Trump tuyên bố hủy tấn công trả đũa Iran



Trump tuyên bố hủy tấn công trả đũa Iran

Mạnh Linh 8:10 22/6/2019

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/6 (giờ địa phương) cho biết ông đã hủy bỏ một cuộc tấn công quân sự để trả đũa việc Iran hạ gục một máy bay không người lái của Mỹ. Ông đưa ra lý do quan ngại cho mạng sống 150 người và báo hiệu rằng ông sẵn sàng đàm phán với Iran.

Một tên lửa đất đối không của Iran đã phá hủy một máy bay không người lái US Global Hawk làm nhiệm vụ giám sát hôm 20/6. Tehran cho biết máy bay không người lái đã bị bắn hạ trên lãnh thổ của mình còn Washington cho biết vụ việc xảy ra trên không phận quốc tế trên eo biển Hormuz.

Vụ việc làm gia tăng quan ngại về một cuộc đụng độ quân sự trực tiếp giữa hai đối thủ lâu năm. Giá dầu thô trên thị trường tăng hơn 1% lên trên 65 USD/thùng vào hôm 21/6 do lo ngại gián đoạn nguồn cung ứng dầu thô từ Vùng Vịnh.

Quyết định của Trump hủy bỏ những gì ông nói - một cuộc tấn công có kế hoạch trên ba địa điểm - cho thấy ông muốn có một giải pháp ngoại giao để chấm dứt nhiều tuần căng thẳng với Iran, mà Washington đã cáo buộc thực hiện một loạt các cuộc tấn công vào tàu chở dầu ở khu vực Vùng Vịnh.

Các nguồn tin của Iran nói với Reuters rằng Trump đã cảnh báo Tehran thông qua Oman rằng một cuộc tấn công của Mỹ sắp xảy ra, nhưng sau đó ông nói ông chống lại chiến tranh và muốn đàm phán. Washington cũng yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mở cuộc họp kín vào thứ Hai (24/6).

Trong một loạt tweet vào sáng sớm, Trump nói rằng ông không vội vàng tiến hành một cuộc tấn công, và các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ được thiết kế để buộc Iran kiềm chế các chương trình hạt nhân và tên lửa cũng như khả năng nước này tham chiến trong khu vực.

“Chúng tôi đã sẵn sàng trả đũa vào đêm qua”, Trump tweet.

“Mười phút trước cuộc tấn công, tôi đã ngăn chặn nó, nó không phù hợp với việc bắn hạ một chiếc máy bay không người lái. Tôi không vội, quân đội của chúng tôi được tân trang lại với sức mạnh lớn nhất.”

Người đứng đầu bộ phận hàng không vũ trụ của Lực lượng Bảo vệ Cách mạng, Tướng Amir Ali Hajizadeh, nhìn vào các mảnh vỡ từ những gì được cho là của chiếc máy bay không người lái của Mỹ bị bắn hạ hôm 20/6, tại Tehran, Iran, ngày 21/6/2019.

Thông thường, quân đội Mỹ sẽ tìm cách nhắm vào các cơ sở của Iran có thể liên quan đến vụ bắn hạ máy bay không người lái của Mỹ. Quân đội sẽ không tìm cách gây thương vong và mặc dù thương vong của quân đội Iran có thể xảy ra, con số 150 thường chỉ là ước tính sơ bộ.

Theo thông tin từ một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng John Bolton, Ngoại trưởng Mike Pompeo và Giám đốc CIA Gina Haspel, cùng với phần còn lại của nhóm Trump, ủng hộ một cuộc tấn công trả đũa.

Quyết định của Trump đã thu hút nhiều ý kiến ​​trái chiều ở Washington. Một số chỉ trích ông nao núng trong khi những người khác, đặc biệt là những người đứng đầu đảng Dân chủ, ca ngợi sự kiềm chế này.

Tuy nhiên, Michael Makovsky, cựu quan chức Lầu Năm Góc, người đứng đầu Viện An ninh Quốc gia Do Thái của Mỹ, một nhóm chuyên gia ủng hộ quan hệ an ninh mạnh mẽ giữa Mỹ và Israel, cho biết ông Trump đang làm suy yếu uy tín của Mỹ. Makovsky tuyên bố: “Trump mang đến ấn tượng rằng ông là một kẻ dễ dàng mất đi lý trí.”

