Khi những trung tâm thương mại trở thành “xác sống”



Khi những trung tâm thương mại trở thành “xác sống”

Vân Du 23:11 6/7/2013

Giữa nhịp sống vội vã, tấp nập của người dân Mỹ, không có gì lạnh ngắt, hoang vắng đến rợn người hơn không khí tại những khu mua sắm giải trí đã chết hoặc đang từ từ “tắt thở”. Có thể thấy, thực trạng biến thành “xác sống” của các trung tâm thương mại đang có nguy cơ bùng phát thành dịch bệnh đối với hệ thống trung tâm mua sắm ở Mỹ. Tuy nhiên, đó không phải là hiện tượng riêng của nền kinh tế Mỹ và còn là căn bệnh chung của kinh tế toàn cầu, hệ quả tất yếu sau giai đoạn phát triển quá “nóng”.

Cái chết của các trung tâm thương mại Mỹ
 
Hồi cuối tháng 12 năm ngoái, Jeff Jordan, CEO của hãng tiếp thị bán lẻ IdeaWorks Jeff Jordan, tác giả của bài viết “Cái chết của trung tâm thương mại Mỹ” được đăng tải trên trên website chính thức của thành phố Atlantic, đã chỉ rõ tình trạng nguy ngập của các trung tâm thương mại tại nền kinh tế số 1 thế giới này.
 
Theo đó, Jordan chỉ ra rằng có khoảng 200 trung tâm thương mại tầm trung ở Mỹ có tỷ lệ trống 35% hoặc cao hơn. Ngoài ra, 10% trong số gần 1.000 trung tâm mua sắm lớn tại quốc gia này sẽ “biến mất” trong thập kỷ tới. Thậm chí, Jordan còn dẫn lời ông Daniel Hurwitz, chủ sở hữu của một trung tâm mua sắm lớn ở Mỹ nhận định về tình hình  ngành công nghiệp này: “Chúng tôi không còn dám nghĩ đến chuyện xây dựng thêm nữa, thay vào đó chúng tôi bắt đầu tính đến chuyện phá hủy”.
 
Ngoài ra, website deadmalls.com cũng được coi là một trong những bộ tài liệu khá phong phú về tình trạng sụp đổ của các trung tâm thương mại ở Mỹ. Bắt đầu từ năm 2000, website deadmalls.com đã trở thành một nghĩa trang online, đánh dấu sự kết thúc của gần 300 trung tâm thương mại. Lý giải nguyên nhân sụp đổ của các trung tâm thương mại, website này cho rằng đây là hệ quả trực tiếp từ sự thay đổi trong cấu trúc ngành bán lẻ: sự gia tăng của thương mại điện tử và sự đổ nát của cấu trúc hạ tầng.
 
Tuy nhiên, theo Jordan sự gia tăng của các hoạt động thương mại điện tử chắc chắn đã góp phần đẩy nhanh hơn tiến trình trở thành “xác sống” của các trung tâm thương mại Mỹ, nhưng đó vẫn chưa phải là nguyên nhân cốt lõi. Lý do thực sự ở đây chính là có quá nhiều không gian nhưng lại rất ít sự phù hợp.
 
Rõ ràng khi các nhà bán lẻ đánh mất sự gắn kết với khách hàng, không đưa ra được những chính sách phù hợp, những “thượng đế” của họ sẽ nhanh chóng quay gót tìm đến những địa điểm mua sắm khác phù hợp hơn. Vì vậy, Jordan cho rằng, các trung tâm thương mại cần phải nỗ lực hơn nữa để tạo dựng mối liên kết với khách hàng. Điều đó đồng nghĩa với việc các nhà bán lẻ sẽ phải không ngừng đổi mới và tái phát minh.
 
4 bí quyết “sống còn” của Jordan nhằm giúp các trung tâm thương mại tránh được thảm họa “xác sống” tiếp theo:
  1. Luôn đổi mới kiến trúc/ môi trường bởi “những ngày màu be nhạt nhẽo trong những chiếc hộp đã qua đi”- như câu nói của một nhà quản lý trung tâm thương mại nổi tiếng ở Úc.
  2. Thay đổi vị trí của các gian hàng, tạo cảm giác mới mẻ cho khách hàng.
  3. Tạo niềm tin cho khách hàng bằng những sản phẩm uy tín, chất lượng cao.
  4. Học tập kinh nghiệm của những hãng bán lẻ đi trước không chỉ ở cách thức phục vụ khách hàng nhằm đạt được doanh số mục tiêu mà còn ở cách thức tổ chức các sự kiện, giải trí.
 
Trung tâm thương mại Trung Quốc rơi vào khủng hoảng thừa
 
Theo Bloomberg, nếu như trước đây các điều khoản cho thuê mặt bằng bán lẻ tại các trung tâm thương mại ở Trung Quốc thường chỉ dành cho các hàng hiệu xa xỉ, có sức hút lớn với người tiêu dùng như Louis Vuitton hay Gucci. Tuy nhiên đến nay, ngay cả những nhãn hàng không mấy cao cấp cũng trở thành “thượng đế”  được các chủ trung tâm thương mại níu kéo để bù lấp vào tỷ lệ trống ngày càng cao.
 
Thực tế, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc đang hạ nhiệt nhanh chóng do kinh tế tăng trưởng chậm lại, còn chính phủ thúc giục các quan chức hạn chế tiêu xài hoang phí. Vì vậy, theo ngân hàng Credit Suisse Group AG và công ty chứng khoán Haitong International Securities Ltd, trước bối cảnh khó khăn như hiện nay, chỉ có một số đại gia trung tâm thương mại có vốn lớn, lực nhiều như China Resources Land Ltd hay Hang Lung Properties Ltd có thể đương đầu với sóng gió. Trong khi đó, những “tay chơi” yếu thế hơn trong cuộc chiến này sẽ rất khó có thể cầm cự nổi. Khi đó, hệ quả tất yếu là số lượng những trung tâm thương mại “ma” sẽ không ngừng gia tăng.
 
