Cần chế tài đủ mạnh để "dẹp loạn" vấn nạn hàng lậu, hàng nhái



Cần chế tài đủ mạnh để "dẹp loạn" vấn nạn hàng lậu, hàng nhái

HV 17:52 28/10/2021

Vấn nạn hàng giả, hàng lậu, hàng gian lận thương mại ngày càng diễn biến phức tạp và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt đã ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu doanh nghiệp và sức khỏe người tiêu dùng cũng như gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế. Vì thế, cần chế tài đủ mạnh để đảm bảo tính răn đe, bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp làm ăn chân chính. Đó là nhận định nhận chung của các chuyên gia, diễn giả tham dự buổi tọa đàm trực tuyến “Hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại: Thực trạng và giải pháp” diễn ra chiều ngày 28/10/2021 tại Hà Nội.

Những thống kê của Ban chỉ đạo 389 quốc gia được các chuyên gia, diễn giả dẫn ra trong buổi tỏa đạm khiến nhiều người giật mình. Theo đó, chỉ tình riêng 9 tháng đầu năm 2021, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hơn 100 nghìn vụ vi phạm về buôn bán, hàng giả và gian lận thương mại, khởi tố 1.615 vụ việc, tăng 90% với 2.148 đối tượng, tăng gần 90% so với cùng kỳ năm 2020. 

Không chỉ những mặt hàng buôn lậu “truyền thống”, lợi dụng tình hình dịch COVID-19, các mặt hàng liên quan đến phòng chống dịch là khẩu trang, thuốc điều trị COVID-19, máy tạo oxy, que test COVID-19, nước sát khuẩn, găng tay y tế đã qua sử dụng... cũng trở thành “mặt hàng nóng” trên mặt trận phòng chống buôn lậu tại nhiều địa phương trên cả nước mà phức tạp nhất là tại Hà Nội và TPHCM. Cùng với đó, tình trạng gian lận xuất xứ cũng diễn biến phức tạp. Nhiều doanh nghiệp tìm cách hưởng ưu đãi thuế quan với hàng hóa xuất xứ Việt Nam. Tệ hơn nữa, nhiều doanh nghiệp lợi dụng loại hình hàng quá cảnh nhập hàng lậu theo đường mòn, lối mở ở biên giới.

Thêm nữa, tình trạng hàng giả, hàng có nguồn gốc từ nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn bày bán công khai ở nhiều nơi và gia tăng mạnh trên môi trường mạng. Tình trạng trốn thuế nhập khẩu, thuế thu nhập doanh nghiệp, khai báo gian dối vẫn diễn biến phức tạp. Thực trạng này gây ảnh hưởng đến lợi ích chính đáng, sức khoẻ, tài sản của người tiêu dùng cũng như ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, doanh thu của các nhà sản xuất, kinh doanh chân chính.

Vì sao tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn tồn tại và rất khó kiểm soát, rất khó đấu tranh triệt để?

Nguyên nhân trước hết là do chưa huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Chính quyền một số địa phương chưa quyết liệt trong chỉ đạo, thực hiện. Một bộ phận cán bộ, công chức thiếu tinh thần trách nhiệm, yếu về chuyên môn, nghiệp vụ. Tình trạng thiếu kiểm tra, giám sát khiến không ít người trong lực lượng phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại có biểu hiện nể nang, bao che, thậm chí có dầu hiệu tiêu cực, tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật, nhất là với hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc...

Bên cạnh đó, sự thiếu hiểu biết về các mặt hàng muốn mua, không phân biệt được hàng giả - hàng thật cộng thêm tâm lý sính hàng ngoại, ham rẻ của người tiêu dùng đã tạo thêm cơ hội cho các đối tượng xấu lợi dụng để “tuồn” hàng giả, hàng nhái vào thị trường. Ngay cả khi phát hiện ra bản thân bị lừa, mua phải hàng giả, kém chất lượng, không ít người “tặc lưỡi” bỏ qua vì ngại va chạm.

Trong khi đó, dù luật pháp đang dần được hoàn thiện, nhưng chế tài chưa đủ mạnh để có thể đủ sức răn đe. Đơn cử trong xử lý vấn đề hàng giả, trị giá hàng hóa từ 30 triệu đồng trở lên sẽ bị truy tố, còn dưới 30 triệu thì xử lý hành chính. Quy định này khiến các đối tượng vi phạm chia nhỏ hàng hóa vi phạm nhằm trốn tránh xử lý hình sự. Vì lợi nhuận cao, nên các đối tượng chấp nhận xử lý hành chính và vẫn tái phạm. Do đó, để đấu tranh hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, việc hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan, có chế tài xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, đủ sức răng đe là hết sức cần thiết để các tổ chức, cá nhân không dám, không muốn và không thể sản xuất, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, gian lận thương mại. Đặc biêt, cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng thực thi một cách đồng bộ, hiệu quả, tránh chồng chéo. Có như vậy mới hy vọng có thể "dẹp loạn" vấn nạn hàng giả, hàng lậu, hàng gian lận thương mại đang hoành hành hiện nay.


HV