Sai số trong thống kê kinh tế: Sẽ phải trả giá vì thói duy mỹ



Sai số trong thống kê kinh tế: Sẽ phải trả giá vì thói duy mỹ

Trường Giang tổng hợp 21:44 8/4/2013

Còn tiếp tục nhào nặn ra những con số thống kê để trang trí cho báo cáo thì nền kinh tế còn hụp lặn trong vòng xoáy của khủng hoảng bởi không thể xử lý được vấn đề, dù là đơn giản nhất nếu không nhận thức được sự việc. Đây là nhận định chung của nhiều chuyên gia kinh tế tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân diễn ra cuối tuần trước tại Nha Trang.

Tại Diễn đàn, nhiều ý kiến thể hiện sự quan ngại sâu sắc đối với độ tin cậy của những con số thống kê về kinh tế Việt Nam trong năm 2012 và quý I đầu năm 2013.
 
Về chỉ tiêu GDP, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh nhận định mức tăng trưởng GDP theo báo cáo rất đáng ngờ. Bởi GDP Việt Nam phụ thuộc nhiều vào hoạt động tín dụng. Thông thường ở Việt Nam, để có mức tăng GDP 6% hằng năm thì tăng trưởng tín dụng phải đạt trung bình 30%. Nhưng thời gian qua, tăng trưởng tín dụng chưa tới 1%, song GDP vẫn được thông báo tăng tới gần 5%.  
 
Trong khi đó, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cũng cho rằng con số tăng trưởng GDP 4,89% quý 1 năm 2013 là bất thường. Bởi dư nợ tín dụng quý I gần như đứng yên với mức tăng không đáng kể 0,03%, song đầu tư khu vực ngoài Nhà nước lại tăng tới 11%. Ông Bùi Trịnh đặt ra câu hỏi, liệu dòng vốn chảy vào doanh nghiệp có thể tăng gấp nhiều lần trong khi tăng trưởng tín dụng đứng yên?  
 
Liên quan đến chính sách xuất nhập khẩu, chuyên gia Bùi Trinh cũng chỉ ra một con số thể hiện sự bất công đối với người tiêu dùng trong nước. Bởi theo số liệu công bố, xuất khẩu tăng 19,7%, khi trừ trượt giá tương đương với 25%, có nghĩa là giá xuất khẩu giảm 5%. Trong khi đó, CPI bình quân quý I năm 2013 tăng 6,9% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy giá hàng hóa xuất đi các nước giảm 5%, trong khi đó hàng trong nước tăng 6,9%. Giả định những con số này là thực thì người tiêu dùng trong nước đang gánh một phần lớn chi phí để các nhà xuất khẩu “bình ổn giá” ở thị trường nước ngoài.
 
Ngay cả những con số thống kê trong lĩnh vực lao động - việc làm cũng tạo nên sự hoài nghi cho các chuyên gia. Trong khi năm 2011, 2012 số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động cao hơn hẳn các năm trước, tương đương 100.000 đơn vị. Song theo thống kê thì tỷ lệ thất nghiệp năm 2012 lại thấp nhất trong các năm gần đây, chỉ 2,2%. Điều bất hợp lý này vẫn tồn tại như một thực tế khó tin trong công tác thống kê.
 
Không dừng ở đó, việc xác định tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng, giá trị hàng tồn kho trong lĩnh vực BĐS cũng là vấn đề gây tranh cãi. Không thể tái cấu trúc các ngân hàng, hay đưa ra các giải pháp cho thị trường BĐS trong khi các con số đánh giá tình trạng sức khỏe của các tổ chức, và của cả thị trường này không đồng nhất: theo báo cáo cuối năm 2012 của Bộ Xây dựng thì toàn bộ thị trường còn tồn kho khoảng 16.000 căn hộ chung cư, nhưng theo điều tra của Dragon Capital, con số này phải lên tới 70.000. Còn đối với thị trường tín dụng, tỷ lệ nợ xấu do các ngân hàng công bố cũng chênh nhiều so với con số thanh tra của Ngân hàng Nhà nước.
 
Những con số thống kê, báo cáo không đồng nhất chỉ góp phần làm mờ bức tranh toàn cảnh của thị trường. Khắc phục khó khăn với những vấn đề hiện hữu và cụ thể đã khó. Việc khôi phục một thị trường trong khi không nắm được, hoặc không thừa nhận trạng thái thực tế của nó là điều bất khả thi. Mọi tác động cụ thể với một nhận thức mơ hồ cũng giống như việc đặt các thị trường vào cuộc chơi may rủi mà lịch sử cho thấy, sự thành công không bao giờ đến từ các “tay mơ”.
 
Việc nhào nặn ra những báo cáo “làm đẹp” cho tổ chức, cho ngành và cho cả các cơ quan quản lý không phải là vô thưởng vô phạt. Lãnh đạo một doanh nghiệp đã phải thốt lên: “Doanh nghiệp không chỉ phải đối phó với sự bất ổn chính sách vĩ mô mà còn thiếu niềm tin vào các số liệu công bố. Điều này khiến niềm tin trong giới kinh doanh ngày một giảm sút trầm trọng.” (vnexpress-8/4/2012)
 
Một khi giới đầu tư trong và ngoài nước giảm sút niềm tin vào chính sách, người tiêu dùng mất niềm tin vào thị trường thì khe cửa mở lối thoát cho nền kinh tế càng hẹp hơn bao giờ hết.
 

Trường Giang tổng hợp

Từ Khóa :