Triển lãm “Minh văn trên gốm Nam Bộ”


Triển lãm “Minh văn trên gốm Nam Bộ”

P.V 8:55 1/8/2017

Từ ngày 3-13/8 sắp tới, triển lãm gốm với chủ đề “Minh văn trên gốm nam bộ” sẽ được diễn ra tại TP.HCM. Triển lãm hứa hẹn sẽ mang đến nhiều hiện vật hiếm và quý của các dòng gốm Nam Bộ như Cây Mai, Sài Gòn, Lái Thiêu và Biên Hòa.

Đĩa cổ bồng với minh văn " Đề Ngạn Nam Phong tạo" thuộc dòng dốm Sài Gòn  của nhà sưu tập Mai Phước Lâm

“Gốm Nam bộ” hiện nay được hiểu là loại gốm sản xuất ở vùng Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa, cùng các sản phẩm từ các lò gốm ở Biên Hòa-Đồng Nai và Lái Thiêu -Bình Dương sản xuất từ giữa TK 19 cho đến ngày hôm nay.

Gốm Nam bộ hiện nay được tạm phân chia thành 4 dòng:

1. Cây Mai

2. Sài Gòn

3. Lái Thiêu

4. Biên Hòa

Từ xưa gốm Nam bộ đã trở thành hàng hóa thiết yếu trong sinh hoạt của cư dân ở miền Đông và Tây Nam bộ. Đó là các lu, hũ, khạp, đèn, tô, chén, muỗng, đĩa, chun, khay trà, hũ, lọ, lư hương, bình trà, bình cắm hoa,..

Bình tùng hạc thuộc dòng gốm Biên Hòa 

Từ năm 2011 tại 1 quán cà phê nhỏ ở TP.HCM “Đại hội Gạc-bù-lệt” đã diễn ra do NST Mai Công Chánh khởi xướng và tổ chức. Sự kiện này thực sự là một cột mốc đánh dấu bước đầu phát triển của phong trào sưu tập gốm Nam bộ.

Sau sự kiện đó các NST tâm huyết đã tiên phong, cổ động phong trào, làm dấy lên làn sóng sưu tập gốm Nam bộ trên khắp cả nước. Đã có rất nhiều hiện vật gốm Nam bộ được giới thiệu một cách rộng rãi trong sự chia sẻ của cộng đồng mạng phomuaban.vn đã làm cho cuộc chơi gốm Nam Bộ thêm sôi động và thú vị dẫn đến nhiều cuộc trưng bày với tên gọi “Hội ngộ gốm Nam bộ” 1,2,3… Các sự kiện trên đã lần lượt diễn ra cho tới hôm nay và không ngừng tiếp nối với tên gọi có khác nhau nhưng tựu trung cũng gói trọn 3 chữ “gốm Nam bộ” thân thương.

Bình Thành Lễ -Tích Vinh quy bái tổ cao: 96 cm của nhà sưu tập Trần Hòa Bình

Năm 2017 là năm phong trào sưu tập được phát triển mạnh mẽ. Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội kết hợp với hơn 70 nhà sưu tập tư nhân (Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng, Sóc trăng, Đồng tháp, TP HCM, An Giang, Cà Mau....) để trưng bày các hiện vật nhằm bảo tồn và phát triển các hiện vật gốm Nam Bộ mà họ đã dày công sưu tầm, đưa các hiện vật gốm Nam bộ đang ẩn khuất từ mọi nơi, quy tụ thành những bộ sưu tập tập trung, có quy mô và đầy đủ.

Bình nước Sâm đồng hòa diêu tạo “Tang chi, mao căn thủy” (nước dâu tằm, rẽ mía lau) – minh văn trên gốm Cây Mai

Triển lãm có chú trọng đến yếu tố “Minh văn trên gốm nam bộ”.

Minh văn trên gốm tức là những câu chữ được họa sĩ vẽ gốm viết lên: có thể là niên đại, tên lò hay tên người chế tác, tên người đặt hàng hay tên địa danh, chức năng hay công dụng của sản phẩm, câu chúc, lời chúc hay một bài thơ cổ,….

Những hiện vật có “minh văn” phản ảnh rõ nét hơn về lịch sử gốm nam bộ cũng như lịch sử phát triển của vùng đất nam bộ những năm đầu thế kỷ 20.

Tranh Vườn xuân -kích thước 60.80  thuộc dòng gốm Thành Lễ của nhà sưu tập Trần Hoà Bình

Chữ viết trên gốm là một dạng văn tự đốc đáo, dựa vào đó có thể hiểu được đời sống kinh tế, văn hóa cũng như nhu cầu thực tế của xã hội đương thời. Đối với các nhà nghiên cứu gốm, chữ viết là một chi tiết hết sức quan trọng trong việc giám định đồ gốm. Nội dung, thể chữ, cách thức, kỹ thuật để viết trên món đồ mang đặc trưng của từng thời kỳ rõ ràng.

Triển lãm “Minh văn trên gốm Nam Bộ” từ ngày 3/8 đến ngày 13/8/2017 tại Bảo tàng TP. Hồ Chí Minh, 92 Lê Thánh Tôn, quận 1, TP. Hồ Chí Minh.


P.V