Tương lai của ngành thời trang: Phức tạp, đa dạng và nhiều cấp độ hơn bao giờ hết



Tương lai của ngành thời trang: Phức tạp, đa dạng và nhiều cấp độ hơn bao giờ hết

Thanh Lam 2:0 18/9/2018

Rất ít người đọc có thể nhận ra cô gái trên trang bìa của bản in tạp chí “Business of Fashion” tháng 9/2018. Cô ấy không phải là người mẫu, không phải là một nhà thiết kế, cũng không phải là nhà lãnh đạo của tập đoàn cao cấp nào. Cô ấy là Kalpona Akter - người từng làm việc trong các xưởng gia công thời trang ở Bangladesh khi còn ở tuổi vị thành niên.

Hiện tại Akter là nhà hoạt động đấu tranh cho quyền lợi của người lao động hay nói đúng hơn, cho việc xây dựng môi trường làm việc nhân văn hơn. Là lao động chính trong gia đình do cha cô bị đột quy, Akter phải bắt đầu làm việc tại nhà máy may khi mới 12 tuổi. Cô vẫn nhớ như in ngày đầu tiên đi làm  đầy sinh động với âm thanh của những cỗ máy và những tiếng hét vang lên một cách đáng sợ.

Là cô gái nhạy bén quật cường, chỉ hai năm sau, cô đã nhanh chóng nhận ra vấn đề tồn tại của nhà máy. Đến năm 14 tuổi, cô đã tiến hành đấu tranh vì một môi trường làm việc tốt hơn cho người lao động ngay tại đây. Đến năm 17 tuổi, cô bị ông chủ sa thải với lí do là kẻ gây rối. Cô bé Akter hiện tại đã 42 tuổi và là giám đốc điều hành của Trung tâm Công đoàn Đoàn kết Bangladesh.

Theo ước tính của riêng mình, cô đang là đại diện cho khoảng bốn triệu người ở tầng lớp dưới cùng của chuỗi cung ứng thời trang - nhiều người trong số họ đang lao động trong điều kiện có thể gây sốc cho những người đồng nghiệp ở New York, London, Paris hoặc Milan.

Mức lương tối thiểu cho công nhân nhà máy may ở Bangladesh hiện nay vào khoảng 68 USD mỗi tháng. Cô đang tích cực vận động để con số này được nâng lên 200 USD vào cuối năm 2018. Đồng thời, cô cũng không từ bỏ việc đấu tranh xung quanh các vấn đề về tự do kinh tế cho phụ nữ, hạn chế nạn bạo lực và ngược đãi trong các nhà máy.

Akter và 3 gương mặt trang bìa tháng 9 của Business of Fashions

Akter là một trong bốn người xuất hiện trên trang bìa của Business of Fashion's (BoF) trong tháng 9/2018 cũng là một trong danh sách 500 người được BoF vinh danh hằng năm trong ngành thời trang. Trong năm thứ sáu này, danh sách những người lên trang bìa chính là tập hợp những cá nhân góp phần định hình ngành thời trang hiện nay.

Akter và các đồng nghiệp của cô (bao gồm cả các ngôi sao thời trang) đã cho  chúng ta thấy bức tranh chính xác hơn về hệ sinh thái phức tạp của ngành thời trang toàn cầu hiện nay.

Ngoài Akter, trang bìa của Business of Fashion tháng này còn có Francois Henri-Pinault- Giám đốc điều hành của Kering, tập đoàn cao cấp sở hữu các thương hiệu như Gucci, Yves Saint Laurent và Balenciaga; Yara Shahidi- nữ diễn viên, người mẫu, nhà hoạt động xã hội, sinh viên của trường Đại học danh tiếng Harvard; và Virgil Abloh, giám đốc nghệ thuật da đen đầu tiên tại Louis Vuitton.

Trong đăng tải công bố những gương mặt trang bìa của năm 2018, người sáng lập BoF- tổng biên tập Imran Amed - đã mô tả năm 2018 là "bừa bộn", ám chỉ một loạt những tên tuổi lớn bị tố cáo có hành vi quấy rối tình dục  (nhiếp ảnh gia Mario Testino, Bruce Weber và Patrick Demarchelier) cùng với những vấn đề bất bình đẳng, các điều kiện làm việc và trả lương thấp cho người lao động trong ngành.

Phát biểu từ văn phòng của mình trước khi danh sách được công bố, Amed thừa nhận rằng đã có rất nhiều những đắn đo trong quá trình tuyển chọn gương mặt trang bìa năm nay. "Trong một năm khó khăn như 2018, ngành thời trang có gì để ăn mừng? Trong những năm trước, BoF 500 đã là một kỷ niệm lớn cho ngành công nghiệp thời trang. Nhưng năm nay, đặc biệt hơn chúng tôi muốn đặt ống kính của mình vào những người đang tấn công trực diện và giải quyết những vấn đề còn tồn tại của ngành này. Và do đó, đây như là một dấu mốc, giống như một kỷ niệm chương dành cho những biểu tượng của sự thay đổi mà chúng ta cần phải nhận ra trong ngành thời trang."

Ở đầu kia của chuỗi cung ứng, Pinault- một trong 4 gương mặt trang bìa nói: "Rủi ro lớn nhất đối với ngành công nghiệp xa xỉ, cũng như đối với nhiều ngành khác, là tư duy ngắn hạn. Thật tốt khi điều hành một doanh nghiệp hưng thịnh ở thời điểm hiện tại nhưng ngày mai thì sao? Là lãnh đạo doanh nghiệp, chúng tôi có trách nhiệm với cổ đông, khách hàng và các bên liên quan khác - cũng như với môi trường sống của chúng ta - xem xét các vấn đề dài hạn và cố gắng dự đoán rủi ro có thể xảy đến, ngay cả khi xuất hiện giả thiết nếu một ngày nào đó chúng ta không thể sử dụng da hoặc bông nữa để may quần áo”

Alex Chung

Alexa Chung (được thêm vào danh sách BoFs 500 vào năm 2013) là người mẫu nhưng mới bắt đầu xây dựng thương hiệu thời trang của riêng mình, có những lo ngại tương tự về tính bền vững của thời trang. "Vấn đề bức xúc nhất đối với tôi lúc này chính là sự tác động lên môi trường của thời trang. Tôi tin rằng chúng tôi đã đạt đến giai đoạn mà các công ty không còn có thể cày xới thiên nhiên tự do, làm theo ý muốn một cách vô tội vạ mà không ý thức về mức độ gây hại của chúng. Chúng tôi cần phải chủ trương tạo dựng nền kinh tế bền vững hơn bằng cách thông báo và tư vấn với các khách hàng và khuyến khích họ xem xét lại việc tiêu thụ quần áo hoặc phụ kiện. Chúng tôi nên tìm kiếm các giải pháp để thu thập các mặt hàng, cho các nguyên liệu được tái sử dụng, khuyến khích khách hàng tìm đến và sử dụng nền tảng để bán lại quần áo đã qua sử dụng của họ ...

Có thể nói, những vấn đề mà ngành công nghiệp thời trang hiện tại phải đối mặt là rất lớn và phức tạp.

Trong khi giải pháp để giải quyết vấn đề này lại là nguyên nhân khiến cho một vấn đề khác trở nên bế tắc. Khi được hỏi về những thông điệp cô muốn mọi người lắng nghe nhiều nhất ở thời điểm hiện tại, Akter nói: "Tiếp tục mua quần áo! Sau thảm họa Rana Plaza năm 2013 tòa nhà chín tầng sụp đổ đột ngột ở Dhaka khiến cho 1.000 công nhân bị mất mạng - thật dễ hiểu người tiêu dùng có thể cảm thấy mâu thuẫn như thế nào. Họ có nên ngừng mua quần áo ở Bangladesh không? Không, Akter nói. Thông điệp của cô là mua một cách có trách nhiệm và yêu cầu nhiều hơn từ các thương hiệu. Theo ý kiến ​​của cô, sức mạnh của tiếng nói tập thể từ người tiêu dùng phải được phát huy một cách mạnh mẽ.