Trong khi đó, kết quả nghiên cứu của Công ty tư vấn toàn cầu về bất động sản CBRE được công bố hồi tháng 4/2013 cho thấy các trung tâm thương mại mới vẫn ào ào “mọc ra như nấm sau mưa”. Theo đó, khoảng 32 triệu m2 trung tâm mua sắm đang được xây dựng trên toàn thế giới, tăng 15% so với con số 28 triệu m2 của cùng kỳ năm 2012. Điều đáng nói là trong số 32 triệu m2 trung tâm mua sắm đang được xây dựng kia, hơn một nửa là thuộc về Trung Quốc với 16,8 triệu m2. Dự kiến trong năm 2014, nước này sẽ đưa vào hoạt động 21 triệu m2 mặt bằng bán lẻ, tăng 38% so với năm nay, Cushman, hãng môi giới bất động sản đang theo dõi 20 thành phố tại Trung Quốc cho biết.
 
Sự phát triển ồ ạt này đã đẩy các doanh nghiệp Trung Quốc vào một cuộc đấu vô cùng khốc liệt, khi cùng lúc đó các nhà bán lẻ như Louis Vuitton SA (MC) hay Gucci đang phải trì hoãn kế hoạch mở rộng mạng lưới kinh doanh do kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại. Dự báo tỷ lệ bỏ trống tại các trung tâm thương mại ở Trung Quốc có thể lên tới 30% trong năm 2014. Theo bà Sigrid Zialcita, giám đốc điều hành của Cushman khu vực châu Á – Thái Bình Dương, cái chết của những trung tâm mua sắm ở Trung Quốc chính là một biểu hiện của chính sách quy hoạch không phù hợp, nhiều thành phố luôn dễ rơi vào tình trạng cung vượt cầu.
 
Thảm cảnh “chợ chiều” của trung tâm thương mại ở Việt Nam
 
Thực tế, với cách thức quản lý kém hiệu quả cộng với tình hình kinh tế khó khăn, giá mặt bằng cho thuê cao ngất ngưởng, nhiều khu mua sắm ở Việt Nam cũng đang rơi vào thảm cảnh “chợ chiều”. Kết quả là với tỷ lệ mặt bằng trống ngày càng cao, nhiều trung tâm thương mại tại Hà Nội buộc phải đóng cửa để tái cơ cấu. Tiểu thương thì tìm mọi cách “tháo chạy” khỏi trung tâm thương mại vì thua lỗ.
 
Dự báo của công ty CBRE Việt Nam cho biết, từ nay đến cuối năm 2013, thị trường mặt bằng bán lẻ Hà Nội sẽ đón nhận khoảng 422.000 m2 sàn thương mại mới. Diện tích này sẽ gây áp lực mạnh với các chủ đầu tư khi những dự án hiện tại cũng đang gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm khách thuê.
 
 
Trả lời phỏng vấn của báo chí, đại diện Công ty cổ phần Quản lý Tài sản IDJ- đơn vị quản lý Trung tâm thương mại Grand Plaza cho biết, hiện lãnh đạo công ty vẫn chưa có kế hoạch cụ thể về thời gian mở cửa trở lại đối với trung tâm này vì “đang tạm dừng để tái cấu trúc”. Bên cạnh đó, Hang Da Galleria hay trung tâm thương mại Ô Chợ Dừa cũng đang phải đối mặt với nguy cơ đóng cửa, Mipec Tower, Hapulico Complex vắng khách thuê, còn Ciputra Hanoi Mall “chết” ngay từ khi chưa kịp ra đời.
 
Trong khi đó, tình trạng các điểm mua sắm, giải trí tại Sài Gòn, cũng ảm đạm không kém. Nhiều trung tâm mua sắm người bán còn đông hơn khách mua. Lý giải về tình cảnh đìu hiu của các trung tâm thương mại hiện nay, Chủ tịch một Tập đoàn bán lẻ tại TP. HCM và Hà Nội cho rằng, ở Việt Nam các trung tâm thương mại mải chạy theo phong trào mà thiếu sự định vị. Tuy nhiên “có mở nhiều cũng không biết bán cho ai, trừ khi sức mua tăng cao và duy trì trong thời gian dài”, ông khuyến cáo.
 
 
Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Việt Nam thì lý do dẫn đến tình trạng “ảm đạm” trên là vì tác động tiêu cực của suy thoái, thứ hai là do đầu tư sai, hụt điểm rơi, quá ảo tưởng về sự bùng nổ của thị trường bán lẻ. Và cuối cùng là mô hình trung tâm thương mại, kết hợp chợ truyền thống là sự kết hợp “không giống ai”, cho thấy rõ sự không hiệu quả và đã “chết” yểu.
 
Việc các trung tâm thương mại này biến thành “xác sống” cũng không có gì là lạ bởi ngay từ trong ý thức, họ cũng chỉ xây lên phần “xác” rồi tưởng cứ có địa điểm là sẽ có sự sống nên các chính sách cũng không thực sự linh hoạt để “thổi hồn” cho sự kinh doanh tấp nập ồn ào. Và vì thế, chuyện các trung tâm thương mại hiện nay biến thành chỗ tránh nóng, không gian tập thể dục hay trở thành địa điểm vui chơi của trẻ em sẽ không phải là chuyện hiếm.

Vân Du

Từ Khóa :