Lợi nhuận ngân hàng 2012 giảm 50%: Chuyện không lạ



Lợi nhuận ngân hàng 2012 giảm 50%: Chuyện không lạ

Tiểu Liên 18:28 18/1/2013

Thông tin từ Ngân hàng nhà nước (NHNN) cho hay tổng lợi nhuận toàn ngành ngân hàng năm 2012 là 28.600 tỷ đồng, sụt giảm gần 50% so với năm 2011. Dù mới là con số được bày ra công khai thì cũng đã đủ phản ánh một năm tiếp tục nhập nhèm của ngành tài chính Việt Nam.

Bất chấp con số tín dụng tăng tốc cuối năm đẹp đẽ trên báo cáo, hầu hết các ngân hàng đều bị sụt giảm lợi nhuận rất mạnh, ngay cả những ngân hàng lớn như Vietcombank, Vietinbank, BIDV, cũng không tăng trưởng đáng kể so với năm trước, dù vẫn đứng đầu toàn ngành về lợi nhuận nhưng tất cả đều không đạt được kế hoạch ngất ngưởng đề ra đầy tự tin hồi đầu năm 2012.
 
Vietinbank báo lãi trước thuế hơn 8.200 tỷ đồng, tăng khoảng 100 tỷ so với năm 2011. Lợi nhuận BIDV chỉ tăng 16 tỷ khi lãi trước thuế gần 4.260 tỷ đồng. Vietcombank chưa công bố kết quả nhưng theo thông tin từ một lãnh đạo của ngân hàng này, lợi nhuận năm nay chỉ tăng khoảng 60 tỷ so với 2011 và ước đạt 5.760 tỷ đồng. Còn Agribank mới chỉ cho biết tín dụng tăng 8,2% trong khi không đề cập đến lãi lỗ và nợ xấu.
 
Ông Nguyễn Thanh Toại - Phó tổng giám đốc Ngân hàng Á Châu (ACB) - tiết lộ sau một năm đầy biến cố, ngân hàng lãi khoảng 1.200 tỷ đồng, thua xa chỉ tiêu 4.500 tỷ. Tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á Trần Phương Bình cho biết năm nay lãi ước đạt 1.000 tỷ đồng, đồng nghĩa với việc không tăng mấy so với năm 2011 với lợi nhuận trước thuế 1.255 tỷ đồng. Ông Phan Huy Khang - Tổng giám đốc Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) - thì chưa cho biết số lãi chính thức là bao nhiêu, song thừa nhận lợi nhuận đi xuống với lý do hao hao các ngân hàng khác: doanh nghiệp gặp khó, tăng trích lập dự phòng rủi ro xử lý nợ xấu. Ngân hàng Sài Gòn Hà Nội (SHB) mới chỉ hé mở có lãi, song đó là vì đặt mục tiêu "hòa vốn" sau khi sáp nhập khoản lỗ nghìn tỷ từ Habubank.
 
Ngân hàng Quân đội đạt mức tăng trưởng tín dụng 26,5% với mức tăng trưởng lợi nhuận được tính theo đơn vị "nghìn tỷ" chưa được công bố rõ. Tuy nhiên, ngân hàng này cũng cho biết lãi từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh trong khi từ tín dụng giảm xuống. Theo công bố chung, các ngân hàng Việt Nam hoạt động theo kiểu truyền thống, tức là ăn lợi nhuận chủ yếu dựa trên khoản chênh lệch lãi suất giữa vốn huy động và vốn cho vay. Tuy nhiên, lợi nhuận tăng trưởng dựa trên tín dụng là không bền vững và dễ gặp phải rủi ro khi có biến động lãi suất. Một khi hoạt động cho vay không tăng trưởng, khách hàng vay nợ cũng gặp khó khăn trong thanh toán, thì hệ quả tất yếu là nợ xấu, buộc ngân hàng phải trích lập dự phòng và giảm lợi nhuận, thậm chí có thể giảm cả vốn chủ sở hữu.
 
