Tại sao “vòi nước cho vay” Trung Quốc-Venezuela được bật lên?



Tại sao “vòi nước cho vay” Trung Quốc-Venezuela được bật lên?

Lục Kiếm 18:1 4/9/2015

Tiền, được đầu tư vào dầu khí, sẽ mang lại “lợi” cho cả Trung Quốc và Venezuela. Nhưng quốc gia Mỹ Latin này còn “răng” không thì thật khó mà nói.

Ngồi trước bức chân dung của cố Tổng thống Hugo Chávez từ màu nước Trung Quốc, Tổng thống Nicolás Maduro đã công bố khoản vay trị giá 5 tỷ USD từ Bắc Kinh trong chương trình truyền hình hàng tuần của chính ngài phát sóng ngày 1/9. Trong chương trình “In contact with Maduro” kéo dài 2 tiếng đồng hồ này, ông đã thông báo ngắn gọn thỏa thuận đã được ký kết, trước khi diễn ra lễ diễu binh của Trung Quốc và cảnh ông đang chơi trống với các quan chức Trung Quốc.
 
Thỏa thuận này chưa được xác nhận bởi chính quyền Trung Quốc, nhưng đã được báo giới nước này đưa tin. Có lẽ đây là phần mới nhất từ thỏa thuận mà cố Tổng thống Chávez đã đạt được từ năm 2007, trong đó Venezuela sẽ được vay 5 tỷ USD từ Trung Quốc để khai thác dầu khí. Ban đầu, nhìn qua có vẻ Trung Quốc chẳng được lợi gì, ít nhất về mặt kinh tế. Tăng trưởng nhập khẩu dầu của nước này đã chậm lại. Phần lớn dầu nhập khẩu sẽ được lưu trữ phòng trừ trường hợp khẩn cấp, chứ không phải tiêu thụ. Thị trường thế giới thì thừa dầu, Trung Quốc có thể mua từ bất kỳ ai với giá khá rẻ. Bản thân ông Maduro đã phải thúc giục các đối tác OPEC giảm sản lượng để ngăn chặn hiện tượng giảm giá.
 
Tuy nhiên, việc Trung Quốc gửi “quân đoàn tỷ đô” ra khắp nơi đã không còn là xa lạ. Các lợi ích chính trị ẩn đằng sau chẳng bao giờ được hé lên, trừ khi có sự hy hữu bất thường nào đó. Nhưng với những thông tin bề nổi đến nay, có thể thấy ít nhất thỏa thuận trên sẽ mang tính chất như một khoản đầu tư cho hạ tầng phát triển, và mang lại lợi ích cho các công ty Trung Quốc là “bạn hàng” với Venezuela. Ngay cả khi chẳng có lợi nhuận (nhiều khoản đầu tư dầu khí ngày nay đang ở trong tình trạng đó), Chính phủ của bên nhận tiền mới là bên thiệt hại, còn công ty Trung Quốc chẳng có vấn đề gì hết. Do đó, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc có thể cho vay tiền để kích thích các công ty nội địa, mà không đặt ai vào thế rủi ro cả.
 
Trong khi đó, điều này rõ ràng khiến Venezuela, đang trên bờ vực vỡ nợ, càng đón thêm nhiều nguy cơ. Yu Yongding - Giáo sư tại Học viên Khoa học Xã hội Trung Quốc - đã chỉ trích mô hình cho vay của Trung Quốc đang gây rủi ro cho các Chính phủ ngập trong rủi ro. Venezuela có thể là nơi Trung Quốc thử nghiệm mô hình cho vay “rủi ro”. Có thể coi 56,3 tỷ USD mà Trung Quốc ném vào nền kinh tế ốm yếu của Venezuela kể từ năm 2007 đã bị “chìm xuống đáy”, và chừng 20 tỷ USD có thể bị liệt vào hàng “nợ xấu”. Một khoản cho vay trong lĩnh vực dầu khí gần như không giúp ích gì nhiều cho Kho bạc Chính phủ Venezuela. Thực tế, nước này cần tiền “nóng” để trả lương, an sinh xã hội, nhập khẩu hàng hóa, chứ không phải nâng cấp giàn khoan. Tuy nhiên, một dòng tín dụng mới, dù có mang danh nghĩa gì, sẽ tạo thành huyết mạch cho cuộc bầu cử. Chính phủ Venezuela thà chịu ràng buộc “gì đó” với Trung Quốc còn hơn phải chấp nhận cải cách theo yêu cầu của IMF - điều đã khiến người dân Hy Lạp sống quá lâu trong chế độ “ăn sẵn” phản đối Đảng cầm quyền và đẩy Thủ tướng Alexis Tsipras phải rời ghế.
 
Do khoản vay sẽ được trả lại bằng dầu, nó không cần Quốc hội thông qua, vì không được tính là một khoản nợ chính thức. Về mặt lý thuyết, điều đó cũng có nghĩa là Chính phủ không phải giải thích sẽ dùng tiền vào việc gì trước người dân Venezuela, dù có ghi là “đầu tư dầu khí”. Dù thế nào, Trung Quốc cũng sẽ là bên đầu tiên được trả nợ, trước các chủ nợ khác.
 
“Trung Quốc tỏ ra muốn giảm bớt quy mô rải tiền ra bên ngoài, nhưng giờ thì có một loạt “những người bạn” nghiện vay đứng ngay trước mặt”, Ricardo Hausmann - Giáo sư kinh tế Đại học Harvard và là cựu Bộ trưởng Kế hoạch Venezuela - bình luận. Thực vậy, thật khó để “từ chối” khi “những người bạn” đã đến tận cửa: Tổng thống Venezuela đã ở Bắc Kinh để tham dự lễ diễu hành, cùng với một loạt lãnh đạo các quốc gia đang phát triển cũng rất “hau háu” khác. Và chắc chắn, 5 tỷ USD là không đủ. Bởi theo Bloomberg, nước này cần ít nhất 20 tỷ USD để thoát vực tạm thời.
 
Ông Maduro đã ôm Tổng thống Nga Vladimir Putin - người cũng có mặt trong buổi lễ, mà nhiều người cho là mang theo cả nỗ lực tránh sụp đổ tài chính. Việc áp dụng quyền lực mềm ở Venezuela (Nga cũng rất tiềm năng) có thể dùng để minh chứng cho sức mạnh của Trung Quốc trên bàn cờ quốc tế. Dù Venezuela đã “gầy xọp” đi nhiều, nhưng dường như nước này vẫn tiềm tàng lợi ích gì đó đáng để giằng xé.
 
Xem thêm:
 
 
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :