“Trường đại học không phải là giải pháp cho tất cả”

“Trường đại học không phải là giải pháp cho tất cả”

Nguyễn Kim 9:53 14/9/2017

Trong bài viết dành cho tờ Le Monde, luật sư Olivier Beaud và nhà xã hội học Francois Vatin đánh giá về việc cần thiết phải đưa ra những giải pháp khác cho những người không thực sự có mong muốn tiếp tục học lên cao hơn.

Chính phủ Pháp có vẻ muốn đặt ra vấn đề về việc học đại học. Emmanuel Macron đã can đảm khẳng định điều này trên Le Point: Chúng tôi đang hành động để chấm dứt việc người ta khiến mọi người nghĩ rằng trường đại học là giải pháp cho tất cả!

Ai cũng quen với việc tốt nghiệp trung học phổ cập như là chứng chỉ kết thúc quá trình học, đồng thời là bước đầu tiên vào cánh cửa đại học cho sinh viên mới. Nhưng người ta không đặt câu hỏi về sự cần thiết và động cơ của số đông công chúng khi bước vào đại học mà không có khả năng theo được hành trình nghiên cứu chuyên sâu dài hạn, và thậm chí cũng không có mong muốn. Làm sao người ta có thể nghĩ rằng những học sinh tốt nghiệp cấp 3 với tỷ lệ thành công sau 4 năm chỉ khoảng 5%, đã đăng ký vào đại học với một kế hoạch học tập thực sự?

Đây quảlà một ẩn dụ cho sự vô lý của hệ thống hiện tại. Chúng ta không thể chậm trễ việc cải cách sâu sắc những điều kiện để vào học đại học. Gọi nó bằng tên gì cũng được: lựa chọn, định hướng, tiêu chí. Ý tưởng rất đơn giản: đây là một sự lãng phí cho tất cả (giáo viên, học viên, toàn bộ quốc gia) khi gửi đến trường đại học những người trẻ tuổi vừa không có khả năng vừa không có mong muốn.

Vấn đề đặt ra không phải là đóng lại cánh cửa với những người thực sự có mong muốn học chuyên sâu dài hạn, ngay cả khi họ có những khiếm khuyết trong quá trình học trung học. Với những người này, cần thiết lập cho họ một năm dự bị. Nhưng cần chấm dứt ngay việc định hướng học đại học với tất cả những người đăng ký một cách "mặc định", để được hưởng lợi từ bảo hiểm xã hội, một học bổng theo tình trạng gia đình, một thẻ cư trú hợp pháp, hay ngay cả bởi vì sự sợ hãi sẽ không thểhòa nhập xã hội sau khi học cấp ba. Điều này có nghĩa là cần cung cấp cho họ những giải pháp thay thế, không nhất thiết phải liên quan đến đào tạo.

Con cái chúng ta bắt đầu đến trường từ khi lên ba; chúng ra khỏi trường học với bằng cấp ba sau trung bình mười chín năm. Làm sao có thể không thấy được rằng sau mười sáu năm học nhiều người đã có cảm hứng với nhiều thứ khác. Cần cung cấp các ngạch xã hội cho phép bảo vệ sự đa dạng hoạt động mà giới trẻ ngày nay là điển hình: các hoạt động được trả lương, các hoạt động hội nhóm, du lịch… Với một vài người, sự mong muốn học tiếp đến muộn hơn chút, và đó là lúc các trường đại học sẽ hân hạnh được đón họ. Nỗi ám ảnh phải đăng ký bằng tất cả sức lực lúc tuổi trẻ cho đến khi già hơn cho đào tạo đại học đang là gánh nặng lên các con số thất nghiệp và sự thiếu vắng những tưởng tượng chính trị của tuổi trẻ.

Nếu chúng ta muốn giữ trường đại học đúng như ý nghĩa của nó ở Pháp, cần thiết phải tháo bỏ ra khỏi nó một chức trách mà nó không nên đảm nhiệm: sự kèm cặp những người trẻ tuổi thiếu ý thức xã hội. Trường đại học vì thế không phải dành cho tất cả mọi người. Hãy cùng tạo ra những giải pháp khác và trả lại cho các trường đại học ở pháp các chức trách xã hội thực sự của nó.

 


Nguyễn Kim