Liên minh lúa gạo không thể hình thành khi các nước vẫn còn theo đuổi lợi ích riêng



Liên minh lúa gạo không thể hình thành khi các nước vẫn còn theo đuổi lợi ích riêng

Thùy Dương 16:50 24/12/2012

Không thể tìm được tiếng nói chung trong vấn đề tranh chấp lãnh hải, ngay cả liên minh lúa gạo cũng chính thức “chết yểu” lần nữa. Một “vũ khí” mạnh mẽ đủ khả năng làm đối trọng trong các đàm phán với Trung Quốc đã không được tận dụng chỉ vì ASEAN vẫn luẩn quẩn với các lợi ích cục bộ.

Theo Bangkok Post, vừa qua cả 5 nước Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Myanmar và Lào tiếp tục lỡ hẹn thành lập một “OPEC lúa gạo” nhằm đảm bảo an ninh lương thực, bình ổn giá gạo thế giới. Ngoài việc đặt ra tham vọng tăng giá gạo 10% mà Thái Lan đưa ra hồi tháng 8, thì một tiếng nói chung trở nên quá xa vời khi các nước ASEAN vẫn vướng vào bài toán lợi ích mỗi khi nhắc đến Trung Quốc. Cả trên bàn cờ kinh tế hay chính trị, Trung Quốc vẫn chủ động đánh đổi các lợi lộc không đồng đều nhằm mua chuộc và gây chia rẽ liên minh này.
 
Điều này cho thấy, một lần nữa, Trung Quốc vẫn đang lợi dụng cả Campuchia và Thái Lan để duy trì thế ngư ông đắc lợi.
Trong cuộc đàm phán kéo dài 30 phút, Bộ trưởng Tài chính Campuchia Cham Praseth đã chính thức thừa nhận “kế hoạch hợp tác lúa gạo giữa các nước ASEAN bị đóng băng” vì các nước chưa thực sự sẵn sàng cho một “cuộc chơi chung”. Còn ông Chao Phraya thuộc Chiến lược hợp tác kinh tế Mekong tuyên bố, “đèn nhà ai nhà nấy rạng” như  trước thay vì cố bám vào một liên minh không có kết quả.
 
Thái Lan đã từng rất quyết liệt với dự án “OPEC lúa gạo”. Hồi đầu tháng 10 vừa qua, các tập đoàn nông nghiệp lớn của 3 nước Philippines, Myanmar, Thái Lan đã lập hiệp hội lúa gạo. Thế nhưng, Trung Quốc đã kịp bịt tiếng kêu từ đại gia xuất khẩu gạo bằng bản ghi nhớ mập mờ mà đằng sau nó còn có những cái lợi chính trị sau cánh gà khác. Trong khi ấy, Chookiat Opaswong, chủ tịch hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan, bày tỏ lo ngại khi Thái Lan bị Việt Nam và Campuchia “chiếm” thị trường nhờ vào gạo giá rẻ. Còn tân “quán quân” xuất khẩu gạo Việt Nam (cùng nhờ phong độ Thái Lan giảm sút) trước nay đều tỏ ra “vô can”, chưa từng góp một tiếng nói mạnh mẽ chống lại sự phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc hay thúc đẩy tiếng nói của các đại gia xuất khẩu gạo. Chẳng hạn liên minh hồi đầu tháng 10 vừa qua tuyệt nhiên không có bóng dáng Việt Nam trong đó.
 
Trung Quốc là thị trường nhập khẩu gạo khổng lồ. Chỉ trong 10 tháng đầu năm nay, nhập khẩu gạo của Trung Quốc tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Số liệu mới nhất của Tổng cục hải quan Trung Quốc cho thấy trong tháng 10/2012, Trung Quốc nhập khẩu 1,98 triệu tấn gạo, cao gần gấp 4 lần so với 505.000 tấn cùng kỳ năm ngoái. Và Việt Nam, Myanmar và một số nước ASEAN còn lại sẽ trở thành đích nhắm của Bắc Kinh. Thực tế, trong nhiều tháng qua, các thương lái Trung Quốc đã rất tích cực thu mua gạo Việt Nam. Thế nhưng, Việt Nam vẫn đang sống trong “hạnh phúc” với danh hiệu mới giành được từ một Thái Lan đang sa sút phong độ với lũy kế 10 tháng đầu năm, Việt Nam xuất được 6,484 triệu tấn gạo, trị giá 2,877 tỷ USD. Mặc dù có một thực tế là xuất khẩu khủng thì thặng dư hạt gạo mất đi đáng kể.
 
Các nước vẫn có thể ngồi vào bàn đàm phán như lời hứa hẹn mà Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Boonsong Teriyapirom đưa ra. Song đó cũng chỉ là thành ý nửa vời, bởi ngồi thì vẫn cứ ngồi đấy, nói thì vẫn nói đấy, nhưng đến lúc cần một bàn tay hành động thì chẳng ai dám đưa ra!
 
Như vậy, đáng nhẽ, Trung Quốc trong vị thế một nhà nhập khẩu khổng lồ phải lụy vào các nước Đông Nam Á nay vẫn sẽ giữ thế chủ động khi tác bó lúa ASEAN, nhập gạo theo các mức giá khác nhau tùy vào thái độ của từng nước. Vừa thủ lợi vừa sử dụng chính mức thu mua để tạo sức ép ngược trong các đàm phán ngoại giao.  “Chỉ nói mà không hành động” đã biến các đại gia xuất khẩu gạo lại bị chính những kẻ nhập khẩu chi phối. Ấy thế mà các đại gia vẫn cứ mừng lắm, mỗi khi Trung Quốc đến thăm

Thùy Dương

Từ Khóa :