Skip to main content

Chùa Cầu Hội An kiểm tra hư hại chứ chưa trùng tu, tháo dỡ

Chùa Cầu Hội An kiểm tra hư hại chứ chưa trùng tu, tháo dỡ

Ngày 16/8, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam đã tổ chức hội thảo quốc tế lấy ý kiến thống nhất về trùng tu, tu bổ chùa Cầu - cây cầu cổ trong khu đô thị cổ Hội An (tỉnh Quảng Nam) theo phương án tháo dỡ toàn bộ. Tuy nhiên tính cho đến nay, chính quyền Hội An vẫn chưa đưa ra phương án cụ thể nào mà mới chỉ tiến hành kiểm tra lại hiện trạng hư hỏng của Chùa Cầu trước rồi mới tính đến trùng tu.

Sau 400 năm xây dựng, biểu tượng của đô thị cổ Hội An Chùa Cầu đã xuống cấp do tác động của thời gian, thiên tai, bão lũ, con người… Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Thanh khẳng định: “Hằng ngày, Chùa Cầu phải đón tiếp trung bình 4.000 lượt khách. Dưới cầu là sự chuyển biến của dòng chảy Khe Ồ Ồ và môi trường ẩm ướt của sông nước. Những tác động này khiến các mố, trụ cầu bị nứt, nhiều cột, kèo có dấu hiệu mục rỗng, hư hỏng… Ngoài ra, Chùa Cầu cũng nằm ngay ở vùng rốn lũ của Hội An, thêm nguy cơ mất an toàn.
 
Theo ông Nguyễn Văn Dũng - Chủ tịch TP Hội An, Chùa Cầu “đã được các thế hệ kế tiếp nhau ở Hội An quan tâm tu bổ lớn 7 đợt (vào các năm 1763, 1815, 1875, 1917, 1962, 1986, 1996) từ nhiều nguồn vốn khác nhau và nhiều lần tu bổ nhỏ ở hệ mái, hệ vì kèo, trụ, đà, sàn…. của di tích. Qua đó góp phần giúp Chùa Cầu chống xuống cấp ở từng thời điểm sau trùng tu cũng như là cho di tích này ngày càng đẹp như ngày nay. Tuy nhiên, hiện nay Chùa Cầu đang đứng trước nguy cơ xuống cấp với áp lực ngày càng nặng nề hơn”.
 
Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích, các nhà quản lý, khoa học trong và ngoài nước đã góp ý và đưa ra giải pháp tôn tạo lại di tích hàng trăm tuổi này. Nhiều quan điểm trái ngược được đưa ra trong buổi hội thảo ngày 16/8. GS. TSKH Vũ Minh Giang - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho rằng cần trùng tu theo quan điểm đồng bộ, toàn diện, nhất là kiến trúc. Nên tháo dỡ toàn bộ, làm hồ sơ chi tiết, gia cố, phục chế những bộ phận hư hỏng nặng rồi dựng lại. Không nên kéo dài tình trạng hư đâu sửa đấy khiến di tích dần biến dạng và mất hẳn tính nguyên gốc. Tuy nhiên một số ý kiến thì nhấn mạnh phương pháp bảo tồn nguyên trạng, bởi nếu tháo gỡ hoàn toàn sẽ làm biến dạng di tích, sau khi tân trang lại thành một di sản mới. Ông Đặng Văn Bài - PGS. TS - Phó chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cũng đưa ra quan điểm tương tự. Theo ông, phương án hạ giải toàn phần là hợp lý. Nếu không giải quyết triệt để thì không tạo ra kết cấu bền vững của vật chất, từ đó không giữ được giá trị phi vật thể lâu dài.
 
Riêng kiến trúc sư Lê Thành Vinh thì không đưa chính kiến riêng mà cho rằng lần trùng tu mới nhất cách đây 30 năm cơ bản đảm bảo được các vấn đề kỹ thuật, tu bổ, đặc biệt là công tác tư liệu hóa, tuy nhiên vấn đề đặt ra đối với việc trùng tu Chùa Cầu hiện nay là không đơn giản.
 
Trước các góp ý của các chuyên gia, ông Nguyễn Văn Dũng - Chủ tịch UBND TP Hội An cho hay việc tháo dỡ toàn bộ Chùa Cầu để xây lại cầu mới sẽ đánh mất nguyên bản vốn có của nó. Do đó, UBND TP Hội An cùng các đoàn liên ngành kiểm tra lại thực trạng hư hỏng của chùa Cầu rồi mới đưa ra phương án phù hợp nhất.
 
Ông Lê Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cũng khẳng định: “Trùng tu là phải để lại bằng được như di tích gốc. Còn giải pháp kỹ thuật là gì thì cần phải có các nhà chuyên môn tính toán. Còn việc dỡ ra rồi làm mới là không có. Làm nhưng phải đảm bảo như ban đầu. Nếu nói làm mới lại như thế thì không còn chùa Cầu của thế kỷ 16-17 nữa mà là chùa Cầu của thế kỷ 21”.
 
Trước đó, Ô Quan Chưởng – cửa ô thủ đô Hà Nội cũng được tân trang lại theo kế hoạch của các cơ quan chức năng. Tuy nhiên sau khi tôn tạo, cửa ô cổ kính rêu phong được khoác lên màu sơn mới trẻ trung, không còn là công trình kiến trúc cổ ngàn năm tuổi nữa. Không chỉ Ô Quan Chưởng, nhiều di tích khác trên cả nước cũng trong tình trạng tương tự hay chỉ giữ được 70% hồn cốt cũ. Nếu không có giải pháp triệt để trùng tu hợp lý thì Chùa Cầu cùng các khu di tích lịch sử lâu đời khác có nguy cơ mất đi tính nguyên sơ của di sản. Trước khi đưa ra giải pháp cần cần một hội đồng có chuyên môn cao hơn nhận định và phản biện  các đánh giá hiện trạng của PGS.TS Nguyễn Xuân Toản và ThS Nguyễn Duy Thảo (ĐH Đà Nẵng).
 
Xem thêm: