“Về nhà” cùng Phan Việt


“Về nhà” cùng Phan Việt

Phạm Trang 11:0 29/3/2017

Bằng con mắt chất vấn của một người phụ nữ đã đi qua đổ vỡ, Phan Việt tiếp tục đưa người đọc qua những cuộc hành trình đa chiều, phức tạp, cả trong nội tâm lẫn giữa những dặm dài địa lý. Với những phức cảm nhạy bén và sự tra vấn đến tận cùng bản thể “Về nhà” chính là cuốn sách khép lại hành trình cô độc của tác giả trên con đường truy tìm căn nguyên của hạnh phúc và bất hạnh.

“Về nhà” là về với tự do

Ngày 17/3 tại Cà phê Trung Nguyên, 52 Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt sách và giao lưu với tác giả Phan Việt. Sự kiện thu hút được đông đảo các độc giả trẻ quan tâm đến hành trình của cô đằng sau sự thành công của hai cuốn tự truyện trước đó.

Nói về bộ sách “Bất hạnh là một tài sản” đã bắt đầu được trình làng trước công chúng từ năm 2013, tác giả Phan Việt cho rằng tất cả cả những gì cô viết trong 3 tập của bộ sách này đều gắn liền với chữ “Duyên”. Trước khi nổi tiếng với “Một mình ở châu Âu” và “Xuyên Mỹ”, Phan Việt được biết đến nhiều hơn với tên tuổi một nhà văn chuyên sáng tác các thể loại hư cấu. Tuy nhiên, cái “duyên” viết đã đưa nữ tác giả đến với thể loại tự truyện vốn đòi hỏi nhiều ở sự ghi chép cá nhân. Cô chia sẻ bản thân chưa từng có ý định viết về cuộc đời chính mình, bởi những đau khổ đằng sau đổ vỡ đã khiến tác giả không còn ham muốn được giãi bày. Tuy nhiên, Phan Việt lại luôn ám ảnh việc phải ghi chép mọi việc diễn ra xung quanh đời sống, đó chính là tiếng nói của vô thức, tất cả đều đến một cách rất tự nhiên.

So với ý tưởng ban đầu, “Về nhà” được tác giả cho rằng đã có phần kém dữ dội hơn so với ý muốn ban đầu của nhà văn. Phan Việt “tự thú” rằng bản thân được mọi người gọi bằng cái tên samurai – võ sĩ ngoan đạo của giới quý tộc Nhật Bản. Đối với các câu chuyện về bản thân, tác giả không ngại ngần đi trực diện để khai thác và tra vấn chính mình, bởi vậy khi có sự liên quan của những con người khác, cô lại trở về với bản năng của phụ nữ, đủ yếu mềm để không dám chứng kiến những khổ đau của một người. Chính vì thế cuốn sách đã được tác giả tránh viết một cách trực diện vào những nỗi đau của những con người cô đã gặp trên hành trình trở về với nơi bình yên nhất.

Phan Việt cho rằng, so với các cuốn sách được xuất bản trước đó, “Về nhà” là cuốn sách quan trọng nhất trong tập tự truyện “Bất hạnh là một tài sản”. “Về nhà” theo tác giả là về nơi bản thân được cảm thấy tự do, thoải mái, được làm mọi thứ mình thích mà không cần phải để ý tới xung quanh. Với cô, “nhà” không còn là khái niệm đơn thuần chỉ không gian địa lý nữa mà còn là chỗ dựa vững chãi của tinh thần. Cô chia sẻ: “Tôi không hề có một khái niệm về “nhà” bởi tôi đã chuyển nơi sống quá nhiều. Chỗ quen thuộc nhất với tôi là sân bay, ở đây, tôi có thể làm mọi việc từ ghi chép, viết lách, đọc sách, thậm chí ngủ một giấc dài. Trong tất cả những nơi tôi sống đều không có giường, không có đồ đạc, những nơi chốn dung thân tạm bợ đó với tôi không hề có ý nghĩa gì”.

Phật giáo và hành trình tra vấn bản thể

Theo Phan Việt, “Về nhà” là cuốn tự truyện được cô viết sau một trải nghiệm đáng sợ về tâm linh, chính những ám ảnh đó đã thôi thúc cô tìm hiểu sâu hơn về thế giới tinh thần. “Hai năm liền tôi sống trong cuộc sống sợ hãi bóng tối, tôi không dám ngủ nếu không bật đèn, trước đây tôi chỉ biết đến thế giới vật chất tồn tại xung quanh chúng ta, nhưng những dấu hiệu về tâm linh đã mở ra cho tôi một không gian khác không chỉ có thế giới vật chất”. Những trải nghiệm đầy ám ảnh đã đưa Phan Việt tới hành trình tìm về đạo Phật. Cô chia sẻ bản thân trước đây ít tìm hiểu về Phật giáo, chính vì thế, kiến thức Phật giáo của cô chỉ gói gọn trong… Tây Du Ký với Phật tổ Như Lai, Đường Tăng, A di đà Phật. Sau 2 năm liền sống trong sợ hãi, Phan Việt vào chùa để tìm hiểu bằng được căn nguyên của những giấc mơ, để truy tìm bằng được nguồn gốc của những hiện tượng tâm linh rốt cuộc ở “trong ta” hay “ngoài ta”.

Tác giả cũng giải thích việc tìm đến Phật giáo để lý giải giấc mơ chứ không phải một ngành khoa học nào khác. Với xuất thân là một người nghiên cứu về Công tác xã hội, hiểu rõ về sức khỏe tâm thần, Phan Việt cho rằng nếu là các bác sỹ tâm lý, sẽ có một hướng giải thích khác dưới góc độ nghiên cứu về não bộ con người. Tuy nhiên, cô không muốn đi theo hướng giải quyết đó mà tìm hiểu về cái “tâm” của con người theo một cách khác.

Từng sống ở rất nhiều các ngôi chùa từ Ấn Độ, Thái Lan đến Việt Nam, hành trình tôn giáo của cô luôn gắn với nhận thức “Vấn tự tu, ý tự thành”, quá trình đó cô vừa là một người đi tu, vừa là một người nghiên cứu về chữ “tâm”. Điều đó đã giúp tác giả trả lời được những câu hỏi của cá nhân và những câu hỏi nghiên cứu.

Đề cập đến những khó khăn khi chuyển tải những trải nghiệm quá bề bộn của bản thân lên giấy, Phan Việt cho rằng những vấn đề về xử lý dung lượng, cân nhắc những phần giữ – bỏ, chính là khúc mắc của cô trong quá trình làm ra cuốn sách. Tác giả cũng bật mí thêm, phần sau của cuốn sách sẽ sớm được ra mắt với một ngôn ngữ mới – tiếng Anh. Đây là cuốn sách đầu tiên của tác giả được viết bằng ngoại ngữ.

“Về nhà” cũng đề cập đến đời sống tình cảm của cá nhân tác giả, tiếp nối cuốn sách thứ  hai. Hành trình đi chất vấn và kiếm tìm bản thể đã đưa nhà văn gặp gỡ với những con người mới, xuất hiện những rung cảm mới, cho cô những quyết định về đời sống tình cảm: “Tới thời điểm này, tôi biết rất rõ, bản thân mình sẽ sống độc thân cả đời. Trong cuộc sống vẫn tồn tại chữ duyên, nhưng tôi hiểu, cái duyên của mình sẽ gắn liền với cuộc sống như hiện tại”.

Box: Phan Việt là tác giả các tập truyện ngắn Phù phiếm truyện (2005, Giải Nhì cuộc Vận động sáng tác văn học tuổi 20 lần III); Nước Mỹ, nước Mỹ (2009); tiểu thuyết Tiếng người (2008); và bộ sách Bất hạnh là một tài sản (2013). Sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, sau khi tốt nghiệp Đại học Ngoại thương Hà Nội, chị lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Chicago và hiện là phó giáo sư, giảng dạy đại học tại Mỹ.
Ngoài viết văn, Phan Việt còn viết báo, dịch, hiệu đính, và biên tập sách. 

Các tác phẩm của Phan Việt do Nhã Nam xuất bản:Nước Mỹ, nước Mỹ và những truyện ngắn mới, Bộ sách Bất hạnh là một tài sản, Một mình ở châu Âu, Xuyên Mỹ (ấn bản mới), Về nhà


Phạm Trang

Từ Khóa :