Đấu thầu vàng để bù đắp thâm hụt ngân sách - lợi bất cập hại



Đấu thầu vàng để bù đắp thâm hụt ngân sách - lợi bất cập hại

Huy Vũ 18:4 4/9/2013

Sau 57 phiên đấu thầu, NHNN đã bán được 1,5 triệu lượng. Với mức chênh lệch giữa vàng nội và ngoại lên đến vài triệu đồng/lượng, ước tính khoản lãi mà NHNN thu được lên đến hơn 6.000 tỷ đồng. Dù việc kinh doanh vàng với dân đang tạo nguồn thu lớn, giúp bù đắp phần nào hụt thu ngân sách, song không ítý kiến cho rằng NHNN nên dừng đấu thầu vàngtrước khi quá muộn.

Để có được nguồn thu không nhỏ kể trên, trong thời gian qua, ngoài được độc quyền sản xuất vàng miếng SJC và nhập khẩu vàng, NHNN còn nhận được khá nhiều chính sách ưu ái khác. Gần đây nhất là việc Chính phủ cho phép miễn kiểm tra thủ tục hải quan vàng nhập khẩu của NHNN. Thậm chí, nhằm tạo thuận lợi cho NHNN trong xuất-nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng miếng, Bộ Tài chính còn trình Thủ tướng ban hành Quyết định miễn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu với vàng nguyên liệu xuất khẩu, nhập khẩu của NHNN, không phân biệt hàm lượng của vàng nguyên liệu khi xuất-nhập khẩu.
 
Như vậy, không thể phủ nhận khoản lợi nhuận từ kinh doanh vàng có được là nhờ NHNN được hưởng quá nhiều ưu ái của Chính phủ chứ không đơn thuần do hoạt động xuất nhập khẩu vàng mang lại như cách làm của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới. Như thế, khoản thu này được điều tiết về ngân sách nhà nước để giảm bớt nguy cơ hụt thu gần 60 nghìn tỷ đồng cũng không có gì phải bàn. Vấn đề nằm ở chỗ trong khi đấu thầu vàng đang mang lại nguồn thu lớn cho NHNN, thì không ít ý kiến cho rằng NHNN nên dừng đấu thầu vàng trước khi quá muộn.
 
Những người tán đồng với quan điểm này cho rằng: Thông qua đấu thầu vàng, NHNN đã hoàn thành nhiệm vụ “trục xuất” vàng ra khỏi hệ thống NHTM và phục hồi dự trữ ngoại tệ. Đồng thời, nhờ mãi lực trên thị trường yếu, đến nay, chênh lệnh giữa giá vàng SJC và thế giới đã được thu hẹp, thậm chí có thời điểm xuống dưới ngưỡng 2 triệu đồng/lượng. Vì thế, NHNN cần thay đổi trong điều hành nhằm tạo ra sự lưu thông giữa thị trường vàng trong nước và vàng quốc tế, qua đó giảm bớt rủi ro và gánh nặng mà NHNN đang phải đối mặt.
 
Những người theo quan điểm này lập luận rằng: Nếu NHNN tiếp tục đấu thầu vàng, thì chưa biết khi nào sẽ đến điểm dừng. Kéo dài tình trạng đấu thầu vàng, NHNN sẽ rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan” vì buộc phải là người chịu trách nhiệm trực tiếp về việc đứng ra cân bằng thị trường. Nhất là khi giá vàng thế giới tăng đột biến sẽ kích thích người dân mua vàng, thì NHNN sẽ lĩnh đủ. Bởi khả năng nhập vàng của NHNN cũng có hạn, tiếp tục lấy dự trữ quốc gia để mua sẽ khiến dự trữ quốc gia bị hao hụt. Còn thị  trường vàng như cái thùng không đáy, cung bao nhiêu đều hút hết và cuối cùng hút luôn cả dự trữ quốc gia vốn rất ít ỏi thì thật là nguy hiểm. Vớivai trò của một ngân hàng trung ương, NHNN không nên chịu rủi ro như vậy.
 
Đó là chưa kể đến việc NHNN tung ra thị trường gần 60 tấn vàng thông qua 57 phiên đấu thầu còn làm gia tăng tốc độ “vàng hóa” của nền kinh tế. Trong khi đây là một trong những nhiệm vụ mà NHNN phải hoàn thành trước Quốc hội và Chính phủ.
 
Để chấm dứt tình trạng này, việc lập sàn vàng quốc gia đang nhận được không ít ý kiến ủng hộ. Trong khi đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng cho rằng: nên để thị trường vàng vận hành theo quy luật cung - cầu. Việc lấy tiền của dân thông qua việc kinh doanh vàng để bù đắp thâm hụt ngân sách chỉ có thể là giải pháp tạm thời. Tiếp tục kéo dài, NHNN sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro không thể lường trước.
 
 

Huy Vũ

Từ Khóa :