Thực phẩm Trung Quốc, chất phụ gia lấn át mâm cỗ chay

25/02/2013 - 18:12

Tháng giêng – hai được coi là mùa hành lễ, bởi vậy dịp này cũng là lúc thị trường đồ ăn chay trở nên sôi động. Các nhà hàng chay lúc nào cũng nườm nướp khách vào ra, một số nơi đã tăng giá với lý do thực phẩm đắt đỏ và cung không đủ cầu. Trên kệ hàng của các siêu thị dễ dàng nhận thấy đồ chay nhập từ Trung Quốc đang lấn át dần hàng trong nước.

Mua bán niềm tin hay sự cuồng tín

Tanh bành náo nức hội cướp phết Hiền Quan

Các món chay gồm chạo tôm, cà ri gà, nấm đông cô kho chả, rau củ xào lòng gà, thịt kho tiêu, bún xào thập cẩm, lẩu hải sản, kiểm…

Hàng nội lép vế

Sau Tết, các cửa hàng bán đồ chay trên thị trường lúc nào cũng đông đúc người mua, người bán luôn

Nhà chùa đãi khách thập phương

Ngày Rằm tháng Giêng, nhiều chùa cũng mở tiệc chay đãi khách lễ với điều kiện khách đăng ký trước và quyên chút tiền công đức. Cũng không ít chùa mời cơm miễn phí. Tại chùa Giác Lâm (Q.Tân Bình), một trong những ngôi chùa lớn và lâu đời nhất TP.HCM, ngày rằm năm nay đã nấu cơm chay trưa miễn phí cho tất cả khách thập phương với khoảng 45 bàn (10 người/bàn) được bày biện từ trong chánh điện đến khuôn viên bên ngoài gian thờ cúng. Cứ khoảng 30 phút là những người nấu bếp lại khệ nệ đổi một nồi kiểm mới.

Sư thầy Thích Từ Tâm đại diện chùa Giác Lâm cho biết, mỗi năm chùa đều tổ chức nấu cơm chay mời khách thập phương vào các rằm lớn là tháng Giêng, 7, 10, lễ Phật đản.

tay nhặt hàng cho khách rồi lại bận rộn nhập kho. Do lượng nhu cầu ăn chay tháng Giêng tăng cao nên đồ chay còn được bán phổ biến ở các quầy hàng khô trong các khu chợ, song cũng chỉ có một số món phổ biến như sườn non, tôm, mề gà, cật chay, các siêu thị còn dành riêng một khu vực để bày bán thực phẩm chay gồm cả hàng nội lẫn hàng ngoại. Đặc biệt, những quầy hàng quanh các ngôi chùa lớn, nổi tiếng thì hàng bán không kịp nhập về với đầy đủ các món y như thực phẩm mặn. Thực phẩm chay đóng gói sẵn có giá “khoảng 13.000 - 32.000đ/gói (120 - 250g) và 62.000 - 110.000đ/kg. Năm nay, thị trường có thêm nhiều thực phẩm chay mới như thịt dê, cừu chay (195.000đ/kg); nước xốt chay (21.000đ/hũ) làm từ đạm đậu nành, tàu xì, ớt, dầu đậu nành, gia vị chay; tương đậu Hàn Quốc, mì chay nấm nhiều mẫu mới và các loại cá hồi, ba sa, điêu hồng, tai tượng… Nếu so với ngày thường thì giá chỉ nhỉnh hơn 1-2 nghìn đồng mỗi gói.

Tuy nhiên, nếu quan sát trên các quầy hàng thì có thể dễ dàng nhận thấy, 2/3 sản phẩm được bày bán là hàng ngoại nhập. Hàng Việt Nam chỉ là một số sản phẩm quen thuộc như tôm, cật, mề, măng, sườn sụn, còn những sản phẩm có ngoại hình y như đồ mặn với hương vị rất giống thì chủ yếu lại là hàng nhập và đa phần trong số đó là hàng Trung Quốc. Nhiều thùng hàng không có nhãn mác phụ tiếng Việt, cũng có nhiều thức ăn chay được đóng gói nhỏ lẻ không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Khoảng vắng lặng hiếm hoi giữa 2 ca phục vụ buffet chay của nhà hàng chay trong chùa Vĩnh Nghiêm.

Bà Mơ, một khách hàng tại siêu thị đồ chay Minh Đức (gần chùa Phúc Khánh, Hà Nội) chia sẻ, nếu như trước đây chỉ có các nhà chùa mới có mâm cỗ chay thì giờ nhiều gia đình cũng thích ăn chay tịnh cho thanh thoát, nhất là dịp đầu năm thường là đi lễ nhiều. Làm đồ chay rất cầu kỳ nên ít người biết làm, nhưng nay thị trường bán rất sẵn loại thực phẩm này, dường như đồ mặn có gì thì đồ chay có nấy nên rất tiện, ai cũng có thể nấu được.

Nhiều người cũng có chung tâm lý như bà Mơ nên cửa hàng Minh Đức những dịp Tết, sau Tết và Rằm tháng Bảy luôn đắt hàng. Bà Thành tại chợ Nghĩa Tân cho biết, lượng khách mua đồ chay trong ba ngày vừa qua đã tăng gấp đôi so với ngày thường. Bà cũng cho biết nếu nhìn bên ngoài những đĩa gà, chả quế, sườn non… thì chẳng mấy ai biết chúng được làm từ các loại bột, thậm chí hương vị của chúng giống y như các loại thịt. Chính bởi vậy nên ngày càng nhiều người thích ăn chay vì chúng không hề khó ăn như nhiều người nghĩ.

Nhà hàng tăng giá

Cũng trong dịp này các nhà hàng kinh doanh đồ chay cũng rất đông khách, thậm chí tại một số địa điểm nổi tiếng khách còn phải đặt trước mới có chỗ như ở Hà Nội là nhà hàng Bồ Đề Tâm, Love Huts, Thanh Tâm, Nàng Tấm… Một số nhà hàng cũng đã tăng giá lên 30% so với ngày thường và được lý giải là do thực phẩm sau Tết đắt đỏ và không đủ khả năng phục vụ khách vì quá đông. Một thực khách đến ăn tại Love Huts (Quan Thánh, Hà Nội) cho biết bình thường cơm suất ở đây là 30 nghìn đồng, nhưng hôm rằm nhân viên cho biết đã tăng giá lên 100 nghìn đồng, quá sốc nên anh đã tìm hàng chay khác. Anh cho biết: “Có tăng giá thì cũng không thể quá đáng đến như vậy được, kinh doanh đồ chay thì phần nào cái tâm cũng cần chay tịnh, vậy mà họ làm vậy khác nào kiểu chụp giật ngoài chợ đen”.

Nhà hàng Việt Chay nằm trong khuôn viên chùa Vĩnh Nghiêm (Q.1, TPHCM) từ ngày 14 đến 15/1 âm lịch tổ chức bán vé buffet ẩm thực chay với trên 80 món chay tự chọn. Giá vé buffet là 120.000 đồng/người lớn và 70.000 đồng/trẻ em. Nhưng nhà hàng không hoạt động liên tục mà chia ra các giờ bán vé và phục vụ ẩm thực chay vào một giờ nhất định trong buổi trưa và buổi chiều. Do đó, nhiều người đến nhà hàng vào tầm 2-5 giờ chiều sẽ không được phục vụ vì nhà hàng đang chuẩn bị bày biện cho buổi buffet sau. Theo chị Nguyễn Hoàng Anh, một khách đến viếng chùa, điều bất tiện nữa là nhà hàng này chỉ bán vé buffet chay, trong khi chị và bạn bè cũng như khá nhiều người đến cúng bái chỉ cần một bữa chay nhanh gọn với 1 đến 3 món là tối đa.

Tại chùa Giác Lâm, trong ngày rằm tháng giêng năm nay (nhằm ngày 24/2 dương lịch), ban tổ chức đã nấu cơm chay buổi trưa phục vụ miễn phí cho tất cả khách thập phương với khoảng 45 bàn (10 người/bàn) được bày biện từ trong chánh điện đến khuôn viên bên ngoài gian thờ cúng.

