Thế giới tuần qua: Toàn cầu bật chế độ “nóng”



Thế giới tuần qua: Toàn cầu bật chế độ “nóng”

Lục Kiếm 0:5 15/4/2018

Mùa hè mới ở khúc dạo đầu, nhưng thế giới đã nóng lên từng ngày. Không chỉ nóng trên mặt trận súng ống, bom đạn ở Syria. Nóng vì sách, nóng vì rượu, nóng vì xin lỗi, nóng chuyện “đà đưa”… Ấy vậy mà, vẫn có những “mặt trận” chẳng theo “trend”. Đột ngột hạ nước, liệu sẽ dẫn đến “bình thường hóa”, hay chỉ là khoảng lặng bất chợt cho một trận “nóng” khác, mạnh mẽ hơn?

Ảnh: shutterstock

Thế giới “bật ngửa” khi liên quân tấn công Syria

Theo NPR, một vụ tấn công hóa học đã xảy ra ở Douma, khu vực nổi dậy gần thủ đô Damascus của Syria. Hàng chục người, đa phần là phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng. Khu vực này đang phải đối mặt với sự trừng phạt nặng nề từ chính quyền Bashar al-Assad.

Ảnh: Xinhua/ABC News

Vậy là vào 4 giờ sáng ngày 14/4 theo giờ địa phương tại Syria (khoảng 8 giờ sáng giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hạ lệnh tấn công tên lửa Syria khi chưa thảo luận với quốc hội để được phép sử dụng lực lượng quân sự. Không phải đợi lâu, các vụ nổ lớn đã xảy ra sau đó ở khu vực gần thủ đô Damascuss của Syria. Theo Reuters, ít nhất có 6 tiếng nổ lớn được nghe thấy tại Damascuss và xuất hiện các cột khói kèm theo. Quận Barzah, nơi có trung tâm nghiên cứu khoa học lớn của Syria bị cho là đã trúng bom không kích.

Theo quan chức Mỹ, cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu và có sử dụng khoảng 100 tên lửa Tomahawk. Tuy nhiên, hãng thông tấn nhà nước SANA (Syria) đưa tin: Hệ thống phòng thủ của Syria đã đánh chặn ít nhất được 13 quả tên lửa của Mỹ, Pháp Anh và chặn đứng vụ tấn công vào thành phố Homs. Nhưng các thông tin này chưa được các bên liên quan xác nhận.

Việc Mỹ, Anh, Pháp tấn công Syria khiến chiến trường Syria có nguy cơ chuyển từ nội chiến sang cuộc đối đầu Nga - Mỹ. Nghị sĩ Aleksandr Sherin - Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Quốc phòng Duma quốc gia, Hạ viện Nga - cho rằng: Lệnh tấn công của Mỹ vào Syria vi phạm các chuẩn mực quốc tế, nhằm hủy hoại nỗ lực giúp đỡ Syria của Nga, từ đó bắt Nga phải “khuất phục”. Thậm chí, ông Alexander Sherin còn ví Tổng thống Donald Trump là Adolf Hitler thứ 2.

 Tổng thống Barack Obama đã từng phát biểu trong một cuộc họp báo vào tháng 12/2016: “Đây là một trong  những vấn đề khó khăn nhất mà tôi đã phải đối mặt.” Tương tự, Giám đốc CIA John Brennan nói: “Syria là một vấn đề phức tạp và nan giải nhất mà tôi từng phải đối phó.” Tham gia vào cuộc chiến ở Syria là vô cùng phức tạp và nguy hiểm. Đó là lý do tại sao chính quyền Obama tránh trực tiếp tấn công Assad.

Khi Trump tấn công Syria vào tháng 4/2017, sau một cuộc tấn công vũ khí hóa học khác, ông đã cố gắng “chích mũi tiêm răn đe” chính quyền Assad. Nhưng rõ ràng, vụ đánh bom hạn chế đã không gửi được thông điệp mong muốn.

Chết vì rượu

Rượu hợp pháp rất khó kiếm ở Indonesia, đất nước có đa số người theo đạo Hồi. Hàng chục ngàn cửa hàng tiện lợi bị cấm bán. Những nơi được phép bán thì bị đánh thuế rất nặng nề.

