Vốn đăng ký FDI: giảm mạnh nhưng bớt ảo



Vốn đăng ký FDI: giảm mạnh nhưng bớt ảo

Theo TBKTSG Online 23:9 13/2/2012

Vốn đăng ký FDI tháng 1/2012 chỉ bằng 3% so với cùng kỳ năm 2011. Dù thừa nhận đây là con số khiêm tốn nhưng Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Đỗ Nhất Hoàng cho rằng đây chưa phải là bức tranh toàn cảnh của tình hình thu hút vốn đầu tư FDI ở Việt Nam thời điểm này.

 
Không chỉ bởi thời điểm Tết Nguyên đán, mà những khó khăn của kinh tế thế giới tác động mạnh đến luồng vốn đầu tư vào các thị trường, cùng với các chính sách thu hút FDI đang được Chính phủ xem xét thận trọng hơn, nên luồng vốn FDI tất yếu đã giảm đi liên tiếp trong 3 năm gần đây. Ở thời điểm tháng 1/2011, vốn FDI đăng ký đã phát đi tín hiệu giảm mạnh (bằng 15,6% so với cùng kỳ năm 2010). Cơn say các dự án đăng ký hàng tỉ đô-la Mỹ của nhiều năm trước đã dần hồi tỉnh.
 
Ngay từ đầu năm 2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khi nghe báo cáo về tình hình đầu tư nước ngoài đã liên tục nhắc Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các địa phương đừng nhìn vào số vốn đăng ký mà phải nhìn vào số vốn thực hiện. Cộng với chỉ thị của Chính phủ vào tháng 9/2011 về việc tăng cường thực hiện và chấn chỉnh công tác quản lý đầu tư nước ngoài ở các địa phương đã đưa cái nhìn về tình hình thu hút vốn FDI sát thực tế hơn.
 
Do vậy con số 37,7 triệu đô-la Mỹ vốn đăng ký thu được trong tháng 1, trong đó có 5 dự án được cấp phép mới, 7 dự án được bổ sung vốn, tính ra chỉ bằng khoảng 3% so với cùng kỳ có thể gây sốc trên các bản tổng kết, báo cáo, nhưng thực tế sụt giảm mạnh này đã là chủ đạo trong dòng chảy FDI. Song, tổng vốn FDI thực hiện trong tháng 1 vẫn đạt 400 triệu đô-la Mỹ, chỉ thấp hơn 4,8% so với cùng kỳ, cũng nên được nhìn nhận như một tín hiệu giải ngân ổn định.
 
Mục tiêu của việc thu hút vốn FDI giai đoạn hiện nay, theo quan điểm của Chính phủ, được Giáo sư Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư FDI tại Việt Nam, nhấn mạnh - là theo hướng ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, công nghiệp phụ trợ, dịch vụ hiện đại nhằm nâng chất cho các doanh nghiệp trong nước, nâng chất nguồn nhân lực.
 
Việc chuyển hướng đánh giá vốn FDI từ vốn đăng ký sang vốn giải ngân, vốn thực hiện cũng cho thấy những tín hiệu mới. Ông Mại thống kê, năm 2006, vốn đăng ký là 12 tỉ đô-la Mỹ, chỉ thực hiện được một phần ba. Đỉnh điểm là năm 2008, vốn đăng ký 64 tỉ đô-la, nhưng thực hiện chỉ 11 tỉ đô-la. Tuy nhiên, từ năm 2009 đến nay, số vốn đăng ký ngày càng giảm đi thì xu hướng vốn giải ngân thực tế ngày càng cao hơn. Năm 2011, vốn đăng ký đạt 14,7 tỉ đô-la Mỹ (mục tiêu 20 tỉ đô-la) song vốn thực hiện đạt 11 tỉ đô-la, cho thấy luồng vốn “ảo” ngày càng giảm dần đi. Xu hướng vốn thực chảy vào những ngành nghề sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp chế biến mà Việt Nam đang nhắm đến đang dần thay thế cho những lĩnh vực đầu tư “sốt nóng” của nhiều năm trước.
 
Ông Mại nhấn mạnh, việc định hình lại luồng vốn FDI phải trên cơ sở chuyển trọng tâm quản lý nhà nước đối với FDI sang hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra doanh nghiệp khi đưa dự án đầu tư vào hoạt động theo đúng quy định của pháp luật. Ví dụ như không thể cấp phép hay nâng vốn đầu tư đăng ký cho các doanh nghiệp FDI ngành thép khi mà nhiều dự án còn “treo” 5-6 năm nay nhưng không thực hiện hoặc mức giải ngân không đáng kể.
 
Ở các địa phương, điều cần nhất hiện nay không phải là cạnh tranh để thu hút các nhà đầu tư mà hỗ trợ các nhà đầu tư hiện có vượt qua tình trạng kinh doanh kém hiệu quả do khủng hoảng kinh tế và lạm phát. Cách thức xúc tiến đầu tư đổi hướng như vậy sẽ có tác động tích cực đối với nhà đầu tư hiện hữu lẫn nhà đầu tư tương lai.
 
Như vậy nói gì đi chăng nữa, số vốn đăng ký FDI sụt giảm mạnh không phải là tất cả vấn đề đầu tư nước ngoài ở Việt Nam. Điều đáng trăn trở là làm sao để thay đổi, nâng chất các dự án FDI vào Việt Nam, vốn chủ yếu có quy mô tương đối nhỏ, lợi nhuận thấp, gia công hoặc làm thầu phụ cho các công ty đa quốc gia, nên giá trị gia tăng của sản phẩm nhiều năm qua rất thấp. Nỗi lo về số vốn đăng ký nhỏ, là ở chỗ đó.
 

Theo TBKTSG Online

Từ Khóa :