Ngoại giao bắt tay: Hòa bình vương mùi thuốc súng



Ngoại giao bắt tay: Hòa bình vương mùi thuốc súng

Lục Kiếm 8:4 9/6/2018

Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như không bao giờ đánh giá cao những điều cơ bản nhất của lời chào hiện đại. “Một trong những lời nguyền của xã hội Mỹ là hành động bắt tay đơn giản” - ông viết trong cuốn sách The Art of the Comeback (1997).

Ảnh: First Post

Kể từ khi nhậm chức, những cái bắt tay tích cực của ông Trump với các nhà lãnh đạo thế giới khác nhau là trọng tâm của các phân tích và thuyết âm mưu vô tận. Cái bắt tay tháng 5/2017 của ông với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là một trong những điều được mổ xẻ nhiều nhất. Sau đó là cái bắt tay với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Có thể cái bắt tay giữa ông và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un (nếu có) trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều dự kiến diễn ra ngày 12/6 sẽ còn “nóng” hơn nữa.

Cái bắt tay giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Macron được mổ xẻ rất nhiều.

Ảnh: Express

Tranh biếm họa về cái bắt tay có thể có giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Ước tính, các đời tổng thống Mỹ trung bình bắt tay 175 lần/ngày, tương đương 46 nghìn lần trong nhiệm kỳ 4 năm. Nhưng ngay cả với người dân bình thường, nhiều điều được mã hóa bằng một cái bắt tay đơn giản. Chưa kể còn rất nhiều vi khuẩn được trao đổi nữa.

Các con số thú vị

15.000: Số lần bắt tay trung bình của một người trong suốt cuộc đời họ. Tất nhiên, điều này sẽ xê xích nhiều qua các nước. Chẳng hạn: ở Việt Nam, văn hóa bắt tay có, nhưng không thực sự phổ biến.

38: Tỷ lệ người được khảo sát cho biết không thích mồ hôi khi bắt tay

35: Tỷ lệ phần trăm số người được khảo sát nói rằng họ bắt tay nhiều nhất là với… thú cưng

50: Số lượng bàn tay mỗi phút Tổng thống thứ 25 của nước Mỹ William McKinley có thể bắt tay bằng phương pháp do chính mình sáng tạo ra, được gọi là “McKinley grip”. Đó là đưa tay phải ra, bắt chặt tay đối phương rồi giật ra nhanh chóng trước khi người kia có thể đáp lại. Trong khi đó, tay trái siết chặt khuỷu tay của người đó, thể hiện sự thân thiện mạnh mẽ. Nhưng cũng chính trong một lần bắt tay như vậy, ông đã bị ám sát.

 2 giây: Thời gian duy trì cái bắt tay tối ưu

19 giây: Thời gian Trump và Abe tay nắm tay

18: Số lượng norovirus (virus gây ra bệnh tiêu chảy, nôn mửa và đau bụng) tối thiểu trong tay để khiến bạn bị… bệnh.

Quyền lực bắt tay

Bắt tay - một trong những ngôn ngữ cử chỉ phổ biến nhất - được xem là cử chỉ của hòa bình: nó cho thấy sự chào đón và không cầm bất kỳ vũ khí nào. Nhưng cái bắt tay của Trump lại khác. Ông thường bắt chặt và giật mạnh khiến đối phương bị bất ngờ. Theo giáo sư chính trị Geoff Beattie, đó không chỉ là biểu thị sự thống trị, kiểm soát tình hình mà còn là thông điệp toàn cầu: “Ông ấy biết rằng hình ảnh những lời chào của mình sẽ được hiển thị trên toàn thế giới. Chúng thể hiện ông ta như người giám sát và phụ trách mọi thứ vậy”.

Ông Trump cũng hay dùng tay chạm vai hay vỗ lưng người khác. “Ông chủ có thể vỗ nhẹ vào lưng chúng ta. Nhưng chúng ta không thể làm ngược lại. Cái vỗ như vậy có ý nghĩa ngược với bắt tay hợp tác”.

Trump cũng không hổ danh “vua gây chuyện” khi phá tan cái bắt tay truyền thống thể hiện sự giao lưu và thống nhất của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.

