Uber, Xiaomi: Sao băng trên thị trường startup



Uber, Xiaomi: Sao băng trên thị trường startup

Quang Huy 18:7 31/8/2016

Là những startup đình đám và từng được ca ngợi góp phần tạo nên xu thế mới cho thị trường, nhưng giờ đây, cả Uber và Xiaomi đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn. Sau 7 năm kinh doanh, Uber thua lỗ 4 tỷ USD, nhiều nhất trong lịch sử thị trường công nghệ thế giới. Trong khi đó, những chiến lược từng giúp Xiaomi gây dựng tên tuổi đã trở lên lỗi thời khiến nhà sản xuất này liên tục trượt dốc.

Vỡ mộng Uber
Theo báo cáo kinh doanh do Gautam Gupta - Giám đốc Tài chính Uber công bố, trong quý II/2016, Uber đã chạm mức thua lỗ kỷ lục, ngay cả thị trường Mỹ - nơi Uber có lợi nhuận trong quý I.
 
Cụ thể: khoản thua lỗ mà Uber phải gánh chịu trong quý II là 750 triệu USD, trong đó có gần 100 triệu USD đến từ thị trường Mỹ, nâng tổng số lỗ trong 6 tháng đầu năm 2016 lên đến 1,27 tỷ USD. Điều đáng nói là khoản thua lỗ của Uber dường như tăng theo tham vọng mở rộng thị trường ra toàn cầu của hãng. Sự thua lỗ trong nhiều quý liên tiếp với mức lỗ ngày càng tăng đã minh chứng cho điều đó. Để rồi sau 7 năm kinh doanh, Uber lỗ 4 tỷ USD, cao nhất trong lịch sử thị trường công nghệ thế giới.
 
Theo giới phân tích, việc trợ cấp cho các tài xế là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự thua lỗ của Uber. Bởi tại nhiều thị trường, tài xế đã tìm cách “lách” quy định của Uber nhằm hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách trợ giá của hãng. Trước đó có thông tin cho rằng: trong nửa đầu năm 2015, Uber đã trả 2,72 tỷ USD cho các lái xe. Cũng trong thời gian này, Uber báo lỗ 72 triệu USD. Dù Uber không đưa ra bình luận về thông tin trên, nhưng việc Uber quyết định cắt giảm trợ cấp cho các lái xe đã phần nào chứng thực thông tin trên.
 
Bên cạnh đó, tham vọng chinh phục thị trường đông dân nhất thế giới Trung Quốc thất bại đã khiến Uber phải gánh chịu tổn thất nặng nề. Sau hai năm đổ của vào Trung Quốc, Uber bị lỗ 2 tỷ USD và đành phải rút khỏi thị trường này. Ngay tại Mỹ, Uber cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt đến từ Lyft Inc. Hiện nay, thị phần của Lyft đạt 40% tại các thị trường trọng điểm như thành phố San Francisco, bang California. Đó có thể là nguyên nhân khiến Uber lần đầu thua lỗ trên thị trường giàu tiềm năng Mỹ. Song, một số nhà đầu tư còn cho rằng: Uber sẽ tiếp tục thua lỗ trong những quý tới tại thị trường Mỹ.
 
 
Để vượt qua giai đoạn khó khăn, bên cạnh việc cắt giảm trợ cấp cho lái xe, nhiều khả năng Uber sẽ “loại bỏ” nhân sự của bộ phận này bằng việc sử dụng xe tự lái. Bằng chứng là vào đầu tháng 8, Uber tuyên bố cho phép khách hàng sống tại Pittsburgh (Mỹ) gọi các loại xe tự lái thông qua ứng dụng trên điện thoại. Hãng cũng hoàn thành thương vụ mua Otto - doanh nghiệp xe tải không người lái - với giá 300 triệu USD.
 
Hiện tại, Uber đang nhận được sự chống lưng của nhiều tổ chức tài chính lớn như Benchmark Capital và các ngân hàng đầu tư như Goldman Sachs. Nhờ đó, Uber đã huy động được hơn 16 tỷ USD tiền mặt và nợ để có đủ nguồn lực chống chọi với tình trạng huy lỗ kéo dài. Cũng nhờ đó mà Uber được định giá 69 tỷ USD để trở thành startup công nghệ giá trị nhất thế giới. Tuy nhiên, theo Giáo sư Joe Grundfest đến từ Đại học Stanford, Uber phải tìm ra cách đạt lợi nhuận và có dòng tiền dương để làm yên lòng nhà đầu tư. Bằng không Uber sẽ trở thành thất bại lớn và thảm họa trên thị trường startup cũng như thị trường công nghệ thế giới.
 
Xiaomi ngã ngựa
Với Xiaomi, startup đình đám này cũng đang phải đối mặt với lượng smartphone bán ra sụt giảm 38,4% trong vòng một năm qua. Nguyên nhân là do chiến lược từng giúp Xiaomi gây dựng tên tuổi đã trở nên lỗi thời trước sự thay đổi nhanh chóng mặt và đầy khắc nghiệt như Trung Quốc.
 
Nhà phân tích thị trường Tay Xiaohan đến từ IDC cho rằng: Xiaomi đã bị thổi phồng quá mức khi bán ra thị trường Trung Quốc dòng smartphone cấu hình cao giá rẻ. Dù không thể phủ nhận: Xiaomi đã đi đi tiên phong trong việc bán điện thoại qua các trang online độc quyền, nhưng chính việc chi mức chiết khấu cao nhằm thúc đẩy doanh số đã góp phần khiến truyền thông thổi phồng thành công khi công bố nhu cầu đã tăng vượt cả lượng cung ứng.
 
 
Điều đó cũng lý giải vì sao chiến lược này đã phát huy tác dụng trong năm 2014 và nửa đầu năm 2015 khi lượng điện thoại tiêu thụ của Xiaomi liên tục tăng, giúp hãng thăng tiến trên bảng xếp hạng các nhà sản xuất smartphone lớn nhất thế giới. Nhưng tiếc là hiệu quả không kéo dài lâu khi mà thói quen tiêu dùng của thị trường Trung Quốc thay đổi nhanh chóng cũng như chiến lược của Xiaomi bị các nhà sản xuất khác bắt kịp. Để rồi bán smartphone online dần trở nên phổ biến và chẳng thể giúp Xiaomi tạo ra khác biệt nữa. Điều đó khiến cho Xiaomi bắt đầu đi xuống từ nửa cuối năm 2015 và đà trượt giảm trở nên rõ rệt hơn trong 2 quý đầu năm 2016.
 
Cụ thể: Trong hai năm 2013-2014, giá bán smartphone trung bình ở thị trường Trung Quốc khoảng trên 200 USD, thì người dùng nước này thích chọn các mẫu điện thoại giá rẻ trong tầm giá 150-200 USD. Khi đó, các smartphone của Xiaomi đáp ứng nhu cầu của thị trường. Nhưng đến năm 2015, người tiêu dùng  chuyển sang dùng điện thoại được định vị ở phân khúc cao hơn với giá bán trung bình 257 USD, thì chiến lược nhắm phân khúc dưới 200 USD của Xiaomi đã không còn phù hợp. Bởi để có thể đưa ra mức giá này, Xiaomi đã phải hy sinh nhiều tính năng mà người dùng Trung Quốc đánh giá cao.
 
Trong khi người dùng Trung Quốc chuyển sang dùng sản phẩm ở phân khúc cao hơn thì Xiaomi lại chẳng ra được phiên bản cao cấp nào. Ngay cả smartphone cao cấp nhất Mi Note của Xiaomi cũng không có phiên bản nâng cấp nào trong 19 tháng liên tiếp. Thực trạng này khiến hình ảnh Xiaomi dần lu mờ trong tâm trí người dùng khi có nhu cầu nâng cấp, thay mới. Trong khi đó, ba nhà sản xuất vượt mặt Xiaomi là Huawei, Oppo và Vivo đều tung ra thị trường nhiều mẫu smartphone trong tầm giá 300-500 USD.
 
 
Xiaomi cũng chệch hướng trên nhiều phương diện khác. Cả ba đối thủ của Xiaomi đang từ bỏ phương thức quảng bá mà Xiaomi đã khơi mào. Thay vào đó, Huawei và các hãng khác áp dụng phương thức quảng cáo trên các bảng hiệu lớn hay sử dụng các thần tượng của công chúng như việc chọn nữ minh tinh Hollywood Scarlett Johansson làm gương mặt đại diện mới. Qua đó, các thương hiệu điện thoại kể trên đang lần lượt vượt qua Xiaomi về doanh số bán hàng trên thị trường smartphone.
 
Rõ ràng Xiaomi đang bị hụt hơi trong cuộc đua trên thị trường smartphone. Startup đến từ Trung Quốc này đang phải trả giá cho chiến lược cạnh tranh bằng giá, trong khi chưa bao giờ cạnh tranh bằng giá là chiến lược bền vững trong dài hạn.
 

Quang Huy

Từ Khóa :