Mì Soba - món ăn truyền thống trong đêm giao thừa của người Nhật



Mì Soba - món ăn truyền thống trong đêm giao thừa của người Nhật

Phương Linh 21:27 1/1/2022

Bạn đã bao giờ nghe nói về món ăn Soba, hoặc mì kiều mạch vào đêm giao thừa của người Nhật chưa?

Toshikoshi soba là một trong những phong tục năm mới độc đáo của Nhật Bản, và món mì kiều mạch thơm ngon được thưởng thức trực tiếp vào đêm giao thừa. Lịch sử của truyền thống gây tò mò này bắt nguồn từ khoảng 800 năm, vào thời Kamakura, và người ta nói rằng mọi việc được bắt đầu tại một ngôi chùa Phật giáo, nơi đã tặng soba cho người nghèo vào dịp năm mới. Vào thời kỳ Edo, món mì năm mới này, hay còn gọi là toshikoshi soba, cuối cùng đã trở thành một phong tục cố định được mọi người trên khắp Nhật Bản thực hiện đến tận ngày nay.

Soba có liên quan sâu sắc đến văn hóa Nhật Bản. Chúng ta có thể mua mì làm sẵn ở siêu thị và chỉ cần luộc ở nhà, nhưng một số người lại thích được tỉ mỉ tận tay tự làm từng sợi mì, được gọi là Te-uchi-soba, hay Soba thủ công. Soba là một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày ở Nhật Bản.

Tuy nhiên, một lý do khác mà soba trở thành truyền thống phổ biến như vậy là soba cũng được coi là một biểu tượng may mắn. Ý tưởng về những thực phẩm tốt lành đã ăn sâu vào văn hóa Nhật Bản, và mì thường được coi là biểu tượng của sự trường thọ nhờ hình dáng sợi dài của chúng. Bản thân cây kiều mạch cứng, tượng trưng cho sự kiên cường, sợi mì soba dễ dàng đứt ra khi bị cắn, tượng trưng cho sự đoạn tuyệt sạch sẽ với bất kỳ khó khăn nào của năm trước. Soba tượng trưng cho sự “chia tay năm cũ” để hướng tới những điều tốt đẹp hơn.

Có thể còn một lý do khác, thực tế hơn là tại sao soba được gắn với tuổi thọ trong thời kỳ Edo. Trong thời gian này, chế độ ăn dựa vào gạo được các tầng lớp giàu có hơn yêu thích khiến họ dễ mắc bệnh beriberi, một tình trạng mà ngày nay chúng ta hiểu là do thiếu vitamin B1. Người ta phát hiện ra rằng những người ăn soba giàu vitamin B1 sẽ không bị bệnh, điều này có thể góp phần tạo nên hình ảnh may mắn của món mì soba trong thời kỳ đó.

Thời điểm lý tưởng nhất để ăn toshikoshi soba

Mặc theo nghĩa đen, soba được gọi là “mì của đêm giao thừa”, nhưng ăn toshikoshi soba vào lúc nửa đêm thực sự được coi là xui xẻo. Điều này liên quan đến ý nghĩa đã nói ở trên là “chia tay năm cũ”. Khi ăn mì vào lúc nửa đêm, sẽ có sự trùng lặp nhất định giữa năm cũ và năm mới, do đó bạn không thể "dứt bỏ" tất cả những rắc rối của năm ngoái mà thay vào đó, hãy mang món ăn này để thưởng thức vào đúng thời điểm năm mới. Ở một số vùng của Nhật Bản, toshikoshi soba thực sự được ăn sau lễ mừng năm mới, và một số người tin rằng vừa ăn vừa nghe tiếng chuông năm mới tại các đền thờ cũng sẽ mang lại điều xui xẻo. Vì vậy, thời điểm thích hợp để ăn toshikoshi soba là gì? Câu trả lời thực sự khác nhau tùy thuộc vào khu vực và hộ gia đình, chỉ cần đảm bảo rằng không có sự chồng chéo thời gian xảy ra và không ăn mì trong lúc có tiếng chuông đổ từ các nhà thờ.

Mì Soba nên ăn nóng hay ăn nguội?

Có hai loại soba: loại có thể ăn nóng như súp, và loại có tên là zaru soba, thường được ăn nguội bằng cách nhúng vào nước sốt. Trong khi một số người lo lắng về loại soba nào là “loại phù hợp” cho toshikoshi soba, thì điều đó thực sự không quan trọng. Tất cả đều phụ thuộc vào ý muốn của bạn.

Vào dịp năm mới, thêm topping vào Soba để mang đến nhiều sự tốt lành

Theo truyền thống, toshikoshi soba thường được phục vụ ở dạng đơn giản nhất - mì soba kiều mạch được phục vụ trong nước dùng dashi nóng và chỉ trang trí với hành lá thái nhỏ. Nhưng nếu thích, bạn có thể tự chế biến món này bằng cách nâng nó lên cấp độ tiếp theo bằng cách phủ lên trên món ăn với tempura, chả cá kamaboko hoặc trứng sống. Ngoài ra, người Nhật còn thêm các loại topping khác để tăng sự phong phú trong khẩu vị.

- Ebi (tôm): biểu tượng của sự trường thọ. Hình dạng cong của chúng mang ý nghĩa "sống lâu đến nỗi lưng bạn bắt đầu cong."

- Nishin (cá trích): biểu tượng cho sự thịnh vượng do sinh nhiều con.

- Kamaboko (chả cá luộc): Điềm lành. Hình dạng của nó giống như mặt trời mọc ở đường chân trời.

- Abura-age (đậu phụ rán): Tiền tài. Đậu phụ rán được cho là món ăn yêu thích của cáo, những con vật tình cờ trở thành sứ giả của thần Inari, vị thần có liên quan đến sự thịnh vượng trong kinh doanh.

Dễ dàng tìm thấy Toshikoshi Soba tại siêu thị và cửa hàng tiện lợi

Nếu không thể tự tay làm từng sợi mì soba, làm thế nào để bạn chuẩn bị toshikoshi soba thuận tiện nhất cho năm mới? Đơn giản nhất, bạn có thể tìm mua mì soba tại các siêu thị và cửa hàng tiện lợi, nơi mì kiều mạch không chỉ được bán dưới dạng mì ăn liền khô mà còn được bán như mì thô.

Nhưng bạn cũng đừng quên mua ít nước sốt đi kèm! Cách dễ nhất để làm toshikoshi soba là mì cốc ăn liền, nước nóng, và cũng có những loại soba kiểu bento có thể hâm nóng bằng lò vi sóng.

Yoi Otoshi O (Chúc một năm thành công!)

Sau tất cả những bữa tiệc thịnh soạn và các loại bánh ngọt trong những ngày đầu năm mới, toshikoshi soba là một món ăn mang tới sự thoải mái và dễ chịu trong những khoảnh khắc đầu năm.

Và mọi người luôn hy vọng được đón một năm mới vui vẻ, tốt lành, gặp nhiều may mắn. Tô mì soba với các ý nghĩa truyền thống chắc chắn sẽ mang tới cho người Nhật niềm tin, hy vọng về một năm mới tuyệt vời và đầy ý nghĩa. Họ sẽ cùng chúc nhau “Yoi Otoshi O” (Chúc một năm thành công) khi nâng ly và khi thưởng thức tô mì soba nóng hổi.


Phương Linh