Taliban đối mặt với thời kỳ kinh tế ảm đạm



Taliban đối mặt với thời kỳ kinh tế ảm đạm

Phương Linh 15:30 30/8/2021

Theo nhận xét của Ajmal Ahmady - cựu giám đốc ngân hàng trung ương Afghanistan, tương lai kinh tế của nước này dưới sự cai trị của Taliban có vẻ ảm đạm: Giá lương thực tăng vọt. Tiền mặt có hạn. Vì “Afghanistan đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng với Covid, xung đột, hạn hán. Nhưng trên hết là những khó khăn về kinh tế”.

Ahmady dự đoán Taliban sẽ gặp khó khăn trong việc quản lý và hoạch định chính sách kinh tế. Ông cho biết: “Họ không nói rõ chương trình nghị sự chính sách của mình là gì. Không rõ ai sẽ là người điều hành chương trình nghị sự kinh tế cho họ. Tôi nghĩ họ sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức và buộc phải nhanh chóng tìm cách giải quyết”.

Lạm phát, thiếu hụt tiền mặt

Vấn đề tài chính cấp bách nhất là về cơ bản, quốc gia này đã cạn kiệt đồng đô la Mỹ, một thảm họa đối với một quốc gia như Afghanistan đang trong tình trạng thâm hụt thương mại rất lớn. Hiện tại, Washington đã phong tỏa một cách hiệu quả các tài sản của ngân hàng trung ương Afghanistan do Mỹ nắm giữ để ngăn dòng tiền chảy sang Taliban. Hơn nữa, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, dưới áp lực của Hoa Kỳ, đang tạm dừng khoản tiền 450 triệu USD dự kiến sẽ chuyển cho Afghanistan.

Ahmady, một nhà kinh tế được đào tạo tại Harvard cho biết tình trạng này sẽ gây khó khăn về kinh tế cho chế độ mới cũng như người dân Afghanistan. Cụ thể, ông cho rằng đồng tiền của Afghanistan sẽ mất giá (đồng tiền của Afghanistan giảm xuống mức thấp kỷ lục), gây ra lạm phát, bao gồm cả giá lương thực cao hơn.

Hãy cứu giúp Afganistan

Ahmady, người từng là cố vấn kinh tế cho cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani cho biết Taliban sẽ giảm khả năng tiếp cận dòng tiền. Sẽ có một sự thắt chặt tài chính. Thu nhập thực tế cũng sẽ giảm. Ông nói: “Tôi hy vọng trong thời gian trung và dài hạn, bạn sẽ thấy dòng người tị nạn bắt đầu tăng lên”. Những người ở lại Afghanistan có thể gặp khó khăn khi lấy tiền ra khỏi ngân hàng. Một ngày trước khi Kabul rơi vào tay Taliban, ngân hàng trung ương đã giới hạn số tiền mà khách hàng có thể rút từ ngân hàng. Ahmady dự đoán Taliban sẽ cần tiếp tục các biện pháp kiểm soát vốn vì áp lực tài chính quá lớn trong nước.

Ahmady kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục hỗ trợ người dân Afghanistan, nếu không thông qua chính phủ, thì hãy thông qua Liên hợp quốc và các tổ chức phi chính phủ. Ông nhận định: “Hỗ trợ nhân đạo không chỉ cần duy trì mà còn cần phải tăng lên trong vài ngày và tháng tới. Chúng ta đừng đợi cho đến khi một cuộc khủng hoảng khác ập đến”. Ahmady lo sợ quá khứ lặp lại khi Hoa Kỳ rút lui khỏi khu vực. Ông cho biết: “Việc tiếp tục cung cấp hỗ trợ nhân đạo cho Afghanistan rất quan trọng, đặc biệt trong thời gian này”.

Tin vào những gì nhìn thấy, không phải những điều được nghe thấy

Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Canada và các cường quốc phương Tây khác đã báo hiệu rằng họ sẽ không công nhận Taliban là những kẻ thống trị hợp pháp của Afghanistan. Taliban tuyên bố họ đã thay đổi cách thức của mình so với lần cuối cùng họ cai trị Afghanistan, một thời kỳ được đánh dấu bằng những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, các vụ hành quyết công khai và khủng bố. Phụ nữ không được phép đi làm hoặc đi học và có án tử hình nếu phụ nữ ngoại tình và đồng tính luyến ái.

Ahmady hoài nghi: “Tôi tin những gì tôi thấy, không phải những gì tôi nghe thấy”. Ông chỉ ra các bằng chứng về việc Taliban đã tấn công các thành phố lớn dù họ đã cam kết không làm điều này. Trong những ngày gần đây có thêm nhiều báo cáo về việc các chiến binh Taliban đụng độ với các nhà hoạt động trong các cuộc biểu tình chống chế độ mới. Các nhân chứng cho biết nhiều tay súng Taliban đã xả súng vào đám đông và đánh người biểu tình ở Jalalabad.

Ahmady cho hay: “Chúng tôi sẽ được thuyết phục hơn nếu họ tuân thủ những nguyên tắc mà họ đã tuyên bố, đồng thời vẫn cho phép phụ nữ được học hành, có nhân quyền, truyền thông được tự do và không có bất kỳ hành động trả thù hay giết người nào. Đó sẽ là một tin rất tốt. Nhưng dựa trên những gì mà chúng tôi đã nhìn thấy, thật không may là, tôi đã không còn tin vào những tuyên bố của họ vào thời điểm hiện tại”.

Còn nhiều khoáng sản chưa được khai thác tại Afghanistan

Afghanistan đang có một lượng lớn khoáng sản chưa được khai thác. Năm 2010, các quan chức quân sự và nhà địa chất Mỹ ước tính nước này đang nằm trên các mỏ khoáng sản trị giá gần 1 nghìn tỷ USD, bao gồm sắt, vàng, đồng, khoáng chất đất hiếm và một trong những mỏ lithium lớn nhất thế giới - một thành phần quan trọng đối với xe điện. Trong nhiều năm, đất nước này đã có hy vọng rằng các khoáng sản tự nhiên của Afghanistan có thể thúc đẩy sự giàu có của một quốc gia nghèo nhất hành tinh. Nhưng Ahmady không lạc quan rằng tình hình sẽ thay đổi dưới sự cai trị của Taliban.

Ông nói: “Thật khó để mong đợi rằng đột nhiên nguồn khoáng sản này sẽ được khai thác. Một số nhà phân tích cho rằng sự sụp đổ của chính phủ do Mỹ hậu thuẫn ở Kabul sẽ tạo ra cơ hội cho Trung Quốc. Ahmady cho biết ông cảm thấy "khó tin" Trung Quốc sẽ đổ hàng tỷ USD vào các dự án khai thác ở Afghanistan ngay bây giờ. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng "có lẽ đây là cơ hội" cho Trung Quốc trong vòng 5 đến 20 năm tới.


Phương Linh

Theo CNN

Từ Khóa :