Vấn đề của Boeing 737 Max không đơn giản là phần mềm



Vấn đề của Boeing 737 Max không đơn giản là phần mềm

Lục Kiếm 13:0 24/3/2019

Xưa có lỗi đánh máy, sau có lỗi chính tả, và giờ chúng ta có thêm lỗi phần mềm.

Giám đốc điều hành CEO Dennis Muilenburg

Ảnh: Bloomberg

Không có gì phức tạp hơn nhiệm vụ chở hàng trăm người qua hàng trăm cây số trên bầu trời. Hơn 100.000 máy bay chở khách cất và hạ cánh mỗi ngày. Nhưng hai vụ tai nạn hàng không chết người trong sáu tháng đã khiến hành khách, cơ quan quản lý và ngành công nghiệp bị sốc.

Các vụ tai nạn máy bay Boeing 737 Max ở Indonesia và Ethiopia mở ra cái nhìn cho sự phức tạp đó. Boeing và Giám đốc điều hành Dennis Muilenburg muốn câu chuyện trở nên đơn giản: vấn đề nằm ở phần mềm có thể khắc phục bằng một bản vá nhanh.

Nhưng điều đó không phản ánh được những sai lầm của Boeing và các nhà quản lý hàng không Mỹ trong việc chứng nhận máy bay chở hành khách.

Đến bây giờ, có thể bạn đã quá quen với MCAS, phần mềm tự động trên 737 Max có xu hướng điều khiển mũi máy bay chúc xuống để tránh bị chòng chành giữa không trung. Nó tồn tại chỉ vì Boeing muốn nâng cấp chiếc 737 quen thuộc của mình mà không thay đổi những gì khác để tương thích. Thế nên, họ chỉ đơn giản là bổ sung động cơ mới, phần mềm mới – thứ khiến cho máy bay dễ rơi vào trạng thái đình trệ hơn là bay lên.

Trong bức tranh mới nổi về hai vụ tai nạn, phần mềm chỉ thất bại vì cảm biến cũng bị trục trặc.

Nhưng tất cả những điều đó thực chất chỉ là vấn đề nhỏ bên cạnh điểm đáng phải quan tâm hơn nhiều: việc đào tạo và trải nghiệm người dùng của những người trong buồng lái. Các phi công đã không được đào tạo đầy đủ để hiểu MCAS hoạt động như thế nào và hai tính năng an toàn quan trọng – màn hình hiển thị những gì cảm biến phát hiện ra và cảnh báo ánh sáng nếu các cảm biến khác không đồng ý – chỉ được xem là… option, tức là muốn có thì trả thêm phí.

Giảm thiểu đào tạo và thay đổi buồng lái là một quyết định kinh tế: Máy bay trở nên hấp dẫn hơn đối với người mua tiềm năng nếu họ không phải mất hàng giờ đào tạo lại phi công.

Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ xác thực các kế hoạch huấn luyện và an toàn của Boeing là ổn. Giờ, các nhà điều tra muốn biết tại sao. Câu trả lời có thể tốn kém cho Boeing cũng như danh tiếng của người Mỹ trong việc là người dẫn đầu các tiêu chuẩn an toàn trong công nghệ hàng không.

Phần mềm rất dễ bị đổ lỗi, bởi vì đối với nhiều người, khoa học máy tính là một bí ẩn. Nhưng những sự cố này xuất hiện từ một kinh nghiệm mà tất cả chúng ta đều quen thuộc: áp lực phải đưa ra sản phẩm đúng thời gian, sự cám dỗ để cắt bớt “phần phụ” để tạo nên mức giá hấp dẫn, cũng như sự kỳ vọng rằng trong thế giới phức tạp này, một hai tính năng “nho nhỏ” sẽ không làm rối tung tất cả.

Tất nhiên, kỳ vọng nào cũng có xác suất. Thật không may, xác suất này lại là một cái giá quá lớn.


Lục Kiếm