Trời nóng, gia đình dễ tan đàn xẻ nghé?



Trời nóng, gia đình dễ tan đàn xẻ nghé?

Lục Kiếm 8:2 30/6/2018

Những ngày qua, công việc dường như dài đằng đẵng. Lý do? Có quá nhiều cuộc họp, quá nhiều điều gây mất tập trung, hoặc cũng có thể đơn giản là đợt nắng nóng kéo dài.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng: năng suất giảm trong những ngày nắng nóng. Đó không phải tác động tiêu cực duy nhất. Thời tiết ảnh hưởng đến mọi hành vi.

Một nghiên cứu của giáo sư kinh tế Marie Connolly trường đại học Quebec về ảnh hưởng của nhiệt độ với cảm giác của con người đã tìm ra một mối liên kết đặc biệt: Những ngày có nhiệt độ trên 90 độ F (trên 32 độ C) có ảnh hưởng lớn đến sự ly hôn hay góa bụa. Tất nhiên đó là nghiên cứu ở xứ ôn đới, nhưng có thể “dịch nghĩa” sang thời tiết như đợt nắng nóng kéo dài đang hoành hành ở khu vực phía Bắc Việt Nam.

Connolly không nói rằng nhiệt độ cao có liên quan trực tiếp đến hôn nhân. Thay vào đó, Connolly kiểm tra mối quan hệ giữa tinh thần và thời tiết, sau đó so sánh với nghiên cứu khác chỉ ra rằng một trong những điều duy trì hôn nhân lâu bền rõ ràng nhất là sức khỏe về mặt tinh thần và cảm giác hạnh phúc.

Hai nghiên cứu này khá khác nhau, tập trung vào các thang thời gian khác nhau. Thời điểm một cặp vợ chồng quyết định ly hôn gần như chắc chắn tương quan với sự sụt giảm lớn trong sự hài lòng đối với cuộc sống hơn là vì nóng quá mà sinh nông nỗi. Nhưng nghiên cứu về mối liên hệ giữa hôn nhân và sự hài lòng của cuộc sống không tập trung vào thời điểm cụ thể mà các đối tượng nghiên cứu đã ly dị.

Tuy nhiên, mặc dù còn nhiều điểm chưa hoàn thiện, vẫn có điều có thể lọc ra: Nhiệt độ cao có tác động đáng kể đến hạnh phúc.

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên hành vi con người

Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy nhiệt độ có tác động lên hành vi con người. Theo New Yorker, giá cổ phiếu thường tăng vào những ngày nắng, có thể là do ảnh hưởng từ tâm trạng lạc quan của các nhà đầu tư. Trẻ em thi toán tệ hơn khi nhiệt độ trên 79°F (26°C), vì khi trời nóng, cơ thể con người có xu hướng tản nhiệt - do hoạt động não bộ gây ra – kém. Điều này có thể ảnh hưởng đến cả khả năng làm việc của bộ nhớ. Đáng tiếc, kỳ thi hàng năm của học trò Việt Nam đều diễn ra vào mùa hè, và oái oăm là rất hay xảy ra trong những ngày đặc biệt nóng, oi.

Ngoài ra, còn có nghiên cứu quan trọng cho thấy mối liên hệ giữa nhiệt độ và bạo lực: Tội phạm bạo lực tăng cùng với sức nóng, nhưng chỉ đến 80°F (27°C), đến điểm này thì bắt đầu giảm xuống. (Tất nhiên những mốc nhiệt độ trên đều là kết quả nghiên cứu ở những nước ôn đới, con số này có thể thay đổi ở các đới khác.) Các chuyên gia cho rằng mối liên hệ này có thể được giải thích bằng những thay đổi sinh lý như tăng nhịp tim và đổ mồ hôi – kích thích phản ứng phòng thủ và chiến đấu của hệ thần kinh. Hoặc có lẽ mọi người chỉ đơn giản là khó chịu hơn dưới ánh mặt trời thiêu đốt và do đó, dễ cáu kỉnh hơn và do đó cũng dễ… choảng nhau hơn.

Vấn đề khi nghiên cứu hành vi con người

Nhưng nói chung, chưa có lời giải thích rõ ràng tại sao trời nóng hơn làm thay đổi tình cảm của con người. Những nghiên cứu trên chứng minh mới chỉ tìm ra “sự xuất hiện đồng thời” giữa trời nóng và hiện thực xấu, mà chưa thể khẳng định được cái nào là nhân, cái nào là quả, hay có những yếu tố “bên lề” nào khác tác động đến sợi dây liên hệ này. Sự không thể đoán trước và khó khăn trong việc giải thích rõ ràng quan hệ nhân quả vẫn đang diễn ra trong các nghiên cứu học thuật, và có lẽ còn nhiều hơn thế.

Chẳng hạn, có thể sẽ có người đặt vấn đề: khi trời nóng, con người hay uống nhiều nước lạnh (hay ăn đồ gì đó), và biết đâu nước lạnh lại chẳng là nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi tình cảm của con người? Hoặc ngay cả khi thời tiết không hoàn toàn kiểm soát, đôi khi chúng ta vẫn đổ lỗi cho ông trời, như cụ Nguyễn Du đã viết “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”.


Lục Kiếm