Vì sao nhà đầu tư thiên thần chưa hào hứng rót vốn cho startup Việt

Vì sao nhà đầu tư thiên thần chưa hào hứng rót vốn cho startup Việt

Quang Huy 4:3 20/7/2017

Trào lưu khởi nghiệp đang phát triển mạnh ở Việt Nam, nhất là các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội. Chỉ có điều, các nhà đầu tư thiên thần lại chưa mặn mà với các startup Việt. Đây là dấu hiệu không bình thường.

 

Gọi được vốn đầu tư mạo hiểm được coi là một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành bại của startup, nhất là trong giai đoạn thai ghén khởi nghiệp. Vì thế, đây được coi là mục tiêu hàng đầu mà các startup hướng đến. Startup Việt cũng không ngoại lệ. Những nhà đầu tư sẵn sàng rót vốn cho startup được gọi là nhà đầu thiên thần. Họ thường để mắt đến các thị trường startup mà ở đó có trào lưu khởi nghiệp phát triển mạnh để tìm kiếm cơ hội đầu tư. Chỉ tiếc họ vẫn tỏ ra e dè với startup Việt, cho dù trong những năm qua trào lưu khởi nghiệp tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, nhất sau năm quốc gia khởi nghiệp 2016. Tại sao vậy?

 

Lý giải cho hiện tượng bất thường này, tại hội thảo về xã hội hóa các nguồn lực đầu tư cho hoạt động khoa học - công nghệ khu vực phía Nam diễn ra tại TP.HCM ngày 14/7, GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng - Phó Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ TP.HCM - cho biết: Nhà đầu tư thiên thần thường không hào hứng đầu tư vào các ý tưởng khởi nghiệp mạo hiểm vì những ý tưởng này thường hướng đến những lĩnh vực chưa có chính sách hỗ trợ để bảo đảm nguồn tiền đầu tư của họ có thể sinh lợi.

 

 

Bên cạnh đó, chất lượng thấp cũng là nguyên nhân khiến nhà đầu tư tỏ ra do dự khi rót vốn. Đây là nhận xét của ông Võ Việt Anh - nhà sáng lập Dropdeck, nền tảng kết nối startup với nhà đầu tư.Ông Võ Việt Anh cho rằng: Đa số startup Việt có trình độ chưa cao, năng lực còn yếu. Đội ngũ sáng lập còn thiếu nhiều phẩm chất cần thiết để đưa startup đến thành công. Vì thế, các startup tại Việt Nam chưa hấp dẫn các nhà đầu tư “Cá mập”, chuyên đi săn các dự án khởi nghiệp có triển vọng.

 

Để không phải trông chờ quá nhiều vào các “nhà đầu tư thiên thần”, việc đẩy mạnh mô hình các doanh nghiệp nội địa lớn đang thành danh trên thị trường hỗ trợ những người khởi nghiệp đã xuất hiện ở nhiều quốc gia có phong trào khởi nghiệp phát triển. Đơn cử: Facebook, Google, Microsoft đã xây dựng các nhóm nghiên cứu trẻ để biến chúng thành những doanh nghiệp vệ tinh. Các hãng này tiến hành đầu tư vào những doanh nghiệp đó rồi mua lại khi chúng đã trưởng thành. Đó là kinh nghiệm mà Việt Nam có thể học hỏi để hình thành mối quan hệ giữa doanh nghiệp lớn và startup.

 

Tuy nhiên, để làm được điều này không dễ. Thực tế cho thấy hầu hết doanh nhân thành công ở Việt Nam đều xuất thân từ thị trường bất động sản, tài chính, tài nguyên. Vì thế, họ thường có cái nhìn rất khác về khởi nghiệp. Họ sẵn sàng bỏ tiền đầu tư vào lĩnh vực thế mạnh, nơi có nhiều mối quan hệ và hiểu rõ thị trường thay vì rót vốn cho những doanh nghiệp mới dừng ở “tiềm năng”, “ý tưởng” mà lại được định giá trên trời.

 

Vậy startup Việt cần làm gì để thu hút các nhà đầu tư thiên thần?

 

CEO Arun Kantđến từ Leonie Hill Capital, người phụ trách xây dựng quy trình ra quyết định rót vốn, theo dõi danh mục, định giá và xây dựng cơ sở hạ tầng để quản lý các hạng mục đầu tư,cho rằng: Startup Việt không thể trông chờmô hình kiểu Uber. Đây là một mô hình có nhiều lỗ hổng, dù vẫn hot, vì đòi hỏi sự hoàn hảo rất cao, giá cực cạnh tranh (chỉ nhãng tay một chút là có thể lỗ ngay) và khó quản lý.

 

 

Để startup trở nên hấp dẫn hơn trong con mắt của các nhà đầu tư thiên thân, việc hình thành hệ thống quản trị tương đối chuẩn, tuân thủ pháp luật là hết sức cần thiết.Đó là nhân tố quan trọng, tạo niềm tin cho nhà đầu tư thiên thần rót vốn vào startup.

 

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư thiên thần cũng không rót vốn vào startup tạo ra sản phẩm, dịch vụkhông có thị trường. Bởi trước khi rót vốn, nhà đầu tư luôn tính xem họ thu được bao nhiều từ startup này. Đừng hứng khởi về giá trị của startup khi nó không tương thích với sự thành công. Vì thế, khi khởi nghiệp, các nhà sáng lập cần tự hỏi thị trường có cần sản phẩm, dịch vụmà startup cung cấp hay không? Nếu sản phẩm không có thị trường hoặc đi vào thị trường quá ngách, thì việc các nhà đầu tư hiếu mặn mà với startup cũng là điều dễ hiểu.

 

Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của mỗi startup cũng chỉ tạo nên hiện tượng mà không thể tạo ra thị trường startup hấp dẫn trong con mắt của các nhà đầu tư thiên thần. Trực trạng này đang đặt ra yêu cầu cần có những thay đổi để đưa startup Việt phát triển trong thời gian tới.Theo đó, xây dựng môi trường khởi nghiệp thân thiện và bền vững; tập trung nâng cao hàm lượng đổi mới, sáng tạo của mỗi startup; thay đổi tư duy và tầm nhìn của các doanh nghiệp, nhà khởi nghiệp; Tập trung phát triển nguồn lực; Tận dụng mọi công cụ để tiếp cận khách hàng; Chú trọng công tác marketing dựa vào nội là vấn đề cần được lưu tâm để startup Việt hấp dẫn hơn trong con mắt của các nhà đầu tư thiên thần. Và quan trọng là, nói là làm, làm luôn, làm ngay, nhưng phải làm dài, chứ không phải theo đúng phong trào.


Quang Huy