Vãn cảnh Ngoạ Vân am - Nơi vua Trần Nhân Tông nhập Niết bàn



Vãn cảnh Ngoạ Vân am - Nơi vua Trần Nhân Tông nhập Niết bàn

Minh Thư 12:47 8/6/2012

Quần thể chùa Ngoạ Vân toạ lạc trên Bảo Đài Sơn (còn gọi là núi Vây Rồng hoặc Vẩy Rồng), thuộc thôn Tây Sơn, xã Bình Khê, huyện Đông Triều. Đây là nơi Thượng hoàng Trần Nhân Tông (người lãnh đạo quân dân cả nước hai lần đập tan giặc Nguyên Mông (1285 – 1287) và cũng là đệ nhất tổ Thiền phái Trúc Lâm đã từng tu hành và viên tịch tại am Ngoạ Vân.

Nằm trên núi Vẩy Rồng - nơi khởi đầu của cánh cung Yên Tử, Ngoạ Vân tự (chùa nằm trên mây) hầu như bồng bềnh mây phủ quanh năm. Vào những ngày trời quang, từ đỉnh núi ta có thể phóng tầm mắt quan sát được cả một vùng rộng lớn núi non hùng vĩ. Chính tại nơi đây, Thượng hoàng Trần Nhân Tông -  vị Tổ thứ nhất thiền phái Trúc Lâm đã tu hành và sáng lập ra thiền phái Trúc Lâm Yên Tử mang đậm bản sắc Việt Nam.
 
Thiền Trúc Lâm Yên Tử là thiền phái do thượng hoàng Trần Nhân Tông (Pháp hiệu là Đầu đà Hoàng giác Điếu ngự) sáng lập, với tinh thần cốt lõi là đề cao sự tự ngộ, sự nỗ lực rèn luyện của tất cả mọi người. Dù xuất gia hay tại gia, sống trong chùa hay ở ngoài đời, miễn là biết tu tập, cải tạo tâm từ ác chuyển thành thiện, từ xao động chuyển thành bình lặng, định tĩnh, biết phá trừ vô minh, tham dục thì đều đi tới con đường giác ngộ.
 
Trước khi xuất gia, Trần Nhân Tông còn là một vị vua anh minh, là người gắn kết lòng dân trong cả nước cùng nhau đánh và chiến thắng giặc Nguyên Mông. Trước thế giặc lớn mạnh, ông đã tổ chức hội nghị Bình Than (1282), gồm tướng sĩ để bàn kế giữ nước. Đặc biệt, đầu năm 1285, vua Trần Nhân Tông còn tổ chức hội nghị Diên Hồng, gồm các bô lão đại diện cho thần dân khắp cả nước, để rồi từ điện Diên Hồng vang lên lời thề “Sát Thát!” với tinh thần quyết chiến. Bên cạnh tài trị nước, vua Trần Nhân Tông còn là một thi nhân tài danh với nhiều tác phẩm như: Trung hưng thực lục; Trần Nhân Tông thi tập; Thiền lâm thiết chuỷ ngữ lục.v.v. Ông cũng là một trong rất ít người đi tiên phong trong việc sử dụng quốc ngữ (chữ Nôm) kể cả trong công việc triều chính, trong đời sống xã hội và trong sáng tác văn học.
 
Trải qua sự thăng trầm thời gian và  những biến đổi của lịch sử, cả hệ thống chùa tháp một thời hưng thịnh trong dãy Yên Tử đổ nát tan hoang. Ngoạ Vân am cũng chịu chung số phận. Những kiến trúc huy hoàng một thủa giờ chỉ còn là phế tích. May mắn thay, khi những bảo tháp cuối cùng có nguy cơ bị phá sập bởi những kẻ săn tìm đồ cổ, thì một nhà tu hành (sư Tiến) đã không quản nơi non cao heo hút lên Ngoạ Vân am, phát quang cỏ dại, thu thập di vật và tiến hành phục dựng lại nơi “Thánh địa” của thiền phái Trúc Lâm. Ngoạ Vân tự ngày nay còn nhiều hoang sơ, hiện mới chỉ là một ngôi nhà nhỏ tạm dựng làm nơi tu hành và hương khói cho các vị tiền nhân.
 
Lên chùa Ngoạ Vân, du khách leo bộ theo những lối mòn xuyên núi. Vất vả và mệt nhọc. Tuy nhiên, khi đã cưỡi lên được lưng rồng, bao nhiêu mệt nhọc tan biến, bạn sẽ phải ngỡ ngàng trước phong cảnh hùng vĩ, nên thơ của núi rừng, cũng như có cơ hội tận mắt chiêm bái nơi đệ nhất tổ Thiền phái Trúc Lâm - Trần Nhân Tông (Pháp hiệu là Đầu đà Hoàng giác Điếu ngự) đã từng tu hành và viên tịch.
 