Ảnh: Reuters

Ông Trump dường như cố tình biến kiểu bắt tay không thoải mái như vậy thành dấu ấn của mình. Nhưng không phải lúc nào nó cũng mang lại kết quả tốt. Khi Mark Latham đang vận động để hạ bệ Thủ tướng Úc John Howard vào năm 2004, cái bắt tay hung hăng với Howard trong cuộc đua cuối cùng được cho là đã làm mất đi cơ hội chiến thắng của ông.

Vậy dưới góc nhìn khoa học, thế nào là cái bắt tay lý tưởng? Để giải quyết một lần và mãi mãi, năm 2010, Geoff Beattie đã đưa ra công thức bắt tay hoàn hảo:

PH = √ (e2 + ve2)(d2) + (cg + dr)2 + π{(42)(4

2)}2 + (vi + t + te)2 + {(42 )(42)}2

Trong đó,

(e) là viết tắt của kết nói bằng mắt (eye contact)

(ve) là viết tắt của “chào bằng lời” (verbal greeting)

(d) là “nụ cười kiểu Duchenne”, tức là cười mà mắt cũng cười

(cg) bắt tay thật nồng ấm

(dr) tay khô

(p) vị trí tay

(vi) sức sống

(t) nhiệt độ tay

(te) kết cấu bàn tay

(c) kiểm soát

(du) thời gian bắt tay

Thật đơn giản!

Quyền lực bắt tay cũng mỗi nơi mỗi khác. Chẳng hạn, ngay chính nước Mỹ, ở Florida, thỏa thuận được đánh dấu bằng bắt tay không được tòa án thừa nhận. Mặt khác, ở Texas, nó lại thường có hiệu lực pháp lý. California cũng tương tự. Nhưng ngay cả như vậy, thì viết ra “giấy trắng mực đen” vẫn tốt hơn cả.

Thủ thuật bắt tay

Khi Thủ tướng Canada Justin Trudeau gặp gỡ Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên, các nhà quan sát đã chờ đợi được chứng kiến cái bắt tay bực dọc. Nhưng Trudeau, vị Thủ tướng trẻ trung đẹp trai hơn nhiều so với người đồng cấp, biết rằng cái bắt tay của mình cũng chính là “mô hình hóa” của một trận đấu boxing, nên đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Khi Trump vừa bắt tay, Trudeau ngay lập tức dùng tay trái của mình nắm chặt lấy vai phải của Trump, tạo nên tư thế ổn định, đóng vai trò như bức tường thành vững chắc chống lại bất kỳ cú “giật tung trời” nào của Trump.

Ảnh: realDonaldTrump/Twitter

Sự nguy hiểm của bắt tay

Tổng thống William McKinley đã bị ám sát khi bắt tay. Người bình thường không dễ chết với bắt tay như vậy. Nhưng có thể “chết” theo kiểu khác. Nghiên cứu năm 2014 ở xứ Wales cho thấy: khi chào hỏi bằng hai nắm đấm chạm vào nhau thì sẽ “chuyển giao” vi khuẩn E. coli ít hơn 20 lần so với bắt tay và 10 lần so với high fives (giơ tay cao và đập hai lòng bàn tay với nhau).

Theo các nhà khoa học, việc chuyển giao virus phụ thuộc vào ba yếu tố: tiết diện tiếp xúc, thời gian tiếp xúc và sự chặt chẽ của lần tiếp xúc đó. Càng bắt chặt tay, chuyển vi khuẩn càng nhiều. “Vì mục đích cải thiện sức khỏe cộng động, chúng tôi khuyến khích việc chào đón nhau bằng “bắt tay kiểu đấm” hơn.”

Không thể phủ nhận rằng: Bắt tay là phong tục truyền thống sâu sắc. Nhưng điều đó không có nghĩa là nó phù hợp trong tất cả bối cảnh. Ba bác sĩ đã viết tên tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ bài báo “Banning the Handshake From the Healthcare Setting” (Cấm bắt tay vì lý do y tế). Trong đó, vạch ra sự cần thiết của các quy định chính thức về vệ sinh tay trong bệnh viện.

Sự thật thú vị

Các nhà nghiên cứu từ Viện Khoa học Weizmann ở Israel năm 2015 cho biết: Bắt tay truyền tín hiệu hóa học và được sử dụng để “lấy mẫu và đánh hơi các phân tử tín hiệu”.


Lục Kiếm