Bộ trưởng Tư pháp rối vì bị chất vấn về các văn bản tùy tiện



Bộ trưởng Tư pháp rối vì bị chất vấn về các văn bản tùy tiện

Li Ti 21:31 20/8/2013

Văn bản không phù hợp, từ ngữ ngô nghê, mâu thuẫn lẫn nhau, chết yểu từ dự thảo, trái luật v.v., hiếm khi nào đại biểu Quốc hội được dịp xả cơn bức xúc như trong phiên chất vấn ngày 20/8, đẩy Bộ trưởng Tư pháp vào thế lúng túng và phải trả lời lòng vòng.

Ngay trước khi diễn ra phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt, Bộ Công an, đã làm dậy sóng dư luận với văn bản quy định phải “kiên quyết đấu tranh” với những đối tượng “quay phim chụp ảnh” khi chưa được sự đồng ý của cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ. Đây là ví dụ điển hình về cách mà các cơ quan công quyền đối phó với dư luận, báo chí khi trong ngành xảy ra quá nhiều sai phạm và bị phát hiện. Trước đó, Bộ Công an đã phải rút lại dự thảo các quy định bị phản đối khác như cấm “thả rông” nơi công cộng, hay phạt hành chính nếu chì chiết thành viên trong gia đình v.v..
 
Các quy định tùy tiện tràn lan ở mọi ban ngành. Như Cục Nghệ thuật biểu diễn ra quyết định cấm Bà Tưng biểu diễn với lý do cảm tính, cộng điểm cho Bà mẹ Việt Nam anh hùng của Bộ Giáo dục, hay chuyện xử phạt rồi lại không xử phạt xe chính chủ, cấm quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ cho trẻ dưới 24 tháng. Vấn nạn này cũng không phải mới xảy ra. Bộ Y tế từng định cấm người ngực nhỏ không được đi xe máy, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn từng phải bỏ quy định bán thịt gia cầm trong 8 tiếng, hay các quy định về số khách mời đám cưới, quy định vòng hoa đám ma, quy định xe biển chẵn đi ngày chẵn ở TP.HCM v.v..
 
Đặt vấn đề tại phiên chất vấn, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội Phùng Quốc Hiển cảm thấy “rất băn khoăn” khi báo cáo của Bộ trưởng Tư pháp gửi phiên chất vấn cho rằng Bộ chỉ có nhiệm vụ thuyết phục các cơ quan ra văn bản không khả thi điều chỉnh. Còn với các văn bản trái luật, Bộ cũng chỉ dừng ở mức nhắc nhở, phê bình.
 
“Phải chăng Bộ Tư pháp chưa làm hết trách nhiệm, nể nang khi phát hiện nhiều văn bản có sai phạm, nhưng chỉ thuyết phục các cơ quan chỉnh lý hay chỉ phê bình góp ý, mà không đề nghị xử lý ở mức cao hơn?”, ông Hiển chất vấn. “Trách nhiệm Bộ trưởng trong vấn đề này như thế nào?”.
 
Một vấn đề khác là nhiều luật đã có hiệu lực 3-4 năm nhưng chưa có văn bản hướng dẫn thi hành. Đại biểu Bùi Mạnh Hùng, tỉnh Bình Phước, dẫn ra ví dụ về Luật Năng lượng nguyên tử, Luật Công nghệ cao có hiệu lực từ năm 2009, hay 4 luật có hiệu lực trong năm 2011 là Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Khoáng sản và Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
 
Theo báo cáo của Chính phủ, từ năm 2012 đến tháng 7/2013, trong 611 nội dung trong luật cần quy định chi tiết có tới 225 nội dung chưa được quy định, tức là “nợ đọng” tới hơn một phần ba số văn bản hướng dẫn.
 
Tại phiên chất vấn, ông Bùi Mạnh Hùng, đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước, nêu ra ví dụ cụ thể cho thấy nhiều luật đã có hiệu lực từ 3-4 năm qua nhưng chưa có văn bản hướng dẫn thi hành luật. Đó là Luật Năng lượng nguyên tử, Luật Công nghệ cao có hiệu lực từ năm 2009, hay bốn luật có hiệu lực trong năm 2011 là Luật Khoáng sản, Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
 
Một thắc mắc nữa được đại biểu Nguyễn Bá Thuyền, tỉnh Lâm Đồng, đặt ra là có hay không việc các nhóm lợi ích tiến hành “lobby” chính sách. “Cử tri cho rằng có tham nhũng trong ban hành chính sách pháp luật. Nhiều văn bản mâu thuẫn, thậm chí đá nhau có nguyên nhân từ việc các bộ chỉ bảo vệ lợi ích cục bộ. Bộ trưởng có giải pháp gì trong thời gian tới để khắc phục?”, ông Thuyền hỏi.
 
Đối với việc để các cơ quan ra ban hành văn bản lung tung, Bộ trưởng Hà Hùng Cường chỉ khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp chấm dứt tình trạng này. Với việc nhiều văn bản đẩy cái khó cho dân, lại đi vào giải thích cụ thể trường hợp phạt xe chính chủ, thay vì đề ra biện pháp giải quyết. Đến mức Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phải yêu cầu Bộ trưởng trả lời ngắn gọn, rõ ràng, đi vào thẳng câu hỏi của các đại biểu.
 
Còn về nghi vấn tham nhũng khi ra văn bản luật, ông Cường nói: “Nếu nói lợi ích nhóm thì khó vì vấn đề được kiểm soát chặt, nhưng không loại trừ văn bản này, văn bản kia để hở, lọt. Thực tế có thể có việc đó”.
 
“Né” được câu hỏi khó bằng phát biểu không ra khẳng định cũng không ra phủ định, nhưng người đứng đầu Bộ Tư pháp lại không đáp ứng được yêu cầu về sự chính xác, rõ ràng mà cơ quan giám sát việc xây dựng, văn bản quy phạm pháp luật cần có.
 

Li Ti

Từ Khóa :