Ngân hàng lại rầm rộ chuyện ‘sáp nhập’



Ngân hàng lại rầm rộ chuyện ‘sáp nhập’

Lục Dương 14:52 26/4/2013

Bất chấp việc đã giật được giải Ngân hàng nội địa tốt nhất Việt Nam” do Tạp chí Asia Money trao tặng mới chỉ cách đây không lâu (1/8/2012), chỉ sau đó ít lâu đã rộ lên thông tin bên lề rằng Eximbank và Sacombank sẽ “hai nhà làm một”. Đến sáng nay, ngày 26/4, câu chuyện sáp nhập lại một lần nữa được đưa ra trong phiên họp đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2013. Và không chỉ có mình Eximbank…

Tại buổi họp, Hội đồng Quản trị Eximbank - ngân hàng đang bị kiểm soát đặc biệt bởi NHNN - trình đại hội đồng cổ đông chấp thuận chủ trương nghiên cứu, sáp nhập với một ngân hàng thương mại, nhằm tạo cơ hội tốt cho sự phát triển của Eximbank.

Trước đó, ngày 29/1/2013, Eximbank và Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đã cùng ký một bản thỏa thuận trong đó có nhắc đến vấn đề sáp nhập. Hai ngân hàng vốn có mối quan hệ khăng khít, đặc biệt nổi lên từ đầu năm 2012 với sự góp mặt tích cực của Eximbank trong các hoạt động của Sacombank. Do đó, “đối tác phù hợp” mà Hội đồng quản trị xin đi tìm để sáp nhập rất có thể là Sacombank.
 
Trong khi ấy, dù đã được NHNN chấp thuận từ năm ngoái, thì đến tận đại hội cổ đông Ngân hàng HD (HDBank) diễn ra ngày 25/4/2013, người ta vẫn không thấy bản kế hoạch hợp nhất giữa nhà băng này với DaiABank đâu. Bà Lê Thị Băng Tâm - Chủ tịch Hội đồng quản trị - cho biết hai bên đang làm thủ tục và cam kết chỉ sáp nhập nếu giúp ngân hàng tốt lên. Cùng ngày, cổ đông Ngân hàng Hàng hải (Maritime Bank) đã thông qua nội dung góp vốn, mua cổ phần của doanh nghiệp, tổ chức tín dụng khác giá trị từ 20% trở lên so với vốn điều lệ.
 
Còn trước đó, trong đại hội cổ đông Ngân hàng Quân đội (MBBank) ngày 24/4, Chủ tịch Hội đồng quản trị Lê Hữu Đức tuyên bố đã có 4-5 ngân hàng ngỏ ý muốn sáp nhập vào MBBank nhưng có tới 3-4 ngân hàng không đáp ứng được yêu cầu về tài chính lành mạnh (quản trị tốt, nợ xấu thấp). Theo lời tiết lộ của ông Đức thì thậm chí có đơn vị nợ xấu đến 30-40% (Pháp luật TP. HCM). Nhưng ông lại không cho biết đó là những ngân hàng nào, bởi xét các báo cáo tình hình kinh doanh tài chính của các ngân hàng được công bố đến thời điểm này, chưa đơn vị nào có mức nợ xấu khổng lồ như vậy, ngoài cái tên Habubank nhưng đã sáp nhập với SHB.
 
Xu hướng M&A năm nay thực ra chỉ là bước tiếp nối chính sách gióng trống mở cờ cho sáp nhập một loạt các ngân hàng yếu kém của NHNN năm vừa qua, sau khi nợ xấu râm ran trên các phương tiện truyền thông cũng như các buổi tọa đàm, hội họp. TS Lê Thẩm Dương - Trưởng khoa Quản trị kinh doanh ĐH Ngân hàng TP.HCM - nhận định M&A là xu hướng tất yếu trong khối ngân hàng. Nhưng quan trọng là vấn đề sáp nhập như thế nào bởi “không phải cứ muốn hợp nhất, sáp nhập lại với nhau là được mà đó còn là cả một lộ trình phải tìm hiểu, thừa nhận nhau về chiến lược, văn hóa doanh nghiệp…”. Như SHB hậu sáp nhập Habubank đến nay vẫn còn rất đau đầu vấn đề nợ xấu, còn cổ đông tỏ ra lo lắng trước việc giá cổ phiếu vẫn chưa cao như mong đợi, đến độ ông Đỗ Quang Hiển - Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Nội - phải thốt lên: “Ở tuổi này, các vị đừng lo tôi làm bậy!” (ĐTCK). Có thể thấy, M&A ngân hàng ở Việt Nam mới chỉ dừng ở tác động gieo nỗi hoài nghi trong lòng giới kinh doanh.
 
Sáp nhập và mua lại vốn là một hoạt động bình thường trong nền kinh tế thị trường, ranh giới giữa hai cụm từ đã bị xóa nhòa theo sự phát triển của nền kinh tế nên dù mang nghĩa khác nhau, cụm từ M&A đã ra đời. Hoạt động này thường được nước ngoài mô tả theo hướng trung dung kiểu như nắm quyền kiểm soát, nắm quyền chi phối… nhưng khi du nhập vào Việt Nam, nhắc đến M&A, người ta thường dùng cụm sáp nhập và thâu tóm. Tuy nhiên, thâu tóm vốn mang nghĩa tiêu cực, kiểu như cá lớn nuốt cá bé, nên với mỗi cuộc M&A, người ta thường trọng dụng từ “sáp nhập” - đôi khi có thể vẽ ra một bức tranh kinh tế hoàn toàn khác.
 
Thường thì M&A diễn ra khi các công ty muốn tạo ra những giá trị mới khi tăng quy mô doanh nghiệp, có năng lực cạnh tranh cao hơn, chi phí thấp hơn và chiếm lĩnh thị phần hơn, kể cả khi hai doanh nghiệp đang hoạt động riêng rẽ ổn định. Song ở Việt Nam, M&A thường chỉ diễn ra khi các công ty đang trong trạng thái rất u ám. Đúng là có thể tận dụng lợi thế M&A mang lại để bước qua cái trì trệ xưa cũ, nhưng nhiều khi do vẫn duy trì cách thức làm việc “phi thị trường” trên một lực lượng lao động đông đảo hơn, M&A lại chỉ như cái bơm thổi ra quả bóng vừa to hơn vừa xấu xí hơn. Do đó, ở các nước, các đơn vị muốn M&A phải đảm bảo độ minh bạch và quản lý rất cao.
 
 
 

Lục Dương

Từ Khóa :