Vì sao xà phòng và nước ấm rửa trôi virus chống Covid-19?



Vì sao xà phòng và nước ấm rửa trôi virus chống Covid-19?

Phương Linh 1:0 30/3/2020

Nếu bạn cảm thấy ngại ngần khi phải rửa tay với xà phòng những 20 giây dưới vòi nước, xin đừng chán nản. Thế giới này vẫn trông cậy vào bạn và biết bao người khác trong việc ngăn chặn sự lây lan của Covid-19 bằng việc rửa tay xà phòng.

Thực tế là khi bạn đang rửa tay bằng xà phòng và nước, các dung dịch này có thể giết chết một loạt các vi khuẩn khó chịu, thậm chí gây tử vong cho con người liên tiếp trong nhiều thế kỉ, bao gồm cảm cúm và một số loạivirus khác nhau.

 

 

Nhà Virus học John Williams, trưởng khoa nhi truyền nhiễm bệnh viện Nhi đồng, đại học Pittsburgh cho biết: “Có tất cả 4 loại corona virus xuất hiện ở người. Chúng chủ yếu gây cảm lạnh. Các loại virus corona không phải là ký sinh trùng duy nhất bị chịu thua “vũ khí” nước và xà phòng. Bệnh cúm đã giết chết hàng triệu người trên khắp thế giới mỗi năm, trong đó Metapneumovirus ở người có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp, dẫn đến viêm phổi nhưng cũng bị xà phòng và nước tiêu diệt”.

Nhưng làm thế nào mà một thứ đơn giản như xà phòng và nước ấm, cũng như các chất khử trùng có cồn lại có được sức mạnh kỳ diệu như vậy đối với những ký sinh trùng này?

Câu trả lời nằm ở làn da và kỹ thuật “chà xát” của bạn.

Xà phòng và nước ấm có thể làm gì?

Dưới kính hiển vi, các corona virus dường như bị bao phủ bởi những ngọn tháp nhọn, tạo cho chúng vẻ ngoài như chiếc vương miện. Bên dưới vương miện là lớp ngoài của virus, được tạo thành từ các lipit, hoặc thứ mà chúng ta gọi là chất béo.

Bây giờ hãy tưởng tượng ra corona virus là món bơ phủ đầy lớp mỡ bơ bên ngoài.

Williams giải thích: “Trong trường hợp này, bạn cần sử dụng một ít xà phòng để hòa tan dầu mỡ. Vì vậy, xà phòng và cồn rất hiệu quả trong việc làm tan lớp phủ nhờn bên ngoài của virus”.

 

 

Việc loại bỏ lớp ngoài đó có lợi gì?

Williams cho biết: “Điều này làm vô hiệu hóa tính chất vật lý của virus, khiến nó không thể liên kết và xâm nhập vào các tế bào bên trong cơ thể con người nữa”.

Làm thế nào xà phòng đạt được kỳ tích này và trở thành nghiên cứu khoa học khá kỳ lạ và hấp dẫn?

Câu trả lời nằm ở sự hình thành các phân tử trong xà phòng. Các phân tử này trông giống như một tinh trùng nhỏ, có đầu và có đuôi. Phần đầu liên kết với nước, nhưng phần đuôi lại ghét nước, thích dầu và mỡ.

Khi xà phòng kết hợp với nước, phân tử đuôi cố gắng thoát khỏi vùng nước, và bị hút vào lớp ngoài cùng của virus, khiến lớp này mở ra, giống như việc chúng ta sử dụng xà beng để tách hai mảnh gỗ.

 

 

Một khi vi khuẩn hoặc virus bị tách mở ra, nó sẽ bị trôi tuột vào nước xà phòng và chết.

Rửa tay và cọ, chà tay dưới nước rất quan trọng trong cả quá trình này. Sự kết hợp đó tạo ra nhiều bọt xà phòng, phá vỡ các liên kết hóa học đã cho phép vi khuẩn, vi trùng bám vào các bề mặt (như bề mặt da chẳng hạn).

Bạn có thể chà tay nhẹ nhàng với xà phòng dưới vòi nước, tạo ra bong bóng xà phòng, chà tay vào mọi kẽ hở của bàn tay và ngón tay, thậm chí cả móng tay trong khoảng 20 giây, thời gian dài như việc bạn hát bài “chúc mừng sinh nhật” hai lần.

Khi bạn rửa tay, tất cả các loại vi trùng đều đã bị thương, bị mắc kẹt hoặc bị giết bởi các phân tử xà phòng sẽ bị nước cuốn trôi.

 

 

Tiến sĩ William Schaffner, giáo sư y tế dự phòng và bệnh truyền nhiễm của đại học Y khoa Vanderbilt tại Nashville cho biết: “Tất cả những bong bóng và bọt này, theo nghĩa đen là “nhặt” vi trùng và mang chúng xuống cống”.

Nước rửa nên ở nhiệt độ nào để có thể giết được vi trùng? Nước ấm kết hợp với xà phòng là dung dịch rửa tay lý tưởng nhất. Nước ấm tạo ra nhiều bong bóng xà phòng hơn. Bong bóng xà phòng là dấu hiệu cho thấy xà phòng đang cố gắng… đóng gói bụi bẩn cùng các virus, vi khuẩn trong đó.

Tuy nhiên, bạn vẫn có thể rửa tay với nước lạnh. Nhưng bạn phải đảm bảo lượng xà phòng đủ để tạo thật nhiều bọt. Thời gian rửa tay với nước lạnh và xà phòng cần được kéo dài lâu hơn, khoảng ba lần hát bài “chúc mừng sinh nhật”.

Tác dụng của chất khử trùng có cồn

Thuốc rửa tay khử trùng chứa cồn có thể hiệu quả như xà phòng nếu chúng được sử dụng đúng cách, tiến sĩ Schaffner giải thích:

“Thành phần nước rửa tay cần có ít nhất 60% cồn. Cồn là dung dịch giết chết virus”.

“Rỏ vài giọt dung dịch trong lòng bàn tay và lau nhanh là không đủ. Bạn phải chà dung dịch rửa tay lên khắp bề mặt bàn tay, giữa các ngón tay và mu bàn tay. Cồn có tính chất hóa học khác nhau. Nó giúp phá vỡ lớp màng vi khuẩn. Tuy nhiên, xà phòng và nước vẫn là dung dịch tốt nhất có thể rửa trôi vi sinh vật so với các chất khác”.

 

 

Schaffner tiếp tục giải thích: “Cồn khá hiệu quả trong việc tiêu diệt vi trùng, nhưng nó không rửa trôi mọi thứ. Nếu ai đó ho và hắt hơi vào vùng tay, bàn tay của họ bị dính chất nhày, họ sẽ phải sử dụng nhiều cồn hơn để vô hiệu hóa vi khuẩn hoặc virus. Nếu bàn tay của ai đó bị “ô nhiễm” rõ rệt, rửa tay bằng xà phòng và nước sẽ hiệu quả hơn.

Hãy tự hào và tận hưởng niềm vui khi tưởng tượng ra những sinh vật vi khuẩn, virus siêu nhỏ trên đôi tay của bạn đang bị lớp bong bóng xà phòng rửa trôi khỏi tay và rơi xuống cống…


Phương Linh

Theo CNN