Ngoại trưởng Mike Pompeo đến gặp Tổng thống Donald Trump về vấn đề Iran tại Nhà Trắng hôm 20/6/2019 tại Washington.

Việc Iran phá hủy máy bay không người lái của Mỹ là vụ mới nhất trong một loạt các sự việc nghiêm trọng xảy ra ở Vùng Vịnh, một động mạch quan trọng đối với nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ giữa tháng 5.

Trước đó, một vụ nổ trên 6 tàu chở dầu mà Mỹ nghi ngờ Iran hoặc những tổ chức do Iran hậu thuẫn thực hiện. Iran đã phủ nhận bất kỳ sự liên quan.

Sau cuộc phỏng vấn trên Meet the Press, Chuck Todd của NBC cho biết Trump nói rằng ông không áp đặt điều kiện với Iran và sẵn sàng nói chuyện với Tổng thống Iran Hassan Rouhani hoặc Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Đe dọa an ninh ở Iraq

Các lực lượng Mỹ đang chuẩn bị sơ tán gần 400 người làm việc cho Lockheed Martin Corp và Sallyport Global khỏi một căn cứ quân sự của Iraq ở phía bắc Baghdad vì các mối đe dọa an ninh tiềm tàng.

Nguồn tin không cung cấp chi tiết hơn về các mối đe dọa. Song ba căn cứ của Mỹ ở Iraq đã bị tấn công trong tuần qua mà không có bên nào nhận trách nhiệm. Các quan chức địa phương đổ lỗi cho quân Shi'ite được Iran hậu thuẫn cho một trong các sự cố.

Hôm 21/6, Trump đã nói chuyện với Thái tử Saudi Mohammed bin Salman về sự ổn định ở Trung Đông và thị trường dầu mỏ.

Cùng ngày, Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết bà và các nhà lãnh đạo EU quan ngại về tình hình trong khu vực, ủng hộ các biện pháp ngoại giao và hỗ trợ các cuộc đàm phán.

Một số hãng hàng không toàn cầu đang định tuyến lại các chuyến bay để tránh không phận do Iran kiểm soát trên eo biển Hormuz và Vịnh Oman.

Thông điệp của Trump gửi tới Iran

Trump, chụp cùng Ngoại trưởng Mike Pompeo (trái), cố vấn an ninh quốc gia John Bolton (giữa) và thư ký báo chí Nhà Trắng Sarah Sanders được cho là đã phê chuẩn các cuộc tấn công quân sự chống lại Iran để trả đũa một máy bay không người lái của Mỹ. Nhưng sau đó đã bị hủy bỏ.

Tin tức về thông điệp của Trump gửi tới Iran, được chuyển qua Oman qua đêm, do New York Times tiết lộ. Theo đó, Trump đã ngừng các cuộc không kích nhằm vào radar và hệ thống phóng tên lửa của Iran vào phút cuối.

Còn phía Iran trả lời điều đó còn tùy thuộc vào lãnh đạo tối cao Khamenei, đồng thời thông qua Oman khẳng định rằng “bất kỳ cuộc tấn công nào chống lại Iran sẽ gây ra hậu quả khôn lường cho khu vực và quốc tế”.

Khamenei có tiếng nói cuối cùng về tất cả các vấn đề của nhà nước Iran và đã bác bỏ bất kỳ cuộc đàm phán nào với Washington trong khi Tehran đang bị trừng phạt.

Quyết định thắt chặt các lệnh trừng phạt của Trump hồi tháng 5 nhằm cố gắng loại bỏ xuất khẩu dầu của Iran dẫn đến những căng thẳng mới nhất. Tháng 5/2018, Trump đã đơn phương rút Washington khỏi hiệp định năm 2015 giữa Iran và các cường quốc, theo đó, Teheran đóng băng chương trình hạt nhân để đổi lấy việc được giải phóng khỏi lệnh trừng phạt.


Mạnh Linh

Theo Reuters