Tiết lộ những “nỗi oan” của trẻ


Tiết lộ những “nỗi oan” của trẻ

Phương Linh 14:0 13/8/2017

Người lớn đôi khi vẫn bực bội, cáu gắt vì một số hoạt động, hành vi của trẻ. Họ cho rằng những hành động đó là không thể chấp nhận được, thậm chí còn coi những đứa trẻ đó là hư đốn, không được dạy bảo đàng hoàng. Nhưng nếu hiểu được những yếu tố bản chất khiến trẻ có hành động như vậy, chúng ta sẽ biết thông cảm và yêu thương trẻ nhiều hơn.

Trẻ cố tình thực hiện một hành động bị cấm đoán

Nếu bạn nói với trẻ “Đừng ném quyển sách đó” nhưng ngay lập tức bé lại ném quyển sách đi ngay trước mắt bạn. Các nhà nghiên cứu đã lý giải điều này như sau: Với trẻ nhỏ, vùng não liên quan đến quá trình “tự kiểm soát” chưa phát triển hoàn thiện cho tới khi lứa tuổi thanh thiếu niên chấm dứt. Điều này lý giải tại sao quá trình tự chủ là một quá trình dài. Hầu hết các bậc cha mẹ có khuynh hướng tin rằng con mình thường có biểu hiện thích làm những việc bị cấm đoán, đặc biệt với trẻ dưới 3 tuổi. Thực tế, hầu hết trẻ em không nắm vững kỹ năng này cho tới khi chúng được 4 hoặc 5 tuổi.

Trẻ quá hiếu động

Nếu bỗng nhiên trẻ quá hiếu động hoặc trầm cảm, điều này có thể liên quan đến nhịp điệu của cuộc sống hiện đại như bị quá nhiều sức ép của cha mẹ, thiếu ngủ, ăn quá nhiều đồ chiên, rán, bim bim, dành nhiều thời gian với các thiết bị điện tử… Lúc này, trẻ cần được nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh hoặc được đưa đi chơi ở các công viên cây xanh, không gian thiên nhiên trong lành.

Không thể quản lý cảm xúc

Một đứa trẻ có thể không quản lý được cảm xúc và các phản ứng của mình khi nó cảm thấy đói, khát, mệt mỏi, buồn ngủ, ốm yếu. Đừng quá khắt khe đánh giá trẻ khi bạn nhìn thấy những biểu hiện phản ứng thái quá của bé. Bản thân những người lớn cũng thường khó kiềm chế cảm xúc trong những trường hợp này, đừng nói đến trẻ nhỏ. Vì thế, hãy thông cảm cho bé khi những nhu cầu tối thiểu về thể chất chưa được đáp ứng.

Thể hiện những cảm xúc mạnh mẽ

Người lớn có thể che giấu những cảm xúc sâu sắc và không để nó bộc phát trước mặt nhiều người như sự giận dữ, hận thù hay sợ hãi. Nhưng trẻ em chưa làm được điều đó. Chúng khóc, hét, gào toáng lên những câu vô nghĩa để thể hiện cảm xúc hoặc làm giảm đi sự lo lắng. Nếu là cha mẹ, bạn có thể cho phép con thể hiện bản thân mình. Chúng còn quá nhỏ để biết kiềm chế. Đừng quá lo lắng, trẻ sẽ học được kĩ năng này trong nhiều năm tới.

Di chuyển liên tục mọi chỗ

Hành động này tương tự như sự hiếu động, bao gồm các hành vi như chạy nhảy liên tục, đuổi nhau quanh nhà, nhảy nhót trên ghế… Điều mà người lớn không thể hiểu được là tại sao bọn trẻ lại có hàng tấn năng lượng để hoạt động liên tục như thế. Ngày nay, bọn trẻ lại dành quá nhiều thời gian ở trong nhà, thế nên “vấn đề” này lại càng phổ biến hơn. Chúng không tìm được nơi nào để giải phóng năng lượng nên việc nghịch ngợm, chạy nhảy liên tục trong nhà, trong một không gian nhỏ là điều dễ hiểu.

Việc cha mẹ cần làm lúc này là dành thêm cho trẻ nhiều thời gian được vui chơi, chạy nhảy ở không gian ngoài thiên nhiên. Hiếuđộng không phải là điều gì quá xấu, chỉ cần trẻ được dạy bảo cách thể hiện sự năng động một cách đúng đắn để không gây ra những hậu quả ngoài mong muốn, ví dụ như tạo cơ hội cho trẻ chạy nhảy ngoài không gian thay vì cứ táy máy nghịch ngợm các đồ dùng trong nhà hoặc trèo leo cửa sổ, cầu thang, dễ gây tai nạn hoặc bị ngã.

Thể hiện sự độc lập

Đến tuổi vị thành niên, trẻ ngày càng thích tách rời cha mẹ và thể hiện “cái tôi” của mình, thậm chí là vượt ra cả các quy tắc trong gia đình. Nếu hành vi của con bạn không vượt quá giới hạn nào hoặc không gây nguy hiểm, các bậc phụ huynh không nên quá lo lắng. Tính cách lâu dài của trẻ thường được hình thành từ giai đoạn này. Cho con một không gian riêng để “thở” và có một chút tự do cũng là cách giúp trẻ phát huy sự sáng tạo, những tính cách riêng và độc lập hơn, cũng như kỹ năng biết tự chăm sóc bản thân.

Những tính cách tốt, xấu đan xen

Bạn tự hào vì con là một đứa trẻ thông minh nhưng đôi khi phiền lòng vì trẻ hay cãi lời cha mẹ. Bạn khen con của một người bạn ngoan ngoãn, biết nghe lời, nhưng cô ấy lại phàn nàn về đứa trẻ là nó quá nhút nhát, không cởi mở và khó gần. Một đứa trẻ khác có ưu điểm là cực kỳ cẩn thận, không bộp chộp, nhanh nhảu đoảng nhưng nhược điểm của trẻ lại là sự thận trọng quá đáng nên không dám tham gia vào bất kỳ hoạt động mới mẻ nào. Mặt tốt và mặt xấu trong mỗi con người luôn song hành cùng nhau, và ở trẻ cũng vậy. Vì thế, bạn hãy biết chấp nhận nhưng ưu, nhược điểm ở trẻ chứ đừng quá buồn phiền, lo lắng vì con.

Luôn tìm ra các lý do để chơi

Nghe có vẻ đáng yêu nhưng điều này có thể gây phiền nhiễu nếu trẻ quá ham chơi và có thể chơi mọi lúc, mọi nơi đến quên ăn, quên ngủ. Chúng có thể “ăn trộm” quần áo của bạn để mặc vào người và gây cười cho mọi người. Thực ra đó không phải là một hành vi xấu. Điều này là hoàn toàn bình thường. Trẻ em thích nhìn mọi thứ… khác người. Chơi là một phần trong cuộc sống của trẻ. Bạn chỉ cần từ tốn dạy cho trẻ hiểu được rằng trẻ được quyền chơi, nhưng không phải dành tất cả thời gian để chơi mà còn phải tham gia vào nhiều hoạt động khác trong ngày như ăn, ngủ, dọn dẹp nhà cửa…


Đòi hỏi quá nhiều
Bạn đã mua kem vào ngày thứ bảy, nhưng đến chủ nhật trẻ tiếp tục đòi ăn kem. Lúc này, bạn từ chối. Kết quả là đứa trẻ gào khóc và thể hiện thái độ giận dữ. Điều này cũng là bình thường bởi trẻ luôn có một điều gì đó để trông đợi, cũng giống như người lớn. Chúng sợ rằng nếu không đòi ăn kem ngày hôm nay sẽ không bao giờ có cơ hội được ăn kem nữa. Trong trường hợp này, hãy bình tĩnh giải thích cho con hiểu lý do bạn từ chối trẻ. Từ đó có thêm những quy định, giới hạn để trẻ tuân theo.

Biến động về tâm trạng
Thông thường, trẻ dễ dàng thay đổi tâm trạng, dù chỉ trong một vài phút ngắn ngủ. Hãy nhớ rằng chúng thực sự là trẻ con. Trẻ có thể vui mừng khi được ăn kem, nhưng ngay lập tức sẽ có thể gào thét, tức giận khi chiếc kem bị rơi xuống đất. Đừng quá khắc nghiệt với trẻ. Trong các trường hợp này, bạn chỉ cần kiên nhẫn.

Thể hiện hành vi tức giận

Nếu trẻ thể hiện sự tức giận, đặc biệt là đối với bạn, trước khi đánh giá hành vi của trẻ, bạn nên điều tra xem liệu trẻ có khó khăn gì không, hoặc tìm hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ thể hiện sự tức giận của mình. Thử nói chuyện với con bạn, hỏi chúng những điều chúng muốn, những điều khiến chúng hạnh phúc. Đừng quá lo sợ đến những điều tồi tệ xảy ra, nhưng hãy luôn sẵn sàng đối mặt với bất kỳ tình huống khó khăn nào.


Phương Linh