‘Kỳ thủ’ Putin đã soán đoạt ván cờ Syria của Obama?



‘Kỳ thủ’ Putin đã soán đoạt ván cờ Syria của Obama?

Lục Kiếm 12:16 10/9/2013

Trong khi cả thế giới ngán ngẩm nhìn các chính khách bận chuyền “quả bóng Syria” thì Nga xuất hiện như một “người hùng” khiến các đồng minh của Nga lẫn đồng minh của Mỹ, chuyển sang ca ngợi sáng kiến được cho là sẽ mang đến một cái kết đẹp cho kịch bản mang tên “thảm sát vũ khí hóa học”.

Theo Forbes, chỉ với bản kiến nghị “để cộng đồng quốc tế kiểm soát vũ khí hóa học”, đồng thời đưa Syria trở thành một trong những quốc gia “phản đối vũ khí hóa học” mà Ngoại trưởng Nga Sergey Larov gửi đến cho Syria và Mỹ đã cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin thực sự là kỳ thủ cao tay trong ván cờ rối ren này.
 
Trên thực tế, để tháo ngòi nổ Syria, chỉ cần loại bỏ thành phần quan trọng nhất là kho vũ khí hóa học - đích ngắm của cuộc tấn công quân sự mà chính quyền Obama phát động. Trong khi chính phủ Mỹ tiêu tốn cả tuần để lún sâu vào bài toán “đánh hay không đánh” thì Nga đã khéo léo “hô biến” số vũ khí này chỉ với giải pháp chuyển giao quyền kiểm soát từ tay người Syria sang cho toàn dân quốc tế - đồng nghĩa với việc cả hàng tỷ người trên Trái Đất này sẽ đóng vai chủ sở hữu những vũ khí hóa học bị cấm còn Liên Hợp Quốc hay một tổ chức quốc tế nào đó sẽ làm nhiệm vụ quản lý. Trong trường hợp đề xuất này không thành công thì Nga cũng đã có chuẩn bị: sự xuất hiện của rất nhiều tàu đổ bộ của Hải quân với “kiện hàng đặc biệt” có thể mang một “sứ mệnh” nào đó, David Eshel - biên tập viên cao cấp của tạp chí Defence-update - nhận định.
 
Ngay sau đó, ông Obama lên tiếng thừa nhận bản kế hoạch là một “bước đột phá” trong khi Tổng thống Assad thì “hoan nghênh nhiệt liệt”. Hai đồng minh lớn của Mỹ cũng nhanh chóng thể hiện thái độ ủng hộ Nga. Ông David Cameron cho rằng bản đề xuất là “một bước tiến lớn” còn Nhật Bản “đánh giá cao” nỗ lực của Nga. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon cũng không đứng ngoài luồng ủng hộ này. Đây có thể là kết quả của một cuộc gặp mặt chớp nhoáng giữa hai nhà lãnh đạo các quốc gia quân sự lớn nhất thế giới bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20. Nhà phân tích Rick Ungar “đá khéo” trên tờ Forbes rằng: không khéo ông Putin lại giật giải Nobel Hòa bình từ Obama!
 
Trước đó, ông Ungar đã từng chỉ ra rằng việc đẩy quyền quyết định cho Quốc hội là việc làm thiếu khôn ngoan của Tổng thống Obama. Dù kết quả có thế nào thì Mỹ vẫn bị đặt trong trạng thái bất lợi, bởi cuối cùng vẫn là người Mỹ quyết định cho người Syria, trong khi ông Obama tuyên bố động cơ của mình là để bảo vệ những dân thường Syria vô tội. Theo đó, Ungar cho rằng tìm đến lá chắn Liên Hợp Quốc là sự lựa chọn tốt hơn cả trong trường hợp này. Một khi Nga và Trung Quốc dùng đến quyền phủ quyết thì cuối cùng trách nhiệm lại thành của hai nước này, nếu Assad có sử dụng vũ khí hóa học. Thực sự thì ông Putin cũng phân vân như bất kỳ chính khách Mỹ nào. Nếu không, ông đã không để ngỏ khả năng ủng hộ tấn công nếu có bằng chứng xác đáng và Hội đồng Bảo an thông qua lệnh trừng phạt nghiêm khắc này.
 
Nhưng thật không may, trong khi ông Obama có cơ hội tốt để giành một giải thưởng Nobel Hòa bình khi theo đuổi phương sách “trừng phạt chiến tranh” thì nay cơ hội đó đã thuộc về ông Putin - người đang tỏ ra mình là “bảo vệ hòa bình thế giới”, hoặc chí ít cũng “vô tội” dù cho người Syria có bị tấn công bằng vũ khí hóa học của chính người Syria hay đón nhận những quả tên lửa của người Mỹ. Mà đặc biệt là, tấn công xong Syria, Mỹ cũng không thu được lợi ích gì đáng kể, không có nguồn dầu mỏ phong phú mà cũng chẳng “đe” được chương trình hạt nhân của Iran – bởi nếu làm được điều này thì cuộc chiến ở Iraq và Lybia đã xảy ra từ lâu rồi. Điều này khiến cho Ungar cảm thấy khó hiểu trước động cơ của ngài Tổng thống nước Mỹ. Vì hòa bình ư? Nếu thế ngài đã ưu tiên một giải pháp chính trị thay vì một cuộc tấn công khó tránh khỏi đổ máu. Vì các doanh nghiệp quân sự đang “chết đói”? Không đủ, vì tiếng súng chưa từng ngừng ở Trung Đông, trong khi rõ ràng quyết định tấn công một nước có chủ quyền là một ván bài đặt cược quá lớn cho những gì nó mang lại. Vì Syria là “cửa ngõ thân cận” của Nga? Nếu thế Kremlin càng không bao giờ để Mỹ “sờ” đến được, và ông Obama hoàn toàn thất bại trong việc “chiếu tướng” ông Putin.
 
Tất nhiên, một kết cục có lợi cho ba bên nhưng không có nghĩa là tất cả mọi người đều vui vẻ. Ít nhất là với Hoàng tử kiêm Giám đốc tình báo Ả rập Xê út Bandar - người đã làm việc vô cùng chăm chỉ để có thể trừng phạt Syria, hay John Kerry - người đã rất hùng hồn tuyên bố “tội ác dã man” của chính quyền Assad. Nhưng đau đớn nhất hẳn phải là Tổng thống nước Mỹ Barack Obama khi một mặt “nợ” người đồng cấp đã gỡ rối cho mình, nhưng mặt khác vẫn phải muối mặt khi trước đó, chính ông Putin đã chế nhạo cả Thủ tướng Anh và Tổng thống Mỹ là những kẻ yếu đuối không dám đánh vật với một con gấu song lại rất lớn tiếng trong vấn đề Syria.
 
Không chỉ vậy, tiếng vỗ tay và sự ủng hộ của người dân Mỹ giờ đây không hướng đến Tổng thống của họ, mà là Tổng thống nước Nga. Những ý kiến như “Putin đã thắng ván cờ ngoại giao này” hay ông Obama nên học cách “dùng giải pháp ngoại giao thông minh thay cho vũ lực chỉ tốn máu và tiền thuế nhân dân” xuất hiện trên nhiều diễn đàn, trang mạng xã hội đã dội một gáo nước lạnh vào chính sách ngoại giao của Washington. Điều này có thể khiến các nghị sĩ Đảng Dân chủ kém vui, bởi dù ông Obama có thể hết cơ hội để làm Tổng thống, nhưng vẫn còn nhiều chính khách đang nóng lòng khởi động một cuộc chạy đua mới vào Nhà Trắng.
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :