Trung Quốc ngừng nhập các nguyên liệu của Việt Nam



Trung Quốc ngừng nhập các nguyên liệu của Việt Nam

21:27 12/8/2012

Trung Quốc đóng cửa biên giới với một số mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam gây ra rất nhiều khó khăn trong kinh doanh đối với các doanh nghiệp này. Nghiêm trọng hơn là tình trạng này dẫn đến thâm hụt thương mại song phương với Trung Quốc và đã manh nha từ rất lâu rồi.

Hiện nay, Trung Quốc là quốc gia mà Việt Nam nhập khẩu hàng hoá nhiều nhất. Kim ngạch nhập khẩu không ngừng tăng lên qua các năm. Đến năm 2011, tổng kim ngạch nhập khẩu đã lên đến gần 25 tỷ USD. Dự kiến con số này năm 2012 sẽ tiếp tục tăng lên khi kim ngạch nhập khẩu 6 tháng đầu năm đã là 13 tỷ USD. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Trung Quốc cũng liên tục tăng, nhưng vẫn ở mức khá khiêm tốn là 11 tỷ USD năm 2011.
 
Thâm hụt thương mại với Trung Quốc hàng năm là trên 10 tỷ USD, ước tính 2012 là 13 tỷ USD. Khoản thâm hụt này rất khó giảm được do các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc là máy móc thiết bị, linh kiện, phụ tùng và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Ngược lại, xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc lại chủ yếu là hàng sơ chế như nông sản, thuỷ sản, ngũ cốc, cao su...
 
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, có thời điểm xuất khẩu của Việt Nam tăng, song rất nhiều trong số đó là xuất khẩu “hộ” Trung Quốc. Bên cạnh đó, tình trạng nhập siêu từ Trung Quốc là bởi năng lực sản xuất hàng tiêu dùng trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu, sức cạnh tranh yếu, hiệu quả đầu tư - năng suất lao động yếu, dẫn đến khó khăn trong xuất khẩu để củng cố cán cân thương mại… Quan trọng hơn, do cơ cấu kinh tế chậm chuyển đổi, thiếu công nghiệp phụ trợ, nặng về gia công hiện phải nhập tới 80 - 90% nguyên phụ liệu cho sản xuất, mà chủ yếu là từ Trung Quốc - nơi nguồn cung các mặt hàng này vừa rẻ, lại vừa dồi dào.
 
Chính sách ngừng nhập khẩu các mặt hàng nguyên vật liệu của Trung Quốc đã bóp nghẹt các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu với nước này, đặc biệt trong thời kỳ khó khăn hiện nay. Về lâu dài, gia tăng thâm hụt thương mại với Trung Quốc có thể gây ra bất ổn về tỷ giá, mất ổn định vĩ mô nghiêm trọng.
 
Thực tế là tình trạng từ chối nhập hàng của Việt Nam không phải mới xuất hiện mà đã manh nha từ năm 2007 đối với một số mặt hàng như cao su, nông sản, khoáng sản ... mới đây nhất là thuỷ sản. Bộ Công Thương cũng đã vạch ra đề án Phát triển xuất nhập khẩu với Trung Quốc giai đoạn 2007 - 2015 với mục tiêu hạn chế dần thâm hụt thương mại. Song đáng buồn là những chính sách này lại không được thực hiện triệt để và nhất quán. Đến nay, Trung Quốc cũng chẳng còn giấu giếm ý định hạn chế nhập khẩu hàng hóa, nguyên vật liệu có nguồn gốc Việt Nam, thay thế bằng nguồn nhập khẩu từ các quốc gia khác. Họ đã giáng một đòn rất mạnh vào ngành nguyên phụ liệu. Lẽ ra, các nhà quản lý phải nhận ra rằng, việc quá phụ thuộc vào một thị trường dễ dẫn đến việc hụt hẫng, mất cân bằng nếu thị trường đó đóng cửa. Hơn nữa, việc quá mải mê với sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng sơ chế, mà thiếu tập trung cho các sản phẩm công nghệ mới có giá trị gia tăng, hàm lượng công nghiệp và chất xám cao… cũng khiến Việt Nam phải phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Và hệ quả là Trung Quốc nhập hàng ồ ạt hàng loạt mặt hàng sơ chế từ Việt Nam, rồi “bỗng dưng” chấm dứt là một bài toán đã được tính lâu dài.
Theo số liệu xuất nhập khẩu 6 tháng của Tổng cục Hải Quan, 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc hơn 13 tỷ USD.
 
Các nhóm hàng nhập khẩu lớn như: Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng (hơn 2,4 tỷ USD); Điện thoại các loại và linh kiện (hơn 1,4 tỷ USD); Vải các loại (hơn 1,4 tỷ USD); Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (hơn 1,4 tỷ USD)...
 
Xuất khẩu 6 tháng đầu năm nay sang Trung Quốc đạt hơn 6,1 tỷ USD.
 
Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm: Sắn và các sản phẩm từ sắn (hơn 709 triệu USD); Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (hơn 870 triệu USD); Cao su (hơn 576 triệu USD); Than đá (hơn 419 triệu USD)...
 
Như vậy, trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc gần 7 tỷ USD.
 

Từ Khóa :