Vì sao Peru đã phản ứng kịp thời nhưng vẫn không hiệu quả trong phòng chống Covid -19?



Vì sao Peru đã phản ứng kịp thời nhưng vẫn không hiệu quả trong phòng chống Covid -19?

Phương Linh 22:22 25/5/2020

Peru là một trong những quốc gia châu Mỹ Latinh đầu tiên phong tỏa đất nước. Tuy vậy, số ca nhiễm của nước này không ngừng tăng nhanh. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân do chính hành vi của người dân.

Dường như các quyết định của Peru trong việc phòng chống corona virus đều đúng đắn.

Tổng thống Peru, Martin Vizcarra đã ra lệnh phong tỏa đất nước vào ngày 16/3, sớm nhất ở khu vực Mỹ Latinh. Trái ngược hẳn với Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, người đã cố tình ngăn chặn và phá hoại các biện pháp cách ly, kiểm dịch xã hội, lãnh đạo Peru luôn tuân thủ nghiêm ngặt các khuyến nghị của Tổ chức Y tế giới, đồng thời huy động cả cảnh sát, quân đội thực thi kiểm dịch nghiêm ngặt.

Nhưng hơn hai tháng sau đó, quốc gia này là một trong những khu vực bị thiệt hại nặng nề nhất bởi Covid-19 và đã không thể làm phẳng đường cong nhiễm bệnh. Peru đứng vị trí thứ 2 khu vực Mỹ Latinh, chỉ sau Brazil về số bệnh nhân Covid-19, hiện đã có 104.020 trường hợp được xác nhận và có số người chết là 3.024 (theo số liệu chính thức được thống kê vào ngày 19/5).

Tổng thống Vizcarra cho biết, Peru đã thực hiện 600.000 xét nghiệm corona virus, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trong khu vực. Trong tuần qua, số bệnh nhân Covid-19 ở Peru không ngừng tăng, từ 3.000 ca lên tới 4.000 ca mỗi ngày, đạt kỷ lục 4.550 trường hợp nhiễm vào hôm thứ 3 ngày 19/5. Số ca nhiễm nhảy vọt ở Peru là không thể phủ nhận.

Elmer Huerta, bác sĩ người Peru, phát thanh viên đáng tin cậy về các vấn đề sức khỏe cộng đồng cho biết: Peru đã đưa ra những phản ứng đúng thời điểm với dịch bệnh. Đây là quốc gia đầu tiên ở Mỹ Latinh “đáp trả” Covid-19 bằng việc phong tỏa đất nước.

Người bán hàng ở chợ Ciudad de Dios chờ đợi để được xét nghiệm Covid-19 ở Lima, Peru, vào ngày 11/5

Ông đánh giá: “Nhưng vấn đề thuộc về hành vi của người dân. Thực tế vào tuần thứ 8 bị phong tỏa, đất nước này đã có thêm hàng ngàn người dương tính với Covid -19. Điều đó có nghĩa là những người này bị nhiễm virus trong thời điểm đất nước vẫn đang bị “khóa”, cho thấy họ không tôn trọng luật pháp”.

Nhiều ca tử vong vùng biển phía bắc Peru và các khu vực Amazon, nơi luật giãn cách xã hội thường bị bỏ qua đã hiện hữu những lỗ hổng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe bị thiếu hụt kinh niên ở Peru. Covid-19 tấn công thành phố lớn nhất của Peru là Iquitos, với số ca tử vong cao trước khi lan sang Pucallpa, vùng biên giới phía đông giáp Brazil.

Miguel Hilario-Manenima, giáo sư đại học địa phương cho hay: “Nói ra chỉ thêm đau lòng. Các bệnh viên công ở Pucallpa đã đóng cửa. Sự đầu cơ làm tăng giá một bình oxy lên gấp 5 lần”. Ông Hilario Manenia, lãnh đạo cộng đồng Shipibo Konibo bản địa cho biết: “Chúng tôi cảm thấy chính quyền trung ương đã bỏ rơi và chính quyền địa phương đã phớt lờ mình. Với các cộng đồng sinh sống sâu trong rừng, dường như họ có thể bị… kết án tử hình. Với những người nghèo nhất trong số những người nghèo, họ có thể làm được gì?”

Người nhà của bệnh nhân corona virus chờ đợi để lấy thêm bình oxy cho người bệnh tại bệnh viện khu vực Iquitos ngày 14/5

Như ở bất kỳ đâu, corona virus tấn công mạnh mẽ nhất vào những người nghèo. Trong một cộng đồng Shipibo Konibo sống ở Cantagallo, một khu định cư ven sông, các xét nghiệm cho kết quả có tới 72% (476 người) người đã mắc Covid-19 sau khi đã có 3 ca tử vong.

Coronavirus cũng đã tấn công những người ở tuyến đầu chống dịch. Hơn 4.000 cảnh sát cũng nhiễm virus, trong đó 82 người đã chết. Virus đã giết chết 180 tù nhân và 12 lính canh, đồng thời cướp đi sinh mạng của hàng chục y tá và bác sĩ.

Tại Lima, thành phố được ca ngợi là thủ đô ẩm thực Nam Mỹ, các khu chợ ẩm thực được cho là trung tâm lây nhiễm chính vì các xét nghiệm tại chỗ cho thấy hầu hết những người bán đã mắc Covid-19 không hề có triệu chứng.

Hugo Ñopo, nhà nghiên cứu tại Grade, trung tâm nghiên cứu phát triển cho biết: “Chúng tôi rất tự hào về truyền thống ẩm thực, các phương pháp nấu ăn và sự tươi mới của các nguyên liệu. Tuy nhiên, chúng tôi đã quên mất rằng ngoài việc phải hạn chế ra ngoài, chúng tôi còn phải thực hiện giãn cách xã hội”.

Ñopo cho rằng nhiều người lao động ở Peru là lái xe Uber. Với những người này, họ không có “luật phong tỏa”. Dù số liệu của Google đã quan sát thấy mọi người giảm hẳn việc đi lại trong thời gian phong tỏa, nhưng việc kiểm dịch không hề sát sao và không hiệu quả.

Hàng chục ngàn người rời thủ đô để trở về quê khi đất nước phong tỏa. Đại dịch khiến họ thất nghiệp và không thể trả tiền thuê nhà. Một gói kích thích tài chính khổng lồ trị giá 26 tỷ USD của Peru bao gồm 7 triệu USD thanh toán cho các gia đình nghèo được cho là không đủ vì số hộ nghèo quá đông.

Theo Huerta, dù tỉ lệ nợ GDP của Peru thấp nhất khu vực Mỹ Latinh vào thời điểm trước lúc đại dịch bắt đầu, nhưng Peru từ lâu đã là một trong những khu vực có đầu tư công thấp nhất trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe khiến nước này suy yếu khả năng ứng phó với đại dịch. Đây là hậu quả của một hệ thống chăm sóc sức khỏe bị lãng quên trong nhiều thập kỉ.

Ñopo nhận định rằng việc thiếu đầu tư vào các tổ chức cộng đồng khiến Peru dễ bị tổn thương trước đại dịch. Tới giờ, sự tổn thương ấy đang hiển hiện và bùng nổ trước mắt người dân Peru…


Phương Linh

Theo The Guardian