Skip to main content

Mai Thúc Loan và 1.300 năm ngày khởi nghĩa Hoan Châu

Mai Thúc Loan và 1.300 năm ngày khởi nghĩa Hoan Châu

1.300 năm ngày vị anh hùng dân tộc Mai Thúc Loan lãnh đạo nhân dân ta đứng lên khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của Nhà Đường.

Lễ kỷ niệm 1.300 năm khởi nghĩa Hoan Châu tại Nghệ An

 

Mai Thúc Loan, người Hoan Châu (một làng chuyên nghề ở miền ven biển Thạch Hà, Hà  Tĩnh).

Do nhà nghèo nên Mai Thúc Loan phải làm nghề kiếm củi rồi đi ở đợ cho nhà giàu, chăn trâu, cày ruộng.Tuy xuất thân bình dân nghèo khổ, nhưng chí lớn, tập hợp được thanh niên và nhân dân trong vùng khởi nghĩa, quyết tâm đánh đổ chính quyền đô hộ nhà Đường, giành lại độc lập cho nước nhà. Sau khi đã tổ chức được lực lượng, xây dựng được căn cứ, Mai Thúc Loan phát động cuộc khởi nghĩa. Tháng 4 năm Quý Sửu (713) Mai Thúc Loan kêu gọi nhân dân nổi dậy khởi nghĩa.  Quân khởi nghĩa đã nhanh chóng chiếm được Hoan Châu. Nghĩa quân lập tức tôn Mai Thúc Loan lên làm Hoàng Đế, đóng đô ở thành Vạn An, Sử gọi ông là Mai Hắc Đế.

Sau khi lên ngôi vua, Mai Hắc Đế thành lập triều đình, xây dựng chính quyền mới, kêu gọi nhân dân các châu huyện cùng nổi dậy chiến đấu. Mai Hắc Đế đã tập hợp được quân dân 32 châu để cùng đánh giặc. Không những thế ông còn vận động đoàn kết nhân dân các nước láng giềng như Chămpa (phía nam), Chân Lạp (phía tây), Kim Lân (Malaixia hiện nay) để có thêm lực lượng chống nhà Đường. Khi lực lượng đủ lớn mạnh, Mai Thúc Loan đem quân từ Hoan Châu tiến quân ra Bắc, đánh vào phủ thành đô hộ của giặc. Quân giặc đại bại, tên quan đô hộ Quan Sở Khách chạy trốn về nước. Quân khởi nghĩa thu lại toàn Giao Châu.

Mai Thúc Loan cầm quyền tự trị  được khoảng 10 năm (713-722). Nhà Đường đã cử đại quân gồm 10 vạn người, do tướng Dương Tư Húc cầm đầu cùng với tên quan đô hộ cũ là Quan Sở Khách, tiến sang nước ta vào mùa thu năm Nhâm Tuất (722). Sau nhiều trận đánh khốc liệt, từ lưu vực sông Hồng đến lưu vực sông Lam, cuối cùng Mai Thúc Loan thua trận, nghĩa quân tan vỡ. Kết thúc cuộc khởi nghĩa khá tiêu biểu của nhân dân ta chống lại đô hộ của nhà Đường.

Cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan tuy giành được những thắng lợi to lớn, làm rung chuyển cả bộ máy đô hộ của ngoại bang tuy chỉ duy trì trong thời gian khá ngắn ngủi. Nhưng, ông đã để lại cho hậu thế một bài học lớn trong việc tạo nên sức mạnh đoàn kết trong nước  và liên thủ giữa các nước láng giềng để chống lại kẻ thù lớn mạnh từ phương Bắc.

Đời sau nhớ ơn Mai Hắc Đế, lập đền thờ ông ở trên núi Vệ Sơn và trong thung lũng Hùng Sơn, nay thuộc xã Vân Diên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Tại đây vẫn còn bài thơ chữ Hán còn ghi trong Tiên chân báo huấn tân kinh để ở đền thờ, ca tụng công đức ông như sau:


Hùng cứ Châu Hoan đất một vùng


Vạn An thành lũy khói hương xông,


Bốn phương Mai Đế lừng uy đức,


Trăm trận Lý Đường phục võ công.


Lam Thủy trăng in, tăm ngạc lặn,


Hùng Sơn gió lặng, khói lang không.


Đường đi cống vải từ  đây dứt,


Dân nước đời đời hưởng phúc chung.


(Bản dịch)

Ngày 23/2/2013, chính tại khu di tích đền thờ Mai Thúc Loan, thuộc xã Vân Diên đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 1.300 năm khởi nghĩa Hoan Châu và khai mạc Lễ hội đền vua Mai năm 2013. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, trưởng ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ, cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành trung ương, tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh đã tới dâng hương, tỏ lòng thành kính tại đền vua Mai và tham dự lễ hội cùng bà con nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nêu rõ: “Khởi nghĩa Hoan Châu cùng khí phách kiên cường, quật khởi của Mai Thúc Loan đã viết nên trang sử nối tiếp truyền thống hào hùng trong lịch sử  chống giặc ngoại xâm, giành độc lập của dân tộc ta thời kỳ Bắc thuộc, để lại những dấu ấn hết sức sâu đậm trong lòng mỗi người con xứ Nghệ và dân tộc Việt Nam. Hàng nghìn năm qua, truyền thống đó đã trở thành sức mạnh to lớn, không ngừng được các thế hệ người dân Nam Đàn, người dân xứ Nghệ và toàn dân tộc ta kế thừa, phát huy trong công cuộc đấu tranh bảo vệ, xây dựng và phát triển quê hương đất nước.”

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng tin tưởng, kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu, xây dựng khối đại đoàn kết trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, tạo nên sức mạnh to lớn trong xây dựng, phát triển quê hương, sớm đưa Nghệ An trở thành một tỉnh khá như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn, góp phần xứng đáng cùng cả nước xây dựng đất nước ta ngày càng phát triển giàu mạnh, nhân dân ta ngày càng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc hơn.

Nhân dịp này, tỉnh Nghệ An, Hội Lịch sử Việt Nam và huyện Nam Đàn tổ chức cuộc thi tìm hiểu về thân thế và sự nghiệp của vua Mai; phát hành cuốn sách “Mai Thúc Loan – Cuộc  đời và sự nghiệp”; tổ chức hội thảo quốc gia “Khởi nghĩa Hoan Châu và vai trò của Mai Thúc Loan trong lịch sự đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc” và nhiều hoạt động văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc.