Vẫn phải chờ… phép con


Vẫn phải chờ… phép con

Lục Kiếm 6:56 5/10/2017

Trào lưu giảm giấy phép con và điều kiện kinh doanh dường như đã chùng xuống.

Màn cắt giảm một số lượng khủng điều kiện kinh doanh của Bộ Công thương hồi tháng 9/2017 đã nhận được màn vỗ tay nhiệt liệt. Không nhiệt liệt sao được, tới tận 675 cái gây mệt mỏi kinh khủng cho doanh nghiệp bị xóa, chiếm 55% tổng số điều kiện kinh doanh thuộc quản lý của ngành này, vượt qua mục tiêu ban đầu của Bộ trưởng là 35%. Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương Nguyễn Đình Cung cho rằng đây là “một tin tốt lành”. 

Nhưng chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cảnh báo đừng vội mừng, và động thái này chẳng có gì để vỗ tay đến thế. Bởi theo bà, phải cắt nhiều như thế đáng ra phải… phạt! “Cần cả sự giám sát về việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước chứ không thể để họ đẻ ra bao nhiêu thứ rồi đến khi họ cắt vài thứ thì khen ầm cả lên thì không đúng, không sòng phẳng chút nào cả” - bà nhận định.

Quả thật, hiện tượng này nhìn cũng không khác mấy chiêu tăng giá rồi treo biển giảm giá, khiến dân tình cứ hồ hởi mua mà chẳng hề biết mình bị hớ.

Tranh biếm họa: Satế

Tuy nhiên, có hành động còn hơn không.

Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật Basico, cho hay “10 điều kiện kinh doanh được giảm thì lại có 7 điều kiện kinh doanh khác tăng thêm”. Chẳng hạn, Nghị định 108 về quản lý phân bón (thuộc quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tiếp tục thêm vào hàng loạt điều kiện kinh doanh, lập hàng rào ngăn cản người mới gia nhập thị trường. Mà ai cũng biết, chỉ khi càng nhiều người bán, giá cả mới có khả năng giảm, quyền lực của người tiêu dùng càng tăng.

Trong khi đó, yêu cầu hậu kiểm, thứ quan trọng hơn cả, vẫn không đổi mới. Mà cái cũ đã cho thấy là không hiệu quả. Vụ “việc sản xuất phân bón giả của Công ty Thuận Phong được sáu bộ khẳng định mà sau nhiều năm vẫn chưa bị xử lý” (đại biểu Nguyễn Sĩ Cương của tỉnh Ninh Thuận) là một minh chứng quá rõ ràng.

Đó không phải trường hợp duy nhất. Ông Trương Thanh Đức chỉ ra: “Nhiều khi 1% doanh nghiệp phản đối sức nặng lại lớn hơn 99% còn lại. Như một loạt điều kiện kinh doanh của ngành công thương quy định về quy mô, không muốn bỏ vì điều kiện này có thể giúp loại bỏ đối thủ quy mô nhỏ hơn. Hay như với ngành nghề công chứng, yên tâm là giờ không ai có thể chen chân vào vì chỉ có thế thôi, không được thêm nữa, có người xì xào mở thêm phòng công chứng mất thêm 5-7 tỷ đồng. Hay như mới đây nhất, Bộ Giao thông Vận tải yêu cầu hạn chế đi xe chung là trái luật bởi đây là mô hình kinh doanh khác, anh chưa có thì cấm, như vậy là đang cấm vô căn cứ” (Theo Dân trí).

Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã phàn nàn trong một phiên họp về xây dựng pháp luật của Chính phủ gần đây rằng: chưa nhận được bất kỳ một danh sách đề nghị sửa đổi bổ sung ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, điều kiện đầu tư kinh doanh nào. Theo cơ chế là các bộ ngành phải tự trình đề xuất lên, chứ chẳng có cơ quan độc lập nào quản lý chuyện này. Thành ra, trên thì cứ hô, nhưng vẫn phải chờ “sự tự giác của các bộ” thôi.

Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2016 cho thấy: Với 7.000 giấy phép con các loại, trong 3 năm (2014-2016), cứ 3 doanh nghiệp tư nhân tham gia điều tra, thì có 1 phải dành trên 10% quỹ thời gian của mình để thực hiện các thủ tục hành chính. So với tỷ lệ trước đây chỉ bằng khoảng 1/5. 72% doanh nghiệp FDI cho biết: Năm 2016 họ mất hơn 5% quỹ thời gian để thực hiện các thủ tục hành chính. Phiền hà nhất là thuế, bảo hiểm xã hội và thủ tục thông quan hàng hóa.

Một thống kê mới khác cho 66% doanh nghiệp phải thường xuyên chi trả các khoản không chính thức, chiếm tới 10% tổng doanh thu của họ.


Lục Kiếm

Tổng hợp