Xu thế của ngành bán lẻ trong thời đại 4.0



Xu thế của ngành bán lẻ trong thời đại 4.0

Vĩ Thanh 23:19 3/10/2019

Hội thảo “Cách mạng công nghiệp 4.0 - Bước đi mới cho thị trường phân phối hàng hóa” diễn ra tại Hà Nội mang tới nhiều thông tin đa chiều về ngành bán lẻ Việt Nam.

Hội thảo “Cách mạng công nghiệp 4.0 - Bước đi mới cho thị trường phân phối hàng hóa” do Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu & Cạnh tranh (BCSI) tổ chức diễn ra tại Hà Nội sáng ngày 3/10/2019.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI), cho biết, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã tác động lớn đến mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó ngành bán lẻ Việt Nam cũng chịu sự tác động không nhỏ.

Nếu như trước đây người tiêu dùng Việt Nam chỉ có thể mua sắm ở các cửa hàng, sạp hàng hiện hữu tại kênh bán lẻ truyền thống cũng như bán lẻ hiện đại thì ngày nay, người tiêu dùng hoàn toàn có thể thỏa mãn nhu cầu mua sắm của mình qua các cửa hàng hiện hữu, đa kênh và trực tuyến. Chính vì vậy, xu hướng thương mại điện tử tiếp tục có vai trò ngày càng tăng trong ngành bán lẻ.

Tiềm năng và thách thức

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho biết, tại Việt Nam, hệ thống phân phối và ngành bán lẻ nội địa đã đóng góp khoảng 15% GDP và giải quyết việc làm cho khoảng 6 triệu người. Thị trường rộng lớn gần 100 triệu dân, tổng mức tiêu dùng cuối cùng xã hội do với GDP luôn đạt trên 70%/năm, lại thêm 50% dân số Việt Nam là dân số trẻ, thị trường nông thôn còn trống vắng, kênh bán hàng hiện đại mới chiếm khoảng 25% thị phần… đang là những điều kiện vô cùng tiềm năng, tạo sự hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ nhiều năm gần đây đều đạt mức tăng trưởng hai con số, thị trường bán lẻ online tuy mới chiếm 5% doanh số chung nhưng rất nhiều triển vọng sáng sủa trong những năm tới.

Bên cạnh những tiềm năng, thị trường bán lẻ Việt đang có rất nhiều thách thức lớn.

Hiện tại, thị trường bán lẻ trong nước đã có rất nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia, các thành phần kinh tế đều có mặt tại hệ thống phân phối nội địa, chính vì vậy, sự cạnh tranh trong giai đoạn này ngày càng mạnh mẽ và còn tiếp tục diễn ra trong những năm tiếp theo.

Các nhà bán lẻ sẽ phải cạnh tranh về mọi lĩnh vực như: Giá cả, chất lượng hàng hóa, văn hóa phục vụ, cạnh tranh về thiết bị hiện đại, trang trí bắt mắt, hấp dẫn người tiêu dùng… Ngoài ra, còn có sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, cạnh tranh giữa kênh bán hàng hiện đại và các kênh bán hàng truyền thống, cạnh tranh giữa bán lẻ trực tiếp và bán lẻ online…

Thực tế, những cạnh tranh nêu trên mang tính công khai giữa các doanh nghiệp bán lẻ/các nhà bán lẻ với nhau. Nhưng chắc chắn chúng sẽ là thách thức không nhỏ để doanh nghiệp/nhà bán lẻ phải liên tục đổi mới, hoàn thiện nhằm chinh phục, chiếm giữ thị trường.

Qua phân tích cơ hội, thách thức, chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cũng đưa ra nhận định về xu thế của thị trường bán lẻ Việt Nam trong thời đại 4.0:

Xu hướng tích tụ trong bán lẻ: Trong khoảng 4-5 năm gần đây, xu hướng mua bán sát nhập liên doanh liên kết nở rộ trong lĩnh vực bán lẻ từ đó đã xuất hiện những tập đoàn bán lẻ mạnh mẽ qua tích tụ tập trung một thời gian. Họ có sức cạnh tranh cao trên thị trường và cả những sức ép đầu vào và đầu ra của giá cả, chất lượng hàng hóa để phục vụ người tiêu dùng và tìm kiếm lợi nhuận tối đa cho mình.

Xu hướng tạo trải nghiệm đa dạng, phong phú cho khách hàng đi tới mua hàng: Một vài năm gần đây, một số doanh nghiệp lớn có xu hướng phát triển những trung tâm mua sắm giải trí dịch vụ,… sử dụng nền tảng các công nghệ kỹ thuật số và thiết bị di động của người sử dụng để phục vụ. Những siêu thị , trung tâm thương mại hàng hóa đơn điệu, phục vụ riêng một số phân khúc khách hàng, không có các dịch vụ đa dạng kèm theo như Parkson, Auchan đã lần lượt phải đóng cửa - đó là một kết cục tất yếu.

Xu hướng xây dựng các trung tâm thu mua hàng hóa nông sản thực phẩm ở các vùng miền: Sản phẩm nông nghiệp Việt Nam rất phong phú ở các địa phương trong cả nước và đã hình thành những vùng sản xuất tập trung, chính vì vậy các tập đoàn bán lẻ lớn nhắm tới, phải lo tổ chức hậu cần tại chỗ cho chuỗi phân phối của mình. Vừa quản lý được chất lượng đầu vào của bán lẻ, vừa giảm chi phí sản xuất vận chuyển, bảo quản và thu hoạch, tạo đầu ra với giá cả cạnh tranh và có uy tín về chất lượng và tạo đà cho xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp bán lẻ.

Xu hướng bán hàng đa kênh: 70% dân số VN đang sử dụng các thiết bị di động, với xu hướng phát triển như vũ bão của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo AI, Big Data,… việc bán hàng qua mạng trở nên dễ dàng và phổ biến đối với các đơn vị bán lẻ và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, thương mại điện tử còn nhiều vướng mắc về mặt pháp lý trong quá trình phát triển, việc quản lý chất lượng hàng hóa bán hàng online còn lỏng lẻo, dẫn tới niềm tin khách hàng chưa thật đầy đủ, chính vì vậy, đã xuất hiện những doanh nghiêp bán lẻ đa kênh, cả trực tiếp và online. Có những doanh nghiệp giới thiệu hàng trên mạng nhưng lại giao hàng và thanh toán tại quầy của mình. Xu hướng phát triển bán hàng đa kênh là tất yếu, tuy nhiên còn nhiều vấn đề trong việc quản lý nhà nước ở kênh phân phối đầy triển vọng này ở thị trường Việt Nam.


Vĩ Thanh