Ngoài ra, dù nói cầm tiền gửi huy động từ dân cư để đầu tư vào các loại chứng khoán hay bất động sản ít có ở ngân hàng Việt Nam, song thực chất sự đầu tư này núp bóng dưới danh nghĩa các khoản cho vay. Báo cáo của Bộ Xây dựng trích dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến 31/10, tổng dư nợ bất động sản khoảng 207.595 tỷ đồng, tăng 3,6% so với thời điểm 31/12/2011. Theo ông Nguyễn Mạnh Hà - Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) chiếm khoảng 6,5% tổng dư nợ, tương đương khoảng 13.000 tỷ đồng. Độ tin cậy của con số này vẫn còn là một dấu hỏi lớn khi ông Hà thừa nhận đây chỉ là tập hợp báo cáo chưa đầy đủ của 50/64 địa phương, trong khi ông Cát Quang Dương - Phó vụ trưởng vụ Tín dụng NHNN - lại xác nhận sự chính xác của con số, dù ngay cả con số nợ xấu tổng thể ngành kinh tế còn đang bị bàn cãi.
 
Trong khi ấy, theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), có tới 89% thành viên tham gia thị trường trái phiếu là ngân hàng; và ngân hàng nội địa chiếm 78%. Thế nhưng, báo cáo tài chính của các ngân hàng cho thấy lợi nhuận vẫn chủ yếu đến từ hoạt động cho vay, dù năm qua phần đa doanh nghiệp “thảm thiết” kêu đói vốn.
 
Thời gian gần đây, dư luận cũng ghi nhận sự thoái vốn khỏi ngân hàng một cách rầm rộ của nhiều nhà đầu tư, cũng như “bàn tay vô hình” rót thêm tiền vào thị trường này. Chẳng hạn Công ty Chứng khoán ACBS vừa bán 125 triệu cổ phiếu, hay vợ của đại gia Đặng Thành Tâm đã đăng ký bán toàn bộ 1,87 triệu cổ phiếu NVB của Ngân hàng Nam Việt và rút toàn bộ vốn khỏi tổ chức này. Người rút thì phải có kẻ vào. Nhưng bên cạnh một số tên tuổi được công khai, thì cũng không ít trường hợp “ẩn danh” như trường hợp đại gia giấu mặt mua hơn 2 triệu cổ phiếu OCB trị giá hơn 130 tỷ đồng.
 
Với tình hình này, một số ngân hàng tuyên bố sẽ đặt chỉ tiêu khiêm tốn như hòa vốn hoặc thậm chí lỗ ngay từ đầu năm 2013 là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Việc lợi nhuận sụt giảm đã ảnh hưởng trực tiếp tới cán bộ công nhân viên, cổ đông ngành ngân hàng. Nếu như vào thời điểm này mọi năm, nhiều nhà băng đã công bố mức thưởng Tết “khủng” với nhiều tháng lương cho nhân viên, thì năm nay vẫn khá im ắng, và thay vào đó là những lời đánh tiếng dè dặt về việc cắt thưởng Tết của hàng loạt ngân hàng. Nhiều ngân hàng dù không gửi tâm thư như Techcombank song cũng dùng món thưởng nghỉ ngày thứ 7 để “tạm dỗ” nhân viên. Bên cạnh đó, các ông chủ nhà băng cũng ngần ngại hơn khi nói đến chuyện chia cổ tức.
 
Mới đây Thống đốc Ngân hàng nhà nước đã ban hành Chỉ thị số 06 - cấm nhà băng tăng lương, chia cổ tức nếu chưa trích lập đủ dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu, vì vậy chuyện ngân hàng “phóng tay” thưởng Tết sẽ gặp nhiều khó khăn.
 
Trong báo cáo về kết quả công tác thanh, kiểm tra thuế năm 2012, đối với chuyên đề kiểm tra ngân hàng thương mại, ngành thuế đã ban hành 97 quyết định thanh tra, kiểm tra đối với các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng, ra quyết định truy thu và phạt hơn 150,9 tỷ đồng, giảm khấu trừ thuế giá trị gia tăng 5,1 tỷ đồng và đôn đốc thu nộp 1.415,6 tỷ đồng.
 
 
 

Tiểu Liên

Từ Khóa :