Ôtô lại... chính thức thất bại!



Ôtô lại... chính thức thất bại!

Đèn Pha (nguồn: Tạp chí Ôtôxemáy Việt Nam) 10:23 11/6/2017

“Mình làm chỉ do mình ham thích, mình muốn làm mà thôi, chứ hoàn toàn không hiểu quy luật của nó”. - Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Bộ Công thương, cơ quan có trách nhiệm lèo lái các lĩnh vực kinh tế quan trọng nhất của đất nước, “cha đẻ” của nhiều chiến lược quy hoạch gây tranh cãi, nhưng dường như từ trước đến nay chưa bao giờ thừa nhận một chiến lược nào... thất bại! Vậy là lần này dường như phá lệ, trên tinh thần "nói thẳng nói thật".

Sau nhiều năm dự báo về cái chết - được nhẹ nhàng hóa bằng từ “thất bại”, cuối cùng thì Bộ này đã chính thức thừa nhận thất bại hàng loạt mục tiêu quan trọng trong báo cáo tổng kết lại ngành công nghiệp ôtô, sau gần ba năm ra bản Quy hoạch lần hai.

Nhưng khi cái mốc kế hoạch đã cận kề, Báo cáo mới nhất về tình hình ngành công nghiệp ôtô của Bộ Công Thương, vẫn cố giữ lại một chút lạc quan trong lúc thừa nhận: giá bán vẫn cao gấp đôi so với các nước trong khu vực, cùng với đó tỷ lệ nội địa hóa cũng không đạt yêu cầu đề ra. Đây dường như là điểm sáng nhất trong quá trình miệt mài theo đuổi giấc mơ công nghiệp ôtô Việt, dù rằng lời thú nhận cũng thiếu sáng tạo và không có thông tin nào là mới

Cơ quan chủ quản khẳng khái bảo vệ một văn bản với nội dung đường hướng không có gì mới, toàn các từ ngữ đã quá quen thuộc đến mức chẳng ai để ý xem nó có... lạc hậu hay không. Trong khi đó, nhiều ý kiến bày tỏ hoài nghi, thậm chí người trong ngành “cũng không hiểu chúng ta muốn gì trong chiến lược công nghiệp ôtô” quý hoá và "vô cùng quan trọng" này (lời ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương Mại).

Cách lý giải cũng thật khó tin: giá xe ở mức cao là do thuế và phí của nước ta cao!? Cứ như chuyện của ai! Và rằng thì là: "đồng thời sản lượng tích lũy trong nước thấp, các doanh nghiệp đang sản xuất dưới rất xa so với công suất thiết kế". Thật là chính xác! 

Đúng, quả là cái xe hơi đóng ở nước ta phải chịu thuế và phí khí cao thật. Còn người mua xe không hiểu tại sao mình phải gánh mãi cái gánh nặng thuế má để “giải cứu” ngân sách để làm cho những doanh nghiệp mần xe hơi Việt cứ mãi nhỏ bé đến mức... không có năng lực làm ra cái ôtô coi được.

Tuy nhiên, đây chỉ là hai nhánh phát sinh từ một điểm xuất phát: chính sách. Không có lửa sẽ chẳng có khói.

Khi mới công bố bản Quy hoạch chính thức lần hai ấy, ông Lê Dương Quang - Thứ trưởng Bộ Công Thương khi ấy kiêm Chủ tịch HĐQT TKV, nay làm Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam - tỏ ra rất tự tin: “Chúng tôi tin rằng với sự vào cuộc quyết liệt, Chiến lược sẽ đáp ứng được yêu cầu”. Sự lạc quan ấy cũng có khi chúng ta quyết tâm gia nhập TPP và xuất hiện ý kiến cho rằng ngành sẽ bị đè bẹp, ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương, nói: Chúng ta tự tin để bước vào hội nhập.

Giờ ngẫm lại, lúc mới công bố bản Quy hoạch số hai, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược chính sách công nghiệp - Bộ Công thương Dương Đình Giám dường như đã cẩn thận lót đường cho ngày hôm nay khi nói: Có Chiến lược và Quy hoạch nhưng chưa chắc đã có ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Bởi còn chờ chính sách cụ thể từ bên trên và sự phối hợp của các cơ quan khác. Bởi còn phụ thuộc vào doanh nghiệp, chính sách ra mà doanh nghiệp không làm thì Bộ cũng đành… chịu. 

Như vậy, Bộ Công thương vô can trong chuyện làm công nghiệp ôtô thất bại?!

Mà thực ra, dùng từ “thất bại” vẫn là đánh giá quá cao. Một ngành công nghiệp thậm chí chưa từng đào xong móng thì lấy đâu ra hai chữ “thất bại”. Xét cho cùng, ôtô cũng chỉ là một “quả đấm thép” khác thêm vào chuỗi danh sách vốn đã dài: lọc dầu Dung Quất, Tân Rai, Thép thái

Nguyên, Vinashines, Vinalines, rồi Vina Than, Vina chè, Vina Sợi, dệt tất tần tật vải vóc lụa là...Cái danh sách còn quá nhiều anh hùng chưa kêu cứu như... vina lợn! 

Bệnh nặng đã lâu. Nhưng có lẽ các vị cũng phải chọn ngày hoàng đạo để thừa nhận thất bại. Hãy cùng hy vọng đây là lần cuối được nghe một cơ quan chủ quản “chính thức thừa nhận”. Nhưng cũng khá mong manh. Bởi cũng trong màn thừa nhận thống thiết đó, Bộ Công thương bỗng dưng tiếp tục đưa ra cam kết kiên trì mục tiêu phát triển ngành và đạt tỷ lệ nội địa hóa 40% trong giai đoạn 2020-2021, với một tổ công tác tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. 

“Phản ứng” thị trường mới nhất cho tuyên bố thất bại này là tháng 5 vừa qua, giá trị xe nhập khẩu đã giảm 80 triệu đồng mỗi xe, xem ra thất bại có khi lại hóa hay!


Đèn Pha (nguồn: Tạp chí Ôtôxemáy Việt Nam)

Từ Khóa : ôtô