Một số hình ảnh trong hành trình lên Ngoạ Vân am:
 
Đoạn đường đất xuyên rừng dưới tán thông xanh vẫy gió lao xao. Những rãnh dài đá sỏi băm nát mặt đường như báo trước những khó khăn chỉ mới bắt đầu.
 
2 Càng vào sâu đường càng xấu. Từng đoạn dài mặt đường như vừa bị lũ quét qua làm trơ ra lổng chổng toàn đá như lòng suối cạn. Xe hì hục lắc qua lắc lại… ì ạch tìm lối đi. Mọi người xuống xe, lên trước dò đường hoa tiêu dẫn xe vượt qua bãi đá.
 
Và rồi… xe sạt gầm không tiến được. Đường sá quả là kinh khủng. Mọi người xúm lại loay hoay tìm cách cứu xe. Sau rất nhiều cố gắng, mãi rồi cũng qua được và vào đến chỗ gửi xe. Hỏi dân địa phương mới biết vừa có đợt mưa lũ lớn mà lâu lắm mới gặp trong vòng hơn 10 năm trở lại đây. Thảo nào đường xấu thế.
 
Hai chú trâu đang đằm mình dưới dòng suối ven đường, thấy máy ảnh chĩa vào mình… nên hoảng sợ tháo chạy. Thật đúng là trâu đồng rừng… nhát như thỏ đế.
 
Quán gió – điểm nghỉ chân dọc đường dẫn đến am Ngoạ Vân, nhỏ xíu, xa tít trên cao (Ảnh chụp từ nơi gửi xe dưới chân núi). Ông chủ nhà nơi gửi xe nhắc trước anh em: “ Từ đây lên am Ngoạ Vân gần 4km đường rừng. Loại đường mòn lên rừng kiếm củi, kéo gỗ, kiếm cây thuốc của dân địa phương. Sáu trăm mét đầu tiên đường đất lẫn đá dốc ngược rất khó đi. Các chú cẩn thận giữ sức”.
 
Vượt qua đoạn đường dốc đứng đầu tiên, người đầm đìa mồ hôi, mồm miệng tranh nhau thở. Thưởng lại, đoạn đường phía trước dễ đi hơn nhiều, rất mát và phong cảnh thì tuyệt vời. Trời hè tháng 6 mà mây mù vẫn quẩn trên các chóp núi.
 
Bước dọc theo lối mòn trên đỉnh núi, len lỏi giữa bãi đá lô xô, ngắm phong cảnh hùng vĩ của núi rừng trong gió ngàn lồng lộng thật sảng khoái và thú vị.
 
Non nước hữu tình trải rộng trong tầm mắt. Mươi năm nữa, khi những vạt thông non trồng rải khắp các triền núi trưởng thành, thì đứng đây ta có thể nghe được tiếng thông reo vi vút trên nóc đại ngàn.
 
Núi tiếp núi trùng trùng điệp điệp trải rộng đến ngút tầm mắt.
 
Lối mòn xuyên qua rừng trúc dẫn tới Ngoạ Vân tự.
 
Lần theo con đường nhỏ toàn đá rêu xanh đi lên am Ngoạ Vân, chợt bâng khuâng tự hỏi: phiến đá nào hơn bẩy trăm năm trước Phật hoàng Trần Nhân Tông đã từng ngồi nghỉ.
 
Hai ngôi bảo tháp hàng trăm năm tuổi còn sót lại đến ngày nay. Rất nhiều những tháp, tượng, văn bia đã bị bọn bất lương đập phá tìm đồ cổ trong thời gian trước đó trong hệ thống các chùa tháp trên dãy Yên Tử.
 
Ngôi bảo tháp Phật Hoàng chứa xá lị vua Trần Nhân Tông (Pháp hiệu là Đầu đà Hoàng giác Điếu ngự) may mắn còn lưu giữ được khá nguyên vẹn đến ngày nay.
 
Những bệ đá chạm khắc hoa sen – dấu ấn của một thời vàng son còn sót lại.
 
Chếch phía trên bên phải chùa Ngọa Vân mới khoảng 20m là am Ngọa Vân. Tương truyền đây chính là nơi Thượng hoàng Trần Nhân Tông tịch diệt nhập Niết bàn.
 
Tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông trong tư thế nằm nghiêng (sư tử ngoạ) nhập Niết bàn với mầm trúc mọc xuyên qua đùi khi ngài tịch diệt.
 

Minh Thư

Từ Khóa :