Trung Quốc sẽ chỉ ‘siết’ nhẹ Triều Tiên



Trung Quốc sẽ chỉ ‘siết’ nhẹ Triều Tiên

Thy Danh 19:41 12/2/2013

Theo tờ Guardian, Trung Quốc có thể đồng ý với một lệnh trừng phạt cứng rắn nhằm vào Triều Tiên sau vụ thử hạt nhân lần thứ 3 gây tranh cãi, song điều này sẽ không thay đổi mối quan hệ đồng minh thân cận giữa hai quốc gia này.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 12/2 cho biết Bắc Kinh “rất thất vọng” và “kiên quyết phản đối” vụ thử nghiệm hạt nhân mới nhất của Triều Tiên diễn ra cùng ngày. Bộ trưởng Ngoại giao Dương Khiết Trì đã cho triệu Đại sứ Triều Tiên Ji Jae Ryong đến để “mạnh mẽ yêu cầu” Bình Nhưỡng chấm dứt các hành động có thể làm gia tăng căng thẳng. Đồng thời, ông Dương cũng kêu gọi các bên cần bình tĩnh và kiên trì trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên thông qua đối thoại và tham vấn trên bàn đàm phán 6 bên.
 
Như vậy, phản ứng của Bắc Kinh vẫn chỉ giới hạn trong những lời chỉ trích nghiêm khắc, chứ chưa chính thức đưa ra một lệnh trừng phạt hay siết chặt những hỗ trợ đã chu cấp cho phía Triều Tiên. Trước đó, hôm 23/1/2013, Trung Quốc đã bỏ phiếu thuận với bản Nghị quyết 2087 khiển trách cái gọi là “vệ tinh nhân tạo” mà Triều Tiên phóng lên quỹ đạo ngày 12/12/2012 và nhấn mạnh lại các biện pháp trừng phạt đã có, đồng thời cảnh cáo sẽ có quyết định trừng phạt tương ứng với những hành động tiếp theo của Triều Tiên. Động thái này được cho là dấu hiệu báo trước “sự bất hạnh” cho Bình Nhưỡng khi đối tác lâu năm đã bắt đầu ngoảnh mặt đi. Song Nghị quyết này mới chỉ dừng ở việc đe dọa, Trung Quốc có đồng ý cũng không có gì quá ngạc nhiên.
 
Guardian dẫn nhận định của các chuyên gia phân tích cho rằng, Bắc Kinh sẽ chỉ “mềm dẻo” giảm viện trợ cho Triều Tiên để “làm màu”, cũng như sẽ tiếp tục chống đối lại mọi biện pháp trừng phạt hà khắc mà Washington đưa ra.
 
Quan hệ Trung - Triều nhiều năm nay được mô tả bằng những cụm từ “môi hở răng lạnh” hay “máu chảy ruột mềm”, đặc biệt thông qua bản hiệp ước Viện trợ lẫn nhau và hỗ trợ hợp tác mà Trung Quốc và Triều Tiên ký kết năm 1961. Nếu Mỹ tấn công Triều Tiên, Trung Quốc có nghĩa vụ viện trợ về quân sự, thậm chí đưa quân sang can thiệp. Tuy nhiên, nếu hành vi của Triều Tiên được nhận định là có thể kéo Trung Quốc vào cuộc xung đột khu vực hoặc gây ảnh hưởng xấu cho lợi ích an ninh của Trung Quốc thì Bắc Kinh cũng có thể dùng điều 1 trong hiệp ước này (hai bên phải bảo vệ an ninh cho khu vực châu Á và nhân dân các nước, bảo vệ nền hòa bình thế giới) để né tránh một nghĩa vụ “lợi ít, hại nhiều” này.
 
Thế nhưng, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại chính của Triều Tiên, đồng thời là nhà tài trợ lớn nhất, chu cấp khoảng nửa triệu tấn dầu và các nhu yếu phẩm thiết yếu cho quốc gia này hằng năm. Sau nhiều lần Bình Nhưỡng “không nghe lời” tiếp tục tiến hành các vụ phóng tên lửa gây tranh cãi, Trung Quốc có tỏ ra “khó chịu”, từ chỗ mất vài ngày để tranh luận với Mỹ nay chỉ còn mất 12 tiếng đồng hồ để bỏ phiếu thuận là một dấu hiệu rõ nét - Jin Canrong, một chuyên gia về chính sách tại Đại học Renmin, nhận định.
 
Dẫu vậy, sự “không bằng lòng” này sẽ chỉ giới hạn trong việc đánh vào kinh tế, chứ Bắc Kinh sẽ không đồng ý cho những chuyện như Sáng kiến an ninh giải trừ quân bị (PSI) - luôn bị Bình Nhưỡng coi là một âm mưu nhằm lật đổ chế độ chính trị hiện nay ở Triều Tiên.
 
Quan hệ Trung - Triều như bức tường thành vô hiệu hóa mọi sự trừng phạt mà quốc tế đưa ra với Bình Nhưỡng. Việc cả hai cùng chung một “mối đe dọa”, thực tế đều “chẳng ưa” gì Mỹ và các nước đồng minh đã là lý do quá tốt để Trung Quốc “ngầm” bắt tay với Triều Tiên, chứ không lựa chọn dùng thế của một nước “to” để đè bẹp hay gây hấn như cách hành xử trong giải quyết tranh chấp lãnh hải.
 
Tất nhiên, Triều Tiên cũng không dễ dàng chịu nằm yên trong sự kiểm soát của Trung Quốc, giống như “một đứa trẻ hư hỏng” luôn tìm mọi cách để “người lớn” chú ý - Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Hà Á Phi nhận xét sau vụ thử hạt nhân năm 2009 (theo tài liệu được WikiLeaks công bố ra ngoài). Thế nhưng, nếu kịch bản chế độ hiện nay ở Triều Tiên sụp đổ, thì Trung Quốc chỉ nhập về sự bất ổn với hàng ngàn người dân chạy loạn tràn qua biên giới, những xung đột chính trị và đặc biệt là sự xuất hiện của Mỹ ngay trước ngưỡng cửa Trung Quốc - đáng quan ngại hơn nhiều so với mấy lời chỉ trích của cộng đồng quốc tế hay sự “thất vọng” trước “đứa trẻ hư”. Hơn nữa, Trung Quốc còn đang mắc bận với Hoa Đông và Biển Đông, hiện còn chèo kéo sang cả Trung Đông. Do đó, Trung Quốc vẫn sẽ chọn cách đu trên dây giữa hai làn nguy cơ hơn là nghiêng hẳn về một phe nào đó.
 
Rory Medcalf - Giám đốc chương trình an ninh quốc tế tại viện Lowy - cho rằng Bắc Kinh sẽ gửi những tín hiệu “rất ngắn”, chủ yếu là vài động tác kinh tế nho nhỏ chỉ đủ khiến Bình Nhưỡng “nhói” một chút, như cắt giảm cung ứng dầu một vài ngày chẳng hạn. Còn Shi Yinhong - một chuyên gia tại đại học Renmin - nhận định: Trung Quốc vẫn sẽ ủng hộ các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc, nhưng chỉ thế thôi, Mỹ không thể trông chờ một hành động cụ thể hay mạnh mẽ hơn được nữa từ phía Bắc Kinh!
 
Liên Hợp Quốc đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp ngay trong ngày 12/2 để bàn thảo về các biện pháp trừng phạt đối với Triều Tiên. Tuy nhiên, một kết quả nhanh chóng là điều khó lòng xảy ra.
 
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên án vụ thử hạt nhân thứ ba của Triều Tiên là hành động "cực kỳ khiêu khích", và kêu gọi cộng đồng quốc tế nhanh chóng có hành động chống lại động thái nguy hiểm này từ phía Bình Nhưỡng. Hàn Quốc cũng ngay lập tức chỉ trích cuộc thử nghiệm là “một mối đe dọa không thể chấp nhận được” đối với hòa bình và an ninh trên bán đảo Triều Tiên, cũng như cả khu vực và rằng đây là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất mà thế giới cần phải đối mặt”.
 
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết rằng các thử nghiệm hạt nhân được tiến hành bởi Triều Tiên là “rất đáng tiếc” và Nhật Bản sẽ cật lực phản đối đến cùng những vụ việc tương tự. Theo Kyodo News, quốc gia này đang xem xét một vài biện pháp trừng phạt đơn phương đối với Triều Tiên. Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp, và theo báo giới Nhật, nước này có thể sẽ điều máy bay quân sự để khảo sát bức xạ từ vụ thử hạt nhân lần thứ 3 này.
 
 

Thy Danh

Từ Khóa :