Trí tuệ nhân tạo có thể khiến bất bình đẳng giới thêm trầm trọng



Trí tuệ nhân tạo có thể khiến bất bình đẳng giới thêm trầm trọng

Thùy Liên 12:52 25/12/2018

Sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa được xem là bước tiến lớn thể hiện sự tiến bộ của con người. Nhưng chúng cũng có thể ảnh hưởng xấu đến thước đo quan trọng khác của tiến bộ xã hội: Khoảng cách về giới.

Báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos) chỉ ra rằng: Sự tăng trưởng việc làm trong các ngành công nghiệp mới nổi như CNTT và kỹ thuật, vô hình chung đã gây ra thiệt thòi cho phụ nữ, khiến những tiến bộ trong việc giảm bất bình đẳng không có nhiều ý nghĩa.

Khoảng cách về giới, chênh lệch giữa thu nhập trung bình của nam và nữ đã được thu hẹp trong những năm gần đây, nhưng vẫn còn cả chặng đường dài phía trước cho đến khi đạt được mức tương đương mà theo các chuyên gia dự đoán phải mất 202 năm nữa. Diễn đàn kinh tế giới cho rằng: Điều này có thể lâu hơn nữa mới thành sự thực nếu không có nhiều tiến bộ trong nỗ lực mang lại nhiều việc làm hơn cho  phụ nữ.

Đúng như chia sẻ của ông Saadia Zahidi - Giám đốc điều hành tại Diễn đàn kinh tế thế giới: Chúng tôi đang xem xét những thay đổi lớn mà AI tạo ra. Chúng đang tạo ra lực cản đáng gờm trước khi mục tiêu bình đẳng giới được hoàn thành. Nguyên nhân được Saadia Zadihi đưa ra, gồm:

1) Nhiều vị trí thường được lấp đầy bởi phụ nữ như hành chính và dịch vụ khách hàng đang bị "tự động hóa" bởi các công nghệ mới.

2) Các lĩnh vực đang tạo ra nhiều việc làm như kiểm soát máy chủ và quản lý dữ liệu lớn trong CNTT không phải là thế mạnh của phụ nữ, nên họ chỉ đáp ứng được một phần nhỏ so với nam giới.

Sự thiếu hụt phụ nữ trong các ngành nghề STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) mà nổi bật nhất là trong ngành công nghiệp AI kỹ thuật cao. Ở đó, khoảng cách giới tính gấp ba lần các ngành khác khi phụ nữ chỉ chiếm 22% lực lượng lao động.

Nói chung, không chỉ có hại cho nỗ lực thúc đẩy cân bằng về việc trả lương và bình đẳng giới, trí tuệ nhân tạo đang tạo ra các vấn đề cho chính công nghệ. Bởi mục tiêu cuối cùng của AI là suy nghĩ như con người và bắt chước cách hành xử của con người. Vì thế, nếu trí thông minh đó được lập trình gần với sự độc quyền của nam giới, thì xu hướng giới độc quyền cũng có nguy cơ xảy ra với máy móc.

Kay Firth-Butterfield - Trưởng bộ phận trí tuệ nhân tạo và học máy của WEF - cho biết: "Điều quan trọng là những người tạo ra AI sẽ đại diện cho toàn bộ dân số thế giới. Thiếu sự đa dạng có nghĩa là "chúng không thực sự phản ánh mẫu số chung của cộng đồng. Đó là vấn đề rất lớn".

Ở khía cạnh khác, báo cáo của Diễn đàn kinh tế thế giới cũng lưu ý rằng: Một số ngành công nghiệp và tổ chức đang đạt được tiến bộ trong việc khuyến khích phụ nữ tham gia vào các công nghệ mới nổi. Đứng đầu là các lĩnh vực giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phi lợi nhuận, nơi khả năng của phụ nữ trong AI  thể hiện vượt trội so với đàn ông, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm

Báo cáo khẳng định: "Sự đa dạng, bao gồm đa dạng giới trong quan điểm của các nhà đổi mới rất quan trọng nhằm đảm bảo các cơ hội kinh tế do AI tạo ra không làm tăng bất bình đẳng giới hiện có. Khi đó, các hệ thống AI mới có thể đáp ứng nhu cầu của toàn xã hội”.

Đồng tình với báo cáo này, Steve Leonard - CEO của SGInnovate - cho biết: "Cần làm nhiều hơn để khuyến khích và truyền cảm hứng cho phụ nữ để họ quan tâm đến các chủ đề liên quan đến STEM. Đó là cách tốt nhất để đưa nhiều phụ nữ vào lĩnh vực này, phá vỡ các khuôn mẫu lỗi thời. Nhiều nhà sáng lập danh tiếng trong lĩnh vực này là phụ nữ. Họ đang làm việc trong các lĩnh vực kỹ thuật cao như AI và MedTech. Tôi tin rằng: Chúng ta sẽ bắt đầu thấy nhiều phụ nữ “bước lên” để tạo ra những thay đổi giúp định hình thế giới mà chúng ta đang sống”.

SGInnovate của Steve Leonard ra đời với mục tiêu khuyến khích phụ nữ theo đuổi công việc liên quan đến công nghệ một cách chuyên sâu. SGInnovate được Chính phủ Singapore hỗ trợ, điều phối các vị trí thực tập trong lĩnh vực STEM.

Ông Adam Edwards - Giám đốc kinh doanh của Singapore tại công ty tuyển dụng Hays - chia sẻ thêm rằng: Các nhà tuyển dụng trong các ngành công nghiệp mới nổi có thể đi đầu trong việc giảm khoảng cách về giới bằng cách chủ động tìm kiếm và đào tạo nhiều phụ nữ hơn. Những người sử dụng lao động đó thường có hiểu biết và tiếng nói nhất định về lợi ích kinh doanh. Khi các nhà tuyển dụng cân nhắc đến sự phát triển nghề nghiệp và cơ cấu thù lao/phần thưởng giữa hai giới sẽ tạo tác động tích cực đến việc tạo nhiều cơ hội hơn cho phụ nữ có kỹ năng.

Theo We Economic Forum


Thùy Liên