Vai trò của rừng trong ngăn chặn và giảm thiểu lũ lụt



Vai trò của rừng trong ngăn chặn và giảm thiểu lũ lụt

Hương Nguyên 20:18 7/8/2015

Rừng “khỏe mạnh” đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với nguồn nước sạch và cảnh quan sống của con người. Tuy rằng chúng không đủ sức ngăn chặn hoàn toàn các trận lũ lớn, nhưng chắc chắn có thể giảm thiểu rủi ro thiên tai, làm giảm đáng kể những thiệt hại về người và của.

Một bài học sinh thái đơn giản cho trẻ em cũng có thể chỉ ra vai trò của rừng cây trước những cơn mưa lớn bởi rễ lá cây và vùng đất xung quanh giống như một miếng mút hút nước khổng lồ. Bản thân nó cũng có thể tác động đến sự xuất hiện và phân bố lượng mưa ở từng khu vực, đóng góp quan trọng nhất là sẽ tiếp nhận và “thỏa thuận” với khối lượng nước ở mọi dạng khi rơi vào đó. Như vậy, rừng có tác dụng trì hoãn và giảm kích thước, sức mạnh của các cơn lũ. 
 
Đối những vùng trung du và miền núi, rừng đầu nguồn có sự đa dạng, vô vàn các loại cây, chủng loại tạo nên một thảm thực vật dày đặc, bộ rễ sâu rộng trong lòng đất và lớp lá rụng tạo thành nhiều tầng trên bề mặt đất. Tất cả các yếu tố này cho phép một lượng lớn nước được hấp thụ vào đất.  Không chỉ vậy, thân cây và một lớp dầy thân lá sẽ làm giảm sức mạnh của dòng chảy trong mỗi trận mưa lớn. Điều này sẽ cho giúp đất có thời gian nhiều hơn hấp thụ nước, tràn vào các khe hở trong rừng như hang động vật, đường hầm bị hư hỏng hoặc các lỗ rỗng trong lòng đất rồi bốc hơi. Đất ở rừng khá khỏe mạnh và xốp tạo nên một khả năng thấm tuyệt vời, một “bể chứa nước” lớn. Phần lớn nước được hấp thụ bởi đất rừng, các rễ cây và trả lại bầu trời dưới dạng hơi nước. Thậm chí, rừng có thể làm giảm 70% lượng mưa lớn trước khi tạo thành lũ tấn công con người. Hơn nữa phản ứng dòng chảy ở lưu vực rừng đầu nguồn thường có xu hướng chậm và nhỏ. Theo đó, lũ lụt ở vùng rừng sẽ không dữ dội. 
 
Yếu tố quan trọng thứ 2 là rừng cũng giảm thiểu xói mòn và sạt lở đất điều ta có thể thấy những gì đã xảy ra tại khu vực phía Bắc trong thời gian vừa qua. Khi mưa xuống những khu vực trơ trọi, hoặc các bãi than khai thác lộ thiên sẽ cuốn bùn đất, lấp kín các dòng chảy khác gây ra tình trạng ũng ngập hoặc tích trữ nước để   tạo ra lũ ống. Cho dù rừng không phải là lá chắn tuyệt đối nhưng không có gì đáng sợ hơn tại những khu vực người dân bị đánh mất hoặc bị cướp đi các khoảng không gian xanh. Đây là mất mát lớn về môi trường, cảnh quan cũng như các đe dọa khủng khiếp của thiên nhiên có thể gây thiện hại lớn về tiền của cũng như sinh mạng con người. Đáng tiếc tại Việt Nam chính là nơi đã từng được ví có những cánh rừng vàng thì giờ đây đang bị khai thác tràn lan đến tận diệt.
 

Hương Nguyên

Từ Khóa :