Tại Thuyền Viên (Q.Phú Nhuận), một trong những quán cơm chay nổi tiếng tại Sài Gòn, rất nhiều người đã vào thưởng thức món ăn hoặc chen lấn tại quầy để mua về. Quán bán các món như khổ qua dồn thịt, chả kho (10.000 đồng/2 miếng), vịt quay (20.000 đồng/nửa khoanh), cơm chiên Dương Châu (20.000 đồng/hộp), hủ tíu chay, nem nướng, bún thịt nướng, canh cải gói thịt bằm, canh rong biển (10.000 đồng/bịch), chả trứng… Một phần cơm chay mang về giá 10.000 đồng, rẻ chỉ bằng một nửa so với các phần cơm hộp thông thường. Quán có khoảng 25 bàn (6 người/bàn) đều chật kín khách. Ngoài số xe máy của khách dựng kín lề đường, quán phải thuê một diện tích lớn ở gần đó để tổ chức giữ xe cho khách. Ông Nguyễn Thanh Trí dừng xe bên ngoài quán cho biết ông chở đứa cháu đến mua một số món chay để đem về nhà ăn. “Tôi là khách hàng thường xuyên ở đây vì quán có tiếng từ lâu, nấu ăn ngon, có nhiều món, giá bán lại không đắt. Nhưng nếu dùng tại quán thì không thoải mái lắm vì quán đông người”, ông giải thích. Còn chị Thanh Huệ cho biết chị xếp hàng chờ mua khá lâu nhưng may sao có người khách đổi ý không mua nữa nên chị mua luôn phần thức ăn ấy. Đến tầm giữa trưa, một số món ăn đã được bán hết vì nhiều người tranh thủ đến mua sớm từ trước 10 giờ sáng.

Thực phẩm chay cũng bị chất phụ gia đầu độc

Thực phẩm chay ngày một đa dạng là một tin mừng đối với những người ăn chay trường. Tuy nhiên, nếu như trước đây các bữa cơm chay chỉ đơn thuần là những món ăn không làm có thịt hay phụ phẩm từ động vật, để tránh sát sinh, thì nay các thực phẩm chay đều được chế biến từ các loại bột và hương liệu và vẫn mang hình hài cũng như dấu ấn của món ăn mặn. Các nhà sản xuất thì lý giải rằng việc giả mặn sẽ khiến cho thực khách dễ dàng hấp thụ thức ăn hơn, đặc biệt với những người không thích đồ rau củ có thể ngon miệng hơn.

Theo một sư thầy tại chùa Trấn Quốc, ăn đồ chay dãn nhãn đùi gà, giò bò thì tâm cũng vọng tưởng đến đồ mặn, vẫn không dứt được cái sát ý ở trong tâm.

Chị Trần Thúy Hạnh, một trong 50 người tình nguyện phục vụ “chạy bàn” trong ngày này, vừa luôn tay múc món kiểm từ một nồi nhôm to vừa cho biết so với năm trước thì số thực khách vẫn không giảm. Mọi người tham gia ăn chay rất đông!

Đoạn đường ngang quán cơm chay Thuyền Viên luôn kẹt xe vì ngay cả một số khách đi xe hơi cũng dừng vào quán mua món chay.

Nếu coi đồ chay là một món đổi vị thì để có hình dáng và hương vị giống như món mặn, người ta phải sử dụng nhiều loại hóa chất tạo mùi, tạo màu, thậm chí nhiều nơi còn dùng hàn the, phẩm màu công nghiệp và những hoạt chất gây hại cho sức khỏe khác. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nếu thường xuyên ăn các món sử dụng các phụ gia này chẳng khác nào đang tích tụ hóa chất trong cơ thể sẽ gây bệnh cho bản thân và đó cũng là một sự đầu độc chính mình.

Phật tại tâm, chẳng cứ phải thờ Phật hay ăn cơm chay mới là người có đạo. Dẫu vậy, người ăn một bữa cơm chay cũng sẽ cảm thấy thanh tịnh hơn, ăn thường xuyên còn có thể giúp phòng tránh nhiều bệnh nan y. Vì thế, cơm chay ngon hay không chẳng phải ở tài của người làm bếp, mà ở lòng thành của người khách ăn và ở sự vì người khác của người bán. Có như thế thì tục ăn chay ngày rằm mới có thể được gìn giữ như một truyền thống đẹp.