ năm 2006, nhiều hơn cả Pháp hay Liên minh châu Âu (EU), gần bằng số tiền mà các tên tuổi lớn khác trong khu vực như Nhật Bản và New Zealand đổ ra.
 
Nhìn chung trong toàn khu vực, Australia vẫn là nhà tài trợ lớn nhất, với 6,8 tỷ USD trong giai đoạn 2006-2013. Nhưng khi lên nắm quyền vào năm 2013, Thủ tướng Tony Abbott đã dần cắt giảm sự hào phóng của mình. Phần lớn đồng tiền của Australia hiện đang nằm ở đảo Manus, Papua New Guinea, Nauru, nơi nước này “gửi gắm” những người tị nạn không mong muốn.
 
Mỹ hiện vẫn là nhà tài trợ lớn thứ hai trong khu vực, với 1,7 tỷ USD trong cùng giai đoạn. Tuy nhiên, hơn một nửa số đó đi đến các tiểu vương quốc nằm trong Liên bang Micronesia, như Guam hay quần đảo Bắc Mariana. Khi bà Hillary Clinton, khi đó nắm giữ cương vị Ngoại trưởng Hoa Kỳ, đến tham dự Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum) năm 2012, bà đã hứa sẽ quan tâm hơn đến các vấn đề trong khu vực. Đó cũng là tất cả những gì mà Tổng thống Obama hứa hẹn về chiến lược “tái cân bằng” trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Viện trợ, dự kiến sẽ tăng lên, thực chất đã bị đình trệ.
 
Ngược lại, sự hiện diện của Trung Quốc ngày càng nổi bật. Tại Hội nghị thượng đỉnh vào năm 2013 được tổ chức ở Quảng Châu, Bắc Kinh đã cam kết cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ các hòn đảo nam Thái Bình Dương, khuyến mại thêm 1 tỷ USD cho vay ưu đãi. Chủ tịch Tập Cận Bình khi đến thăm Fiji vào tháng 11/2014 đã cam kết sẽ tăng cường cho vay phát triển cơ sở hạ tầng đất nước. Có thể ví von, viện trợ của Trung Quốc đối với nhóm đảo còn nhiều khó khăn trong khu vực đã tăng nhanh như nấm mọc sau mưa.
 
Một số nhà quan sát lo ngại rằng động thái của Trung Quốc, đặc biệt là gói cứu trợ đáng nể vào năm 2006, ngay trước thềm cuộc đảo chính diễn ra, sẽ làm suy yếu tính dân chủ ở Fiji. Một số khác còn lo ngại rằng Trung Quốc đã rót 780.000 USD trong cuộc vận động bầu cử ở quốc đảo này.
 
Hỗ trợ của Trung Quốc đối với những hòn đảo nhỏ chắc chắn sẽ có chi phí không hề nhỏ. Một số giờ là con nợ khủng. Những nước gặp khó khăn trong việc trả nợ chỉ có thể xin gia hạn, chứ không được xóa đi như ý nghĩa của một khoản viện trợ không hoàn lại. Hai phần ba khoản nợ của vương quốc Tonga nằm hoàn toàn trong tay Eximbank - ngân hàng chuyên trách rải vốn đầu tư ra các nước của Trung Quốc. Chủ thầu hầu hết các dự án phát triển là doanh nghiệp Trung Quốc. Nguyên vật liệu xây dựng và lao động cũng phần lớn được nhập về từ Trung Quốc.
 
Kết quả là, các sân vận động sáng bóng hay bệnh viện mới toanh không hề tạo thêm việc làm cho người dân địa phương, cũng chẳng đóng góp được gì nhiều cho nền kinh tế bản địa. Tương tự như ở châu Phi, khoản đầu tư của Trung Quốc trong khu vực các đảo Thái Bình Dương đều nhắm đến những nơi giàu tài nguyên. Mỏ khai thác nickel Ramu ở Papua New Guinea là một trong những dự án lớn nhất của Trung Quốc trong khu vực, với số tiền lên đến 1,6 tỷ USD. Công ty Trung Quốc Zhongrun International giờ là chủ sở hữu chính của mỏ vàng Vatukoula ở Fiji. Một công ty khác có tên là Xinfa Aurum thì đang được quyền khai thác bôxit ở đảo lớn thứ hai của Fiji, Vanua Levu.
 
Sự hiện diện rõ ràng nhất là các cuộc di cư không ngừng nghỉ của người dân Trung Quốc sang định cư ở các đảo trong khu vực. Những người này sang đây chủ yếu làm kinh doanh và chiếm việc làm của người dân bản địa. Không có gì ngạc nhiên khi nhiều cuộc bảo loạn đã xảy ra. Năm 2006 đã bùng phát các cuộc bạo loạn lớn ở quần đảo Solomon và Tonga, và một lần nữa vào năm 2009 ở Papua New Guinea, khiến Trung Quốc buộc phải sơ tán một số công dân. Tuy nhiên, điều này chỉ khiến Trung Quốc tìm cách tăng cường bảo vệ công dân nước mình, chứ không thể dập tắt các cuộc hành quân tỷ đô đầy tham vọng của nước này trong khu vực nói riêng và toàn thế giới nói chung.
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :