Tình tự mùa thu với trái sấu chín vàng



Tình tự mùa thu với trái sấu chín vàng

Hà Vũ 6:5 20/9/2018

Hà Nội mùa này sấu chín chưa em? Hàng me Sài Gòn đang mùa thay lá

Chỉ câu hỏi ấy thôi cũng đủ thấy được sự quay quắt của người  Hà Thành xa quê. Ấy là nỗi nhớ về một mùa thu ruộm nắng với gió heo may, là nỗi nhớ về hạt cốm xanh với trái sấu chín vàng.

Tháng 8 qua đi, tháng 9 cận kề, cái nắng chói chang ngày hè đã nhạt màu thay vào đó là những hàng cây rụng lá báo hiệu trời thu. Thu Hà Nội đã trở thành đặc sản, nó quyến luyến người Hà Thành mỗi khi đi xa và quyến rũ mọi du khách khi đến thăm. Đặc sản thu thì có nhiều lắm nhưng điển hình vẫn là gió heo may với ánh nắng sánh màu mật ong, là gói cốm xanh ngạt ngào mùi lúa nếp non, là hương hoa sữa ngạt ngào trên các con phố và cả những trái sấu xù xì vàng lựng bên hè phố.

Những trái sấu chẳng có vẻ căng bóng, cũng chẳng phải là ngọt lịm tim, nhưng cái vỏ sần sùi, xấu xí ấy lại có sức quyến rũ đặc biệt. Sự hấp dẫn của những trái sấu chín không chỉ đến từ vị ngọt ngào pha lẫn chút chua nhẹ, mà nó còn tới từ hương thơm. Không cần phải đợi tới khi trực tiếp thưởng thức những quả sấu chín người ta mới có thể cảm nhận thấy mùi thơm dịu nhẹ thanh tao toát ra, mà khi tản bước trên phố, dưới những hàng sấu già mùi thơm của những trái sấu chín cũng luôn làm ta khoan khoái.

Trái sấu chín vàng ươm không còn vị chua chát của trái sấu non mà thay vào đó là thứ vị ngọt thanh, chua nhẹ rất dễ chịu. Nhiều người biết đến trái sấu như một thứ gia vị trong chế biến món ăn, nhưng đến khi cuối vụ sấu chín vàng lại là một món quà mang đậm nét văn hóa ẩm thực. Không bày bán nhiều trong các chợ, cũng chẳng sang chảnh trên các sạp trái cây, sấu chín lại theo những gánh hàng rong đến với từng thực khách. Lớp vỏ sần sùi của sấu được nạo sạch, lộ ra lớp cùi vàng mỡ màng, và kích thích vị giác của mọi thực khách khi từng quả nhỏ được cắt xoáy trôn ốc để tách hạt, tách cùi. Nhẹ nhàng cầm quả sấu đã xoáy tròn ấy, chấm muối ớt bỏ vào miệng, cảm giác phê đến tận óc. Vị chua chua hòa với vị mặn của muối, cay của ớt lan tỏa trong từng ngóc ngách của khoang miệng. Hương vị ấy từ từ thấm qua lưỡi, xuống cuống họng và thực khách dễ dàng cảm nhận được sự ngọt ngào của thiên nhiên trong từng nhịp nhai, nuốt.

Người ta thường nói: một người ăn sấu nhiều người thấy thèm cũng không quá, không chỉ bởi sự liên tưởng đến vị chua dịu qua nét mặt của người đang thưởng thức mà còn bởi âm thanh rộp roạp giòn tan khi cắn miếng sấu có sức kích thích không thể cưỡng lại đối với người xung quanh.

Đó cũng là lý do nhiều người đã không kìm được lòng trước những rổ sấu vàng mà cảm thấy ngay lập tức tứa ra dịch vị. Họ chỉ muốn vội vàng nhón lấy một sợi sấu xoáy trôn ốc giòn tan, thơm ngào ngạt, vừa chua vừa man mát chát dôn dốt kia, rồi mút mát phần thịt ngọt ngào bám quanh hạt sấu đã ngấm đẫm vị mặn ngọt chua cay thoang thoảng của muối cay.

Tuy nhiên, người Hà Nội vẫn luôn cầu kỳ trong các món ăn. Thế nên, ngoài kiểu ăn “gỏi” như vậy, thì sấu còn được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Đơn giản như món sấu dầm thấm đẫm hương vị thu. Sấu chín mua về, gọt hết vỏ, lóc lấy thịt quả, bỏ hạt. Trộn đều đường, muối rồi đem giã cùng ớt tươi cho nhuyễn, sau đó đổ sấu vào trộn đều cho đến khi gia vị thấm ngược trong từng thớ sấu là có thể nhâm nhi được rồi.

Với những người thích đậm đà, thì trái sấu chín gọt vỏ, cắt lấy thịt sấu hoặc xoáy ốc bỏ hạt, sau đó hòa thìa mắm ngon với thìa đường hoa mai, tỏi, ớt, rồi cho sấu vào ngâm cùng, sau khoảng  1-2 tiếng là có thể ăn được rồi. Tuy là sấu ngâm mắm, nhưng đây lại là món quà vặt khi xưa của người Hà Nội đó.

Mùa sấu chín ngắn ngủi nên cũng đủ gợi nhớ với nhiều người. Bởi món ăn gây ứa nước miếng nhưng luôn hấp dẫn, là nét duyên thầm của khúc Hà Nội vào thu.


Hà Vũ

Từ Khóa :