Xuân về, nồng nàn những món ngon từ hoa bưởi



Xuân về, nồng nàn những món ngon từ hoa bưởi

Diệu Hương 8:0 1/3/2018

Hàng năm cứ vào xuân, trên khắp mọi phố phường Hà Nội đều thoang thoảng mùi hương nồng nàn, đặc biệt khiến ai cũng bị lôi cuốn – Hương hoa bưởi. Mùi hương ấy là nguyên liệu quen thuộc của nhiều món ăn nổi tiếng luôn đem lại cảm giác thân quen, gần gũi, vô cùng thư thái mỗi khi thưởng thức.

Hà Nội bắt đầu những ngày nồm ẩm, sương mù và mưa phùn bao phủ khắp thành phố, đây cũng là tiết trời đặc trưng của mùa xuân xứ Kinh Kỳ. Ở khắp các ngõ ngách, trên mọi ngả đường không khó để bắt gặp hình ảnh những cụ già bên gánh hàng rong hay những chiếc xe đạp chở đầy một loại hoa đặc biệt, nhỏ thôi nhưng mang màu trắng tinh khôi và đặc biệt là có một hương thơm làm say lòng bất kỳ ai đã từng ngửi qua – Hoa bưởi.

Hoa bưởi chỉ có vào một mùa trong năm, khi mưa phùn, nồm ẩm ghé thăm Hà Nội

Hoa bưởi chỉ nở một lần trong năm vào mùa xuân khi mưa phùn giăng lối, đây là thời điểm hoa đẹp nhất, thơm nhất. Người Hà Nội thích chơi hoa, cũng không thiếu những loài hoa đẹp tinh tế, đã trở thành biểu trưng…nhưng hoa bưởi lại đặc biệt hơn nhiều, không chỉ thơm, đẹp mà còn có thể dùng để… làm món ăn. 

Mía ướp hoa bưởi

Đối với các bà, các mẹ thì mía ướp hoa bưởi là một món ăn đặc trưng của người Hà Nội xưa, nhưng vào thời buổi mọi thứ đều diễn ra nhanh chóng, công nghiệp, món ăn tao nhã nhưng công phu này không còn được nhiều người thực hiện. Người ta thường ăn mía để giúp tinh thần tỉnh táo, bù nước và đường sau những khoảng thời gian làm việc mệt nhọc, ấy thế mà nếu như vị ngọt thanh của mía quyện cùng mùi thơm nồng của hoa bưởi thì hương vị sẽ ra sao? – Chắc chắn đó sẽ là một hương vị khiến nhiều người không khỏi bất ngờ, thích thú, thậm chí “thương nhớ” mãi không nguôi.

Mía ướp hoa bưởi là một món quen thuộc với người Hà Nội xưa

Thường theo thói quen mọi người thích chọn những cây mía già vì mía sẽ xuống nước và ngọt hơn, nhưng với mía dùng để ướp hoa bưởi thì nên chọn những cây mía có bề mặt bóng, không sâu, mía không nên già hay non quá…mía sau khi róc phải có màu vàng óng đẹp mắt…chọn mía cũng là cả một nghệ thuật.

Hoa bưởi thì lại càng cầu kì hơn, phải chọn những bông hoa có đài to, còn tươi và mới chớm nở, không chọn những bông cánh đã bị uốn cong vì đó là hoa đã nở lâu ngày và mất hết hương. Bí quyết để chọn được hoa tươi là nên mua vào buổi sáng sớm khi hoa mới được cắt, lúc đó hoa bưởi vẫn còn giữ nguyên được hương thơm nguyên bản, chưa bị khói bụi thành thị làm “nhạt” mùi.

Cần chọn những bông hoa có đài to, còn tươi, nên mua vào buổi sáng sớm

Mía sau khi cắt thành từng khúc nhỏ, đem ướp với hoa sau đó để vào tủ lạnh, Trước đây, khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, người Hà Nội thường ướp mía, hoa bưởi cùng vài viên đá hoặc buộc kín thả vào chum hoặc giếng. Chỉ sau 1 – 2 tiếng mía đã thấm hương hoa, ăn vừa ngọt thanh vừa thơm ngào ngạt. Đây là một món tráng miệng hoặc giải khát cực kì hoàn hảo, thấm đẫm hương vị xuân.

Hoa bưởi ướp sắn dây

Mùa hè đối với người Hà Nội, chẳng còn gì tuyệt vời hơn việc được thưởng thức một ly nước sắn dây ngọt mát, xoa tan đi cái nóng oi ả, khó chịu của mùa hè. Nhưng hương vị mà người ta nhớ nhất trong ly sắn dây ấy chính là mùi hương thoang thoảng, quen thuộc của hoa bưởi.

Làm sắn dây không hề dễ dàng, nếu không muốn nói là kỳ công, nó cũng chính là biểu tượng cho sự tỉ mỉ, chăm chút của người Hà Nội đối với từng món ăn dù là nhỏ nhất của mình. Bột sắn dây được làm từ củ sắn dây, đem bào lấy phần cháo bột sau đó lọc tinh qua vi lọc thu được dịch bột mịn, chất lượng. Bột sắn được khuấy đều với nước rồi lọc qua 100 lớp vải màn xếp chồng lên nhau. Bột cho vào một túi vải dùng máy li tâm tốc độ cao để vắt cho khô. Bẻ bột thành từng miếng nhỏ đem phơi dưới ánh nắng mặt trời, hiện nay để nhanh chóng người ta thường cho bột vào máy sấy khô, tuy nhiên việc để khô tự nhiên sẽ giúp bột sắn ngon hơn nhiều.

Quy trình làm bột sắn dây khá kỳ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ

Sau khi bột sắn dây thành phẩm, đem ướp với hoa bưởi. Chọn loại hoa mới nở, cánh hoa khô, tách bỏ nhụy và đài, đem rửa sạch, phơi khô rồi trộn đều với bột sắn đựng trong lọ hoặc túi buộc kín. Mỗi lần mở lọ bột sắn dây, hương hoa bưởi lại tỏa ra thơm ngào ngạt làm say đắm bao người.

Pha sắn dây hoa bưởi lại chẳng cần cầu kì, vài thìa sắn dây nhỏ, thêm nước lọc và chút đường, khuấy đều rồi bỏ vài viên đá…ấy là thành một thức uống vừa ngon, vừa mát lại đẫm hương hoa bưởi và có tác dụng giúp thanh nhiệt cơ thể trong những ngày hè.

Nước sắn dây hoa bưởi luôn là lựa chọn hoàn hảo cho những ngày hè nóng bức

Mùa hè nóng nực, có một ly sắn dây ướp hoa bưởi thơm ngát, thêm chút đá lạnh thì quả là một trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời. Vừa nhâm nhi ly nước ngon lành, bạn vừa có thể cảm nhận, nhớ về mùa xuân mát mẻ, trong lành, đậm mùi hoa bưởi.

Nước đường hoa bưởi

Tuy không phải là một món ăn hoàn chỉnh, nhưng nước đường hoa bưởi lại là một trong những thành phần không thể thiếu được trong các món ăn như tào phớ, nấu chè hay làm bánh dẻo dịp Trung thu. Không quá khi nói rằng các món ăn đặc trưng của Hà Nội trong cả 4 mùa đều có mùi hương đặc trưng của hoa bưởi, đó là vì người Hà Nội biết tận dụng hoa bưởi theo nhiều cách khác nhau…nước đường hoa bưởi là một trong số đó.

Nước đường hoa bưởi là nguyên liệu dùng để chế biến ra nhiều món ăn ngon

Chẳng cần quá cầu kỳ, chỉ cần chọn những bông hoa bưởi trắng tinh, bỏ đi đài và nhụy, đem rửa thật sạch, đặt vào lọ ngâm chung với đường theo tỉ lệ 1:1 sau đó đậy kín nắp. Đường từ từ chảy ra quyện lại cùng hoa bưởi sẽ tạo ra một món nước đường đặc sánh, thơm hương được ưu ái sử dụng trong nhiều món ăn.

Bát tào phớ trắng ngần, mát lạnh sẽ không được tròn vị nếu thiếu đi hương vị của hoa bưởi. Một thìa nước đường hoa bưởi là quá đủ để khiến bao người Hà Nội đắm chìm trong hương thơm ngọt lành, dịu nhẹ, bình yên của loài hoa này. Bát tào phớ hoa bưởi giản dị thế thôi nhưng lại khiến bao người say đắm, mong ngóng đến mùa hè.

Tào phớ, chè long nhãn, chè bưởi hay bánh dẻo sẽ không tròn vị nếu thiếu hương hoa bưởi

Các loại chè như chè bưởi, chè long nhãn cũng không thể thiếu được hương vị quen thuộc này, nó giống như một phần hồn không thể thiếu để hoàn thiện món ăn đậm chất Hà thành. Bánh dẻo lại càng cần đến nước đường hoa bưởi, nếu miếng bánh dẻo thiếu mất đi mùi vị ấy thì sẽ không còn là truyền thống, không còn là kí ức của biết bao người dân mỗi độ Trung thu.

Hoa bưởi còn dùng để ướp trà mạn

Hay đặt lên bàn thờ, để trong nhà cho thơm

Ngoài những món ăn kể trên, loài hoa nhỏ bé ấy còn có thể dùng hương thơm của mình để tạo ra những chén trà mạn thơm ngon, hấp dẫn hay giúp bàn thờ tổ tiên, phòng khách trong gia đình mang một mùi thơm nhẹ nhàng, trong trẻo như chính bề ngoài của loài hoa ấy.


Diệu Hương