Y tế thất bại với phương thuốc chống phong bì

Y tế thất bại với phương thuốc chống phong bì

Hải Băng 17:41 30/12/2013

Không chỉ có những quy định riêng tại bệnh viện mà “lệnh cấm”bác sĩ không nhận phong bì từ bệnh nhân còn được nêu rõ trong nhiều văn bản của ngành, của Bộ. Vậy nhưng “món quà” đặc biệt này vẫn vô tư chu du trong các cơ sở y tế, sự hiện diện của nó đang được coi là điều đương nhiên phải có.

Chẳng phải bây giờ mà ngay từ 15 năm trước, ngành y tế đã có quy định không nhận quà biếu của bệnh nhân dưới mọi hình thức . Tuy nhiên, quy định này chỉ được thực hiện nghiêm túc trong một thời gian ngắn rồi sau đấy dần đi vào quên lãng. Đến nỗi việc dúi tay y tá vài chục nghìn để được tiêm bớt đau, hay thay băng nhẹ nhàng, phong bì cho bác sĩ sau mỗi ca phẫu thuật lại là luật bất thành văn tại bất cứ bệnh viện nào. Thậm chí việc quà cáp, cám ơn bác sĩ đã trở nên công khai, nếu không có sẽ được nhắc nhở.
 
Nếu hỏi những sản phụ ở các bệnh viện lớn ở Hà Nội, cũng dễ dàng nhận được câu trả lời rằng chi phí cho một ca sinh nở thường chỉ khoảng trên dưới 1 triệu đồng, song tiền cám ơn bác sĩ lại là 2-3 triệu đồng, tùy trường hợp. Hay như một ca mổ thông thường ở một bệnh viện trung ương tại Hà Nội, bệnh nhân chỉ phải trả chừng 3 triệu đồng cho các chi phí khác nhau, nhưng tiền “đen” lại ngang ngửa, thậm chí còn nhiều hơn. Từ việc bồi dưỡng ca gây mê trung bình khoảng 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng, đến bác sĩ mổ chính (2 triệu đồng). Nhân viên dẫn lên phòng mổ cũng được cám ơn chừng 100-200 nghìn đồng, mỗi lần thay băng, tiêm thuốc, thay đồ ngoài giờ là lại phải dúi cho nhân viên y tế từ 20-30 nghìn đồng mỗi lần, chưa kể khi ra viện lại có chút quà nhỏ để cám ơn văn phòng khoa…
 
Theo BCC, một nghiên cứu cho thấy lượng người nhận phong bì tại các cơ sở y tế ở Việt Nam đã tăng gấp đôi chỉ trong 3 năm từ 13% vào năm 2007 lên tới 29% trong năm 2010. Cũng theo một cuộc khảo sát được Ngân hàng Quốc tế và Thanh tra Chính phủ thực hiện vào năm 2012 thì có tới 76% người dân hoàn toàn tự nguyện dùng phong bì để cảm ơn y bác sỹ và có 21% người dân sử dụng tờ giấy màu trắng này vì bị yêu cầu. Điều đó cho thấy giờ đây phong bì đã trở thành một giao dịch không thể thiếu đối với bệnh nhân và các y bác sỹ.
 
Vậy nên, việc vào bệnh viện không chỉ là vạn bất đắc dĩ vì sức khỏe mà còn bởi cái gánh nặng tiền bạc trên vai người nghèo. Trong 2-3 năm trở lại đây, nạn phong bì mới được đem ra mổ xẻ, bởi dân chúng đã chịu không nổi với gánh nặng đó, trong khi họ chẳng được chăm chút đàng hoàng và vẫn phải điều trị trong môi trường nhếch nhác, chật chội, nằm điều trị theo kiểu úp thìa vì quá đông, mà chính Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng từng phải thốt lên trong một lần thực địa rằng bệnh viện gì mà chẳng khác gì trại tị nạn. Thế nhưng nhân viên y tế thì cắm cảu với bệnh nhân và việc mổ nhầm, khám sai, tai biến diễn ra liên miên. Và khi mà xã hội thông tin phát triển thì việc dư luận phản ứng dữ dội là tất yếu, họ phản ánh trên mọi diễn đàn từ mạng xã hội, đến báo chí và cả quốc hội. Vậy nên Chính phủ yêu cầu và ngành y tế cũng tỏ ra nỗ lực đưa ra một vài biện pháp với một số quy định nhằm chấn chỉnh xóa bỏ vấn nạn này. Vậy nhưng theo TS Nguyễn Công Nghĩa, bác sĩ tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ trên Lao động ngành y đã hoàn toàn thất bại trong cuộc chiến chống lại “văn hóa phong bì”. Có thể lúc đầu phong bì xuất phát từ sự cảm ơn của bệnh nhân với bác sỹ nhưng dần dà nó đã “biến tướng”, ranh giới của lòng biết ơn với có sức “bôi trơn” đã bị xóa nhòa. Nói như bác sĩ Nguyễn Trọng Thanh, người 50 năm gắn bó với ngành y, cố vấn chuyên môn của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội: “làm nghề y tiền dày thì đức mỏng”.
 
Có lẽ trong 6 năm theo học ở trường y, bên cạnh những môn học về chuyên môn thì cũng cần có môn học về y đức giống như môn giáo dục công dân ở bậc phổ thông. Khi ấy, ngành y tế sẽ không còn lo bị đơn độc như lời Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã từng trải lòng. Nhưng quả thực, dù có chuyên môn cứu người song ngành y tế có vẻ khá yếu đuối khi luôn viện cầu sự trợ giúp của nhiều ngành nghề trong việc khắc phục những sự cố của ngành mình.
 
 

Hải Băng

Từ Khóa :