Nhật Bản tìm kiếm sự ủng hộ từ láng giềng của Trung Quốc



Nhật Bản tìm kiếm sự ủng hộ từ láng giềng của Trung Quốc

An Nhiên 15:36 1/9/2013

Trong thời gian gần đây, Nhật Bản đang tích cực thúc đẩy các mối quan hệ song phương, nhất là với các quốc gia có chung đường biên giới và lãnh hải với Trung Quốc nhằm tìm kiếm sự ủng hộ mạnh mẽ của những nước này trong công cuộc bảo vệ lãnh hải trên vùng biển Hoa Đông.

Ngày 1/8, tờ Japan Daily Press đưa tin Thủ tướng Shinzo Abe đã chính thức đề nghị Chính phủ Mông Cổ ủng hộ Nhật Bản trong cuộc tranh chấp với Trung Quốc ở quần đảo Senkaku. Sau cuộc gặp với Tổng thống Tsakhia Elbegdorj và Thủ tướng Norov Altankhuyag, ông Abe đã tuyên bố rằng: “Cánh cửa cho các cuộc đàm phán đã mở ra” và chính quyền Mông Cổ hoàn toàn hiểu lập trường không khoan nhượng của Nhật Bản trong vấn đề này.
 
Đây cũng là lần đầu tiên sau 7 năm, một Thủ tướng Nhật Bản có chuyến công du đến Mông Cổ nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại và ngoại giao giữa hai quốc gia. Mông Cổ sở hữu các mỏ khoáng sản lớn, song lại không có đủ tiềm lực về tài chính và công nghệ. Trong khi đó, Nhật Bản có tiềm lực mạnh về khoa học kỹ thuật, nhưng lại nghèo tài nguyên, nên phải phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nước ngoài, nhất là trong bối cảnh khủng hoảng rò rỉ phóng xạ Fukushima ngày càng nghiêm trọng.
 
Nếu Nhật Bản có thể “nắm chặt tay” với Mông Cổ, thì đây sẽ là bước đi quan trọng. Bởi quốc gia này nằm gần biên giới phía Bắc Trung Quốc và có mối quan hệ ngoại giao khá chặt chẽ với Triều Tiên - quốc gia đang nổi lên như “nỗi nhức nhối” của châu Á với hành động thử tên lửa gây tranh cãi.
 
Không chỉ có vậy, chuyến thăm này cũng nhằm gửi “lời nhắn” đến Đài Loan khi diễn ra ngay sau động thái công bố khởi công dự án xây dựng cầu cảng ở đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa trong năm 2014 của chính quyền Mã Anh Cửu. Theo United Evening News, cầu tàu được mở rộng có khả năng đón tàu trọng tải 2.000 tấn có nhiệm vụ tuần tra các vùng biển tranh chấp với các quốc gia trong khu vực, thay vì chỉ đón các tàu tuần tra nhỏ như hiện nay.
 
Bên cạnh Mông Cổ, một quốc gia khác có chung đường biên giới với Trung Quốc cũng được Tokyo đặc biệt lưu ý, đó là Nga. Theo Japan Times, tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra trong hai ngày bắt đầu từ ngày 4/9, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ đề xuất với Tổng thống Nga Putin về các cuộc đối thoại “hai cộng hai” giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng hai nước vào mùa thu, có thể là tháng 10. Đây sẽ là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giải quyết tranh cãi lãnh thổ lâu dài liên quan đến các đảo Hokkaido cũng như tăng cường trao đổi quân sự giữa hai nước trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng bành trướng trên biển.
 
Trước việc Trung Quốc có dấu hiệu “quan tâm” đặc biệt đến Ấn Độ, Nhật Bản cũng không thể  bỏ qua “nhân vật” mới nổi này. Theo Ernst and Young, tuy 800 công ty Nhật Bản đóng quân ở Ấn Độ chưa thể so với 22.300 công ty ở Trung Quốc, song Nhật Bản lại đứng thứ hai về tạo việc làm cho người Ấn Độ, chỉ sau Hoa Kỳ. Hơn thế, nếu trước đây đầu tư của Nhật Bản vào Ấn Độ chủ yếu vào ngành công nghiệp xe hơi, thì nay đã được mở rộng sang các lĩnh vực như dược phẩm, chứng khoán và thực phẩm.
 
Trước đó, đầu tháng 8/2013, Nhật Bản đã giúp đỡ Bhutan xây dựng hệ thống cảnh báo thảm họa sau nhiều năm phải đối mặt với các thảm họa tự nhiên, đặc biệt là sự sụt lún bất thường từ các hồ băng và các trận lụt lội lớn, trong khi những hứa hẹn về đầu tư FDI và ODA vào Việt Nam vẫn không ngừng tăng lên.
 
Nhật Bản cũng dần làm lu mờ vai trò nước đầu tư lớn nhất vào Myanmar của Trung Quốc. Đến cuối tháng 6/2013, tổng vốn FDI của Nhật Bản ở nước này đạt 270,28 triệu USD với hàng chục doanh nghiệp đã và đang hứa hẹn sẽ đầu tư hơn nữa cho Myanmar, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, giao thông và công nghệ thông tin. Dù vốn đầu tư hiện chưa lớn khi so với nhiều nước, song đây là bước tiến vượt bậc, chưa kể đến hàng tỷ USD nợ của Myanmar đã được Tokyo xóa bỏ. Theo Giáo sư kinh tế Sean Turnell đến từ Trường Đại học Macquarie ở Sydney (Úc), Chính phủ Nhật Bản sẵn sàng đưa ra những khoản tiền lớn không chỉ vì các công ty Nhật đang nóng lòng đầu tư vào “mỏ vàng mới” của khu vực mà còn do Tokyo đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ giữa Myanmar và Trung Quốc.
 
Những động thái nhằm xúc tiến mối quan hệ song phương mạnh mẽ, dù dưới giác độ kinh tế, quân sự hay viện trợ đều nằm trong chiến lược “vòng cung tự do và thịnh vượng”  khắp Đông Âu, Trung Á, Nam Á và Đông Á của Nhật Bản trước sự chuyển mình từ thế “khiêm nhường” khi tỏ ra chỉ quan tâm đến ngoại giao và kinh tế nay đã không còn e dè bộc lộ rõ cả mối quan tâm về quân sự của Trung Quốc. Đi sau Trung Quốc trong việc rải tiền khắp thế giới, Tokyo đã khéo léo lựa chọn hướng đi riêng. Với lợi thế về khoa học - công nghệ, Nhật Bản đã tránh dẫm vào vết xe đổ của kẻ đi trước khi chỉ có thể tập trung vào các dự án khai thác tài nguyên thiên nhiên và cơ sở hạ tầng luôn ẩn chứa mối nguy tham nhũng và làm gia tăng sự bất mãn của người dân nước sở tại.
 
Tuy nhiên, những vấn đề lịch sử còn tồn tại sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai vẫn đang phủ bóng lên mối quan hệ bang giao của Nhật Bản với nhiều nước xung quanh, đặc biệt là Hàn Quốc và Philippines - quốc gia cũng đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp pháp lý để bảo vệ chủ quyền trước sự lấn lướt của Trung Quốc.
 

An Nhiên

Từ Khóa :