Bức ảnh Beyoncé cho trang bìa tháng 9 của tạp chí American Vogue được chụp bưởi Tyler Mitchell- nhiếp ảnh gia da đen đầu tiên chụp ảnh bìa cho Vogue

Mặc dù những vấn đề tồn tại vẫn còn đó. Những nhưng tín hiệu tích cực vẫn giúp cho tính thách thức của ngành thời trang giảm đi rất nhiều trong năm qua. Thực tế là sự xuất hiện của Akter trên bìa của BoF có sức truyền cảm hứng rất mạnh mẽ, cũng như số lượng các ngôi sao da đen nổi bật trên các tạp chí thời trang lớn, từ tạp chí Vogue đến Elle trong tháng 9/ 2018.

Triển vọng của Virgil Abloh cũng rất tươi sáng: Tháng 6, anh đã giới thiệu bộ sưu tập đầu tay của mình cho Louis Vuitton (có tên là "We Are the World"), giúp anh trở thành giám đốc nghệ thuật của thương hiệu. "Tôi là một người thường xuyên lạc quan. Rất nhiều điều chúng tôi không tin là có thể, về mặt cơ hội, thiết kế sáng tạo và bộc lộ quan điểm cá nhân nhà thiết kế lại hết sức khả thi trong năm nay".

Abloh- kiến ​​trúc sư, giám đốc sáng tạo và là nhà thiết kế da đen đầu tiên giữ cương vị quan trọng như vậy tại thương hiệu thời trang danh tiếng hàng đầu nước Pháp. Sự kết hợp của anh và Louis Vuitton là một bước tiến đầy hứa hẹn hướng đến sự đa dạng và hòa nhập trong ngành. Với Abloh, anh muốn tập trung nhiều hơn và sức sáng tạo của những người trẻ. Anh muốn thấy nhiều người trẻ được đào tạo và hỗ trợ sáng tạo hơn để họ có thể giúp "hiện đại hóa toàn bộ ngành thời trang.”

Sinead Burke, biên tập viên tại Vogue lần đầu tiên tham gia danh sách 500 BoF trong năm nay. Từ khi còn trẻ, Burke đã thấy thời trang có sức mạnh to lớn như thế nàotrong việc xây dựng niềm tin và quyền bình đẳng. Nhưng cô luôn cảm thấy bị bỏ rơi vì hạn chế cơ thể của mình. Để giải quyết khó khăn mà những người khuyết tật phải đối mặt với thời trang, những người ủng hộ Burke đã đưa ra nhiều tiếng nói hơn. Theo ý kiến của cô, giải pháp không phải là sáng tạo những mẫu thời trang độc, lạ, mới mà chính là lắng nghe để thiết kế phù hợp với thực tế. Khi chúng tôi cố gắng tìm kiếm những giải pháp cho những thách thức tồn tại trong sản phẩm, trong kiến trúc, thời trang, cảm tưởng như những nhà sản xuất có hết mọi năng lực đó, Nhưng thực sự những gì chúng tôi cần là sự hợp tác. Chúng tôi cần phải lắng nghe những người bị ảnh hưởng nhiều nhất, những người đã sống với nhiều năm kinh nghiệm để thảo luận và đưa ra những giải pháp cụ thể.

Sinead Burke

Danh sách 500 BoF năm nay dường như phản ánh tình cảnh tương tự, khi ít tập trung vào tài năng đã khẳng định được tên tuổi và nhấn mạnh hơn về tính "tiên phong mới", như Amed đã định vị. Ba nhà khoa học đưa vào danh sách này (Ingvar Helgason, Andras Forgacs và Dan Widmaeir), được công nhận vì sử dụng công nghệ để tìm ra giải pháp cho tính bền vững của thời trang. 

Giống như triển vọng của Abloh, BoF 500 cũng tạo ra những gam màu tươi sáng cho tương lai ngành thời trang. Nếu năm 2018 là một năm thăng trầm, với những cú sốc, thì có lẽ 12 tháng tới  của năm 2019 sẽ được xác định bằng cách gia tăng sự xuất hiện của nhiều cá nhân hơn, gia tăng trách nhiệm từ chủ doanh nghiệp, và hình thành một quỹ đạo bền vững của những thay đổi tích cực.


Thanh Lam

Theo CNN