Vải thiều Lục Ngạn: một vụ mùa được giá, nhưng vẫn cần suy ngẫm



Vải thiều Lục Ngạn: một vụ mùa được giá, nhưng vẫn cần suy ngẫm

Vĩ Thanh 9:15 5/6/2019

Từ đầu mùa đếnnay, giá vải thiều sớm Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn giữ ở mức cao việc bán quả cũng không gặp quá khó khăn do thương lái đến tận nơi thu mua. Tuy nhiên, giá ở mức cao cũng một phần do năm nay sản lượng vảisụt giảm chỉ còn khoảng 60% so với năm ngoái. Về lâu dài, việc tính đếnđầu ra lâu dài cho loại quả này vẫn vô cùng quan trọng.

Quả vải tăng giá mạnh

Nếu năm 2018 sản lượng vải thiều Bắc Giang tăng lên mức kỷ lục 150 nghìn tấn, thì niên vụ 2019 đã giảm còn khoảng 80 nghìn tấn. Điều này cũng khiến áp lực tiêu thụ quả vải tươi không lớn như những năm trước. Hiện tại, giá vải chín sớm loại 1 tại Lục Ngạn luôn ở mức bình quân 30-40 nghìn đồng/kg, có thời điểm tăng lên 60-70 nghìn đồng/kg.

Giá vải ở mức cao và việc tiêu thụ vải khá dễ dàng khi thương lái luôn túc trực thu mua tại huyện Lục Ngạn. Ngoài ra, nhiều hệ thống siêu thị trên cả nước cũng đã nhập vải thiều Lục Ngạn, nên việc tiêu thụ sản phẩm không còn khó khăn như trước.

Sản lượng vải giảm, nhưng giá bánluôn ở mức cao.Điều đó chứng tỏ quả vải nói riêng và nhiều loại trái cây tại Việt Nam nói chungvẫn chưa thoát khỏi tình trạng “được mùa mất giá, được giá mất mùa”.

Xuất khẩu sang Trung Quốc - cần nắm rõ yêu cầu đóng gói hàng hóa xuất khẩu

Hiện tại, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu quả vải tươi lớn nhất của vải thiều Lục Ngạn. Trung bình mỗi vụ có vài chục nghìn tấn quả tươi được xuất bán sang thị trường này. Năm 2018 có khoảng 51 nghìn tấn vải tươi và 19 nghìn tấn vải khô xuất sang Trung Quốc với giá trị trên 30 triệu USD.

Hiện tại, Trung Quốc đã cấp 36 mã vùng trồng vải thiều tại 30 xã, thị trấn của huyện Lục Ngạn để phục vụ cho việc xuất khẩu vải thiều chính ngạch vào thị trường nước này. Giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng đã ký kết hiệp định thư về kiểm dịch thực vật, quả vải cũng nằm trong 8 loại quả nhập khẩu chính ngạch vào Trung Quốc được cho phép. Toàn tỉnh Bắc Giang đã đăng ký 149 mã vườn trồng và 7 cơ sở đóng gói được Trung Quốc chấp nhận.

Việc xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc cũng khiến đầu ra cho quả vải ổn định và dễ kiểm soát hơn. Nhưng cùng với đó, người dân, thương lái cũng cần được phổ biến rõ hơn những quy định về hàng hóa, đặc biệt là đóng gói quả tươi khi xuất khẩu.

Ngày 4/6, trong buổi họp báo về việc tổ chức Tuần lễ vải thiều và Diễn đàn kết nối sản xuất, tiêu thụ vải thiều Bắc Giang được tổ chức tại Hà Nội, ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang - cho biết: Năm nay, vải tươi bó để cuống dài hay lẫn lá sẽ bị từ chối xuất sang Trung Quốc theo đường chính ngạch.

Những chùm vải đều cần được bó với độ dài cuống chỉ khoảng 15cm và hoàn toàn bỏ lá, đựng trong các thùng xốp kích cỡ theo đúng quy định của Trung Quốc mới có thể làm thủ tục thông quan. Thực tế,ngày 3/6, 3 xe vải Lục Ngạn khi đến cửa khẩu đã phải tháo ra bó lại, cắt cuống, bỏ lá mới được xuất khẩu, nên tốn công sức và chi phí của thương lái.

Bởi thế, để việc xuất khẩu chính ngạch quả vải sang Trung Quốc được thuận lợi hơn, ngay từ đầu mùa, việc thông báo rõ các quy chuẩn đóng gói hàng hóa xuất khẩu, bao bì… cũng cần được thông báo cho người dân, thương lái.

Mở rộng ra các thị trường khác

Ngoài thị trường Trung Quốc, vải thiều Lục Ngạn đã xuất khẩu và có mặt tại các thị trường như: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Anh… và đang được bảo hộ nhãn hiệu tại 8 quốc gia. Năm 2019, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ chính thức cấp 18 mã vùng trồng tại 7 xã của huyện Lục Ngạn.

Tuy nhiên, hiện tại, lượng vải tươi xuất sang các thị trường trên chưa đáng kể. Dù đã tăng diện tích vải theo các tiêu chuẩn Vietgap và Globalgap (trên 12 nghìn ha), quả vải vẫn gặp nhiều khó khăn khi tìm đường vào các thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ.

Hiện tại, vải Lục Ngạn vẫn chủ yếu bán quả tươi, trong khi thời gian vải chín chỉ khoảng 1,5 tháng (cao điểm của vải chính vụ chỉ trong khoảng 25 ngày). Vụ vải quá ngắn cũng khiến áp lực tiêu thụ quả tươi tăng cao vào một số thời điểm. Đó là một trong những nguyên nhân chính khiến quả vải bị rớt giá. Tuy nhiên, hiện nay, việc bảo quản quả vải tươi để bán lâu dài trên thị trường vẫn còn nhiều khó khăn.

Với vụ vải có sản lượng thấp như năm nay, áp lực sẽ không quá nhiều. Nhưng nhìn lại năm 2018 khi sản lượng quả tươi tăng kỷ lục, giá vải thiều giảm thê thảm, thì yêu cầu tìm thêm các thị trường xuất khẩu với quả vải cần được quan tâm. Đồng thời, việc có thêm các sản phẩm chế biến từ quả vải cũng cần được tính đến.

Tìm hướng chế biến cho quả vải tươi

Hiện tại, các sản phẩm chế biến từ vải thiều Lục Ngạn vẫn rất ít, chủ yếu là sấy khô truyền thống, trong khi xu hướng của hoa quả sấy hiện tại là quả sấy dẻo.

Một số sản phẩm mới như: giấm vải, vải đông lạnh, nước ép… vẫn ở quy mô rất nhỏ. Nguyên nhân là do các nhà máy không có đủ kho lạnh cất giữ trái vải tươi để có đủ nguyên liệu chế biến trong cả năm.

Dù việc chế biến vải tươi không dễ dàng, nhưng nếu thực hiện được vải Lục Ngạn sẽ thêm cơ hội có được những đầu ra ổn định, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm để đến tay người tiêu dùng nhiều hơn.


Vĩ Thanh