Thị trường chợ đen bùng nổ đã lấp khoảng trống này. Nhưng việc thiếu giám sát và các quy định đã gây ra hậu quả chết người.

Ảnh: Reuters

Theo Washington Post/AP, chỉ trong tháng 4 này, 82 người Indonesia đã thiệt mạng và nhiều người khác phải nhập viện vì rượu lậu. Ít nhất đã có chục người đàn ông bị bắt giữ vì bị nghi ngờ tàng trữ và buôn bán rượu trái phép.

Đây không phải lần đầu tiên Indonesia phải đối mặt với thảm họa từ rượu lậu. Năm 2016, ít nhất 24 người thiệt mạng sau khi tiêu thụ rượu lậu được làm từ ethanol, nước và hoa quả. Năm 2014, hơn chục người chết sau khi dùng thứ rượu tương tự.

Ngộ độc rượu cũng là tình trạng nan giải ở Việt Nam. Tháng 3/2018, ở Quảng Nam đã khiến 3 người thiệt mạng, hàng chục người phải nhập viện vì ngộ độc rượu sau khi dùng trong một đám tang. Đặc biệt thời điểm cận Tết và trong Tết nguyên đán, bên cạnh hàng chục trường hợp uống rượu nhập viện, 50% nạn nhân tai nạn giao thông còn rượu trong người. Chưa kể đến hàng nghìn trường hợp men say đánh nhau.

Từ cưỡng bức tới chiến tranh tôn giáo

Theo AP, một vụ cưỡng bức rồi giết Asifa Bano, bé gái 8 tuổi ở Ấn Độ, đã biến thành chiến tranh tôn giáo, giữa người theo Hồi giáo và Hindu ở nước này.

Ảnh: Independent

Ban đầu, người ta coi đây là một trường hợp bạo lực tình dục khác ở Ấn Độ. Nhưng sau đó, nó đã trở thành cuộc xung đột tôn giữa người Hindu và người Hồi giáo. Bano đến từ một bộ lạc du mục Hồi giáo, còn những kẻ bị buộc tội lại đang được người Hindu bảo vệ.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, người theo chủ nghĩa dân tộc Hindu cứng rắn, chưa đưa ra động thái gì.

Quân đội Trung Quốc tiến gần bờ biển Úc?

Liệu Trung Quốc có thiết lập căn cứ quân sư trên đảo quốc Vanuatu, phía Nam Thái Bình Dương? Phụ thuộc vào ai yêu cầu.

Fairfax Media của Úc dẫn nguồn giấu tên, cho biết, chính quyền Trung Quốc và Vanuatu đã có những cuộc thảo luận sơ bộ về khả năng này.

Lực lượng bảo vệ Vanuatu trước một tàu khu trục của Trung Quốc. Ảnh: Press TV

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Vanuatu, Ralph Regenvanu, nói với Australian Broadcasting Corporation chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra. Ngoại trưởng Úc Julie Bishop tuyên bố rằng đã nhận được lời đảm bảo từ chính quyền Vanuatu về việc không có đề nghị chính thức nào từ Bắc Kinh nhưng bà không xác nhận đã có cuộc thảo luận sơ bộ nào giữa Vanuatu với Bắc Kinh hay không. Còn Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngụ ý báo cáo trên là sai.

Sự hiện diện của quân đội Trung Quốc trên Vanuatu sẽ tác động lớn đối với các nước láng giềng của hòn đảo ở Nam Thái Bình Dương, giúp tàu chiến Trung Quốc cách bờ biển Úc chưa đầy 1.553 dặm.

Trong thời gian gần đây, quan hệ giữa Úc và Trung Quốc cũng khá căng thẳng khi không ít lần hai bên đưa ra những cáo buộc nặng nề với nhau. Úc cho rằng Bắc Kinh thông qua các Hoa kiều để mua chuộc chính trị gia Úc, thao túng chính trường Úc. Trong khi đó, Bắc Kinh tố cáo Úc đang cố tình gây ảnh hưởng vào tranh chấp trên Biển Đông.

Sự “chân thành” của Mark Zuckerberg

Tuần qua, Mark Zuckerberg, người sáng lập/CEO của Facebbook, đã phải ra điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ vì bê bối lộ thông tin người dùng Cambridge Analytica.

Ảnh: Getty/Time

Không giống như đồng nghiệp ở Thượng viện, các thành viên Hạ viện đã hỏi Mark Zuckerberg về thực tiễn thu thập dữ liệu của Facebook, có vẻ họ “biết nghề” hơn. Nhưng không đủ để làm khó Zuckerberg. CEO của Facebook nói việc thu thập dữ liệu người dùng là vì “mục đích an ninh”. Tuy nhiên, vị CEO này, người đã xin lỗi về việc bảo vệ dữ liệu, đã không “sứt mẻ” gì trước gần 100 nhà lập pháp.

Song dư luận vẫn có thể nhận thấy: Lời xin lỗi này bị cho là không đủ chân thành, khi người này dùng cú pháp “thể trung” (Middle Voice), nhìn như chủ động song thực chất là bị động, ngầm ám chỉ lỗi của Facebook chỉ là… sơ sót, chứ không phải bỏ mặc lỗ hổng hoành hành.

Lời xin lỗi như vậy thường được dùng để bảo vệ lợi ích công ty và cổ đông. Quả thực, lời khai/xin lỗi của Mark Zuckerberg đã mang lại lợi ích cho Facebook: Trong phiên giao dịch hôm thứ sáu (13/4), công ty này đã giàu thêm 24 triệu USD.

Thế là xong?

Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đã “tắt” trước cả khi thực sự bắt đầu? Đó là điều có thể cảm thấy sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết sẽ “hạ thấp đáng kể” đánh thuế vào mặt hàng ôtô.

Ảnh: iStockphoto/Asia Times

Nhiều người kỳ vọng điều này sẽ “hạ nhiệt” cho Tổng thống Trump, người đã đe dọa sẽ đánh gói thuế trị giá 150 tỷ USD lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Một số nhà phân tích cảnh báo rằng điều này chưa đủ để kết thúc “cuộc xung đột thương mại”. Nhưng đủ để Phố Wall kích động, khi tăng tới 429 điểm.

Những bí mật trong một cuốn sách

James Comey đã trở lại. Và ông ta mang theo nhiều thứ hay ho.

Theo Washington Post, cuốn sách mới nhất của cựu Giám đốc FBI nói về thời kỳ tại nhiệm của ông, bao gồm cả chuyện James Comey bị Tổng thống sa thải. Cuốn sách chứa rất nhiều thông tin thú vị.

Ảnh: AP/washingtonexaminer

Đầu tiên, nó tiết lộ rằng Trump dường như bị ám ảnh bởi sự tồn tại của “băng bẩn” (pee tape), ám chỉ về một hồ sơ chưa được kiểm chứng về mối quan hệ giữa Trump và Nga. Đoạn băng này được cho là ghi lại việc Tổng thống thuê gái mại dâm Nga “giải quyết nỗi buồn” trên giường trong một khách sạn ở Moscow, nơi mà cựu Tổng thống Obama đã ngủ lại. Comey viết rằng Trump muốn xóa êm vụ này vì không muốn khiến Đệ nhất phu nhân Melania Trump bận lòng.

Trong cuốn hồi ký Lòng trung thành cao hơn: Sự thật, những dối trá và sự lãnh đạo (A higher loyalty: Truth, lies, and leadership) này, ông còn so sánh Tổng thống Trump với một “trùm mafia”, buộc tất cả nhân viên Nhà Trắng làm mọi việc phải dựa trên lòng trung thành.

Trump, như mọi khi, lên Twitter mắng mỏ Comey, chỉ trích ông này che đậy những dối trá và tham nhũng trong nội bộ FBI. Các đồng minh đảng Cộng hòa của ông Trump cũng bắt đầu lên kế hoạch phản pháo, lập trang web có tên "Lyin’ Comey" (Comey dối trá) nhằm hạ bệ uy tín cựu giám đốc FBI. Tuy nhiên, cuốn hồi ký ngay lập tức trở thành một trong những đầu sách bán chạy nhất, khi có vô số đơn đặt hàng dù còn chưa chính thức ra mắt.

Trong khi Comey có thể trở thành anh hùng trong mắt nhiều người, thì cũng cần lưu ý rằng ông ta cũng có vấn đề của mình: ồn ào xử lý vụ điều tra email của Hillary Clinton nhưng lại im lặng về cuộc điều tra Trump trong chiến dịch 2016.

 


Lục Kiếm