Thủy điện bên ‘tê liệt’, bên… ‘dồi dào’



Thủy điện bên ‘tê liệt’, bên… ‘dồi dào’

Vĩ Thanh 22:50 23/11/2013

Trong lúc ông Đinh Quang Trí - Phó Tổng giám đốc EVN cho tuyên bố trên: “Nhờ năm nay thủy điện dồi dào, tỷ giá ổn định, EVN chắc chắn có lãi và bù đắp các khoản chênh lệch tỉ giá. Từ giờ đến cuối năm giá điện sẽ không tăng nữa”, thì lũ lớn mang theo một lớp cát dày đã bao phủ thủy điện An Khê khiến các hoạt động tại đây gần như tê liệt. Vậy mà, nhiều ngày trôi qua, các cán bộ địa phương vẫn ngơ ngác không biết đến sự nghiêm trọng của sự cố, trong khi không thấy đại diện của EVN lên tiếng.

Theo báo Lao Động đưa tin, đến chiều tối 23/11, Ban Quản lý thủy điện 7, chủ đầu tư Nhà máy thủy điện An Khê huy động khoảng 500 người cùng phương tiệp nỗ lực khắc phục sự cố bị vùi lấp khá nghiêm trọng xảy ra từ ngày 15/11. Lớp cát dày từ 4-5 m chôn lấp, tràn ngập nhiều khu vực như nhà kho, hệ thống kênh thoát nước, máy móc, thiết bị… Nhiều khu vực bên trong nhà máy cũng bị cát tràn vào. Các hoạt động tại đây gần như tê liệt.
 
Việc khắc phục sự cố cát phủ đang được tiến hành. Ảnh: Lao động
 
Theo tờ Tuổi trẻ, dù sự cố xảy ra vào ngày 15/11, khi thủy điện An Khê thuộc Cty Thủy điện An Khê – Ka Nak (xã Tây Thuận, huyện Tây Sơn, Bình Định) bị lũ tràn chôn vùi đã bất thường xả lũ khiến toàn bộ khiến thị xã An Khê (Gia Lai) chìm trong biển nước, song nhiều ngày sau đó thông tin về vụ việc vẫn “vẫn nằm lặng trong bóng tối”, thậm chí cả người dân trong vùng cũng không hiểu vì sao bỗng dưng bị vây khốn trong biển nước. Do trở tay không kịp, rất nhiều đồ đạc, tài sản bị cuốn trôi, hư hỏng, nhiều khu nhà và nhà máy sản xuất trị giá hàng chục tỷ đồng đã bị hư hại nặng, thậm chí có nơi chỉ còn trơ lại sàn nhà lấm lem bùn đất.
 
Căn nhà của một người dân hoang tàn sau lũ dữ. Ảnh: Tuổi trẻ
 
Nhiều ngày sau khi sự cố xảy ra, khung cảnh tan hoang, ngập ngụa trong bùn, đá vẫn hiển hiện trước mắt, trong khi toàn bộ hệ thống đê chắn lũ nằm trên sườn núi dọc đường ống dẫn nước từ xuyên đèo An Khê đều bị xóa sạch.
 
Hồi năm 2011, thủy điện An Khê - Ka Nak cũng từng bất ngờ xả nước sai quy định khiến gần 50 ha hoa màu đến kỳ thu hoạch bị cuốn trôi, trong khi những tài sản khác như trâu bò, thuyền ghe, máy bơm ngụp lặn trong biển nước. Sau đó, Ban Quản lý thủy điện đã chi trả tiền bồi thường cho 179 hộ dân với tổng kinh phí gần 3,2 tỷ đồng. Vậy nhưng, trước đó, lãnh đạo tỉnh Gia Lai, lãnh đạo huyện K’Bang cùng lãnh đạo của Ban Quản lý thủy điện đã xác định giá trị thiệt hại tài sản do thủy điện An Khê - Ka Nát xả lũ đêm 24, rạng sáng 25/5 là gần 4,5 tỷ đồng. Dù đã giảm mạnh bất ngờ so với ước tính ban đầu là hơn 14 tỷ đồng, song cũng đủ thấy là khoản bồi thường trên là chưa đủ.
 
Đến nay, những thiệt hại của người dân An Khê liệu có được bồi thường hay thủy điện có phải chịu trách nhiệm trong việc xả lũ không có quy trình vẫn chưa có câu trả lời. Ngay cả công tác thống kê thiệt hại còn chưa làm được trong khi tiếng nói của EVN vẫn còn chưa thấy đâu thì việc tính toán bồi thường càng xa tít mù tắp. Và thời điểm để người dân nhận được số tiền “tinh thần” đó càng mơ hồ, như chính cuộc sống long đong, lận đận của những con người sống chung với lũ và… thủy điện vậy.
 
Cụm thủy điện An Khê – Ka Nak bị đánh giá là có thiết kế khá lạ khi hai bậc nằm ở cách xa nhau hàng chục cây số nằm ở hai tỉnh. Chính điều này đã dẫn đến tình cảnh dở khóc dở cười là khi xảy ra sự cố liên hoàn nhà máy vừa bị chôn vùi lại vừa cho xả lũ đột ngột, thông tin chỉ được gửi đến UBND tỉnh Bình Định, mà bên phía Gia Lai có trả lời phỏng vấn tờ Tuổi trẻ xác nhận là có nhận được bản fax thông báo xả lũ trên sông Ba. Trong khi đó, theo ông Lê Thanh Tâm - Chủ tịch UBND thị xã An Khê - khẳng định chính quyền địa phương không hề nhận được thông báo bằng fax trước khi thủy điện An Khê - Ka Nak xả lũ trước 2 giờ như quy trình. Còn theo ông Kpa Thuyên, Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Gia Lai phải đến 15h ngày 15/11 mới nhận được thông báo, tức là sau khi nhà