Skip to main content

"Chuối": Hành trình tự vấn "thân thế" của "tên ngốc"

"Chuối": Hành trình tự vấn "thân thế" của "tên ngốc"

6 giờ tối ngày 16/12 tại sảnh Trung tâm Văn hóa PhápL’Espace, triển lãm “Chuối” của nghệ sĩ Trong Gia Nguyen (người luôn tự nhận mình là ‘tên ngốc”) đề cập đến những yếu tố về nguồn cội, gốc rễ của mình qua những hình ảnh ẩn dụ khác nhau, chủ yếu là để tự vấn bản thân về "thân thế" của mình.

Chiếc gương hình ô van trong triển lãm “Chuối”
Triển lãm của Trong Gia Nguyen gây ấn tượng với mọi người ngay từ tên gọi. Trong tiếng Anh, từ “bananas” (nghĩa là “chuối”) là một từ lóng vừa phê phán vừa mỉa mai để chỉ những người Châu Á mất gốc. Qua hình ảnh quả chuối “bên ngoài thì vàng bên trong thì trắng” tác giả muốn lột tả chân thực sự không đồng nhất giữa vẻ bề ngoài (đặc biệt là màu da) với văn hóa sống của một người.
 
Nghệ sĩ thị giác Trong Gia Nguyen sinh ra tại Tp Hồ Chí Minh, lớn lên ở Mỹ và vừa mới quay lại sống tại Việt Nam được hơn một năm. Anh tự nhận mình là “tên ngốc” vô tư, ứng xử vụng về, không biết phải làm sao cho đúng với thân phận của mình. Trong Gia Nguyen đề xuất một cách tiếp cận mang tính ý niệm nhằm lật lại vấn đề về sự cứng nhắc của những người theo chủ nghĩa thuần túy, mà theo họ thân thế của con người được xác định một cách võ đoán dựa trên đặc thù chủng tộc và giai tầng xã hội.
 
Khối lượng tác phẩm của anh khá đồ sộ, được thể hiện dưới nhiều hình thức. Chúng khảo sát những cấu trúc quyền lực với vô số những hình thái khác nhau, đi sâu nghiên cứu những nền tảng mà ở đó xã hội đương thời vẫn tiếp diễn đằng sau vẻ bề ngoài công bằng, chân thành, bình yên, truyền thống và văn minh. Sử dụng nhiều cách thức biểu đạt khác nhau, phương pháp tiếp cận ý niệm của Trong Gia Nguyen nằm trên đường biên mong manh giữa niềm vui - nỗi buồn, tinh tế - hiển nhiên, màn đêm - ánh sáng, cái đẹp - điều xấu.
 
 
Triển lãm “Chuối” giới thiệu loạt tác phẩm mang tính tương tác, người xem phải bóc tách các “lớp vỏ” để khám phá ẩn ý nội tại. Trong đó có tác phẩm  “Win Win” (tạm dịch là: Thắng Thắng) gồm một chuỗi những chiếc bàn bóng bàn bị cắt đôi. Người xem trở thành đối thủ của chính mình khi chơi bóng trước những chiếc gương. Không có khả năng thắng hay thua, tác phẩm thúc đẩy một cái nhìn phản thân thông qua một lăng kính sẵn có. Nhưng liệu ai sẽ quan sát đủ chăm chú để thấy được điều đó?
Khi bước vào không gian triển lãm, người xem sẽ lập tức bị cản lại bởi hình ảnh hàng rào trắng. Đặc biệt hàng rào trắng bị gián đoạn bởi một dấu thăng bằng gỗ màu vàng. Nghệ sĩ đã lột tả thế giới bị bóp méo.
 
Hay như một chuỗi chiếc gương hình ô van với 2 màu chủ đạo: vàng, trắng kết hợp với những dòng chữ đầy tính châm biếm đặt ra câu hỏi về vai trò của kẻ thống trị và người bị trị. Đối lập với cách diễn đạt ngắn gọn mang tính học thuật, người nghệ sĩ ám chỉ rằng mối quan hệ này được hình thành trên sự bóc lột lẫn nhau và sự hỗn loạn đáng buồn.
 
Tác phẩm cuối cùng trong triển lãm “Chuối” là một bảng “gọi hồn” Ouija hỗn loạn, thể hiện bằng những chữ cái nằm rải rác trên sàn. Một miếng gỗ lớn được gắn vào một robot lau dọn sẽ di chuyển tự do trên sàn nhà trong không gian triển lãm của L'Espace, triệu hồi linh hồn của những ngày xưa cũ. Tuy nhiên, khi robot này va vào tường một cách vụng về và di chuyển vô định khắp cả không gian triển lãm, công cụ bói toán vô thức này có vẻ như đang tránh tiếp xúc với những thế giới khác.
 
Triển lãm kéo dài từ ngày 16/12/2016 đến 31/01/2017. Vào cửa tự do.