Cam kết không quảng cáo fastfood tới trẻ vẫn chỉ là “đầu môi chót lưỡi”



Cam kết không quảng cáo fastfood tới trẻ vẫn chỉ là “đầu môi chót lưỡi”

Lục Kiếm 18:20 2/4/2015

Mặc dù đã có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng quảng cáo thức ăn nhanh có hại cho trẻ em, song trung bình một đứa trẻ ở Mỹ vẫn đang xem chừng 250 quảng cáo McDonald’s mỗi năm.

Giữa lúc dư luận tỏ ra bức bối trước việc quảng cáo tràn lan thức ăn nhanh, Burger King và McDonald’s đã đưa ra cam kết với Cục Quản lý Kinh doanh lành mạnh về một số vấn đề xung quang tiếp thị đồ ăn nhanh. Trong số đó có lời hứa rằng họ sẽ đưa đồ ăn lành mạnh vào trong quảng cáo, và sẽ chỉ tập trung hướng trẻ nhìn đến đồ ăn, chứ không phải đồ chơi hay nhân vật hoạt hình tặng kèm. Nhưng trẻ nhỏ là đối tượng xem tương đối thụ động. Chúng sẽ không phân biệt đâu là quảng cáo đồ ăn, đồ chơi hay những nhân vật hoạt hình thú vị. Chúng sẽ chỉ biết “cái này trông thật ngon” hay “thứ kia thật thú vị”, và rồi nhõng nhẽo đòi cha mẹ dẫn đi, hoặc tự bản thân các em cũng có thể dành tiền để rủ nhau đi mua.
 
Nhưng ngay cả khi lời cam kết đó có “chân thành”, thì liệu McDonald’s và Burger King có đang thực hiện đúng những gì đã cam kết không? Không hoàn toàn. Đó là thông tin đưa ra từ cuộc nghiên cứu được đăng trên tạo chí PLoS One, được tiến hành bởi một nhóm các nhà nghiên cứu từ Khoa Y thuộc Đại học Dartmouth và Khoa Luật Đại học Northeastern bằng cách phân tích các quảng cáo trên truyền hình của Burger King và McDonald’s ở Mỹ.
 
Tất cả các quảng cáo đều có chèn thêm một ít thực phẩm lành mạnh, như táo và sữa. Nhưng điều đó không thực sự có ý nghĩa. Khi các nhà nghiên cứu hỏi các em (từ 3-7 tuổi) những gì chúng nhớ về quảng cáo, thì có đến hai phần ba trong số trẻ em chẳng nhớ chút gì về thứ đồ lành mạnh đó, trong khi một nửa số đó lại nhớ đến các nhân vật hoạt hình và đồ chơi.
 
Các công ty đồ ăn nhanh đã đổ rất nhiều tiền cho công tác tiếp thị. Nghiên cứu từ Đại học Arizona cho thấy: quảng cáo thường hướng trọng tâm vào những nhóm tiêu dùng trẻ, từ 2 đến 17 tuổi - những người ít khi chú ý hoặc không có đủ nhận thức về “sự lành mạnh” của sản phẩm. Theo Reuters, năm 2009, ngân sách dành để tiếp thị đồ ăn nhanh đã đạt tới 4,2 tỷ USD. Gần một nửa là đầu tư vào danh mục quà tặng kèm, phổ biến nhất là những món đồ chơi nhỏ cho các em. Một đứa trẻ tiếp xúc với khoảng 40.000 các loại quảng cáo đầy dầu mỡ này mỗi năm.
 
Ngay cả khi bị một số nước cấm quảng cáo trên truyền hình, song vẫn có vô số hình thức quảng cáo khác mà các công ty này có thể tận dụng: quảng cáo ngoài trời, quảng cáo trực tuyến, phát tờ rơi, nhắn tin… Thậm chí, một số còn có thể kết nối ngay với chính ban giám hiệu nhà trường thông qua hình thức tài trợ: đồng phục, dụng cụ nhà bếp,…
 
Tạp chí y học Lancet gần đây đã có lời nhận xét: Chưa có quốc gia nào đảo ngược được sự lan tràn ngày càng gia tăng của nạn béo phì. Thành tích đáng nể nhất là tỷ lệ béo phì ở Mỹ và Anh không có sự tăng trưởng mạnh mẽ, và không thể cải thiện được gì ở nhóm thu nhập thấp và trung bình. Có thể nói, một trong những công việc khó khăn nhất là ngăn chặn các công ty đồ ăn nhanh đẩy mạnh chi cho tiếp thị. Bất chấp một số lời cam kết, những công ty này sẽ không thể nào bỏ qua một thị trường 60 tỷ USD. Đó cũng chỉ mới là con số tính riêng cho thị trường Mỹ. Với một ngành sinh lời cao như vậy, rõ ràng những cam kết chỉ mang tính tự nguyện và thiếu giá trị pháp lý là không đủ để tạo nên sự thay đổi thực sự. Tiến sĩ Christina Roberto đã có lời bình luận chua cay về vấn đề này: Tỷ lệ béo phì thực chất chỉ là kết quả cộng hưởng của sở thích cá nhân, lòng ham muốn tột độ của doanh nghiệp và trách nhiệm của chính phủ. 
 
Nghiên cứu của Đại học Minnesota cho thấy: Dù chỉ tiêu thụ thức ăn nhanh một tuần một lần, nguy cơ tử vong vì bệnh tim mạch sẽ tăng 20%. Trong khi đó, ở Mỹ, 30% trẻ từ 2-11 tuổi và 40% thiếu niên 12-19 tuổi tiêu thụ đồ ăn nhanh, thức uống có gas hàng ngày. Ở Việt Nam,  Tiến sỹ Lê Bạch Mai - Phó Giám đốc Viện dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam - cho hay: số trẻ em dưới 5 tuổi bị thừa cân hoặc đang đà béo phì ở mức 6,3% trong năm 2013, tăng 9 lần so với năm 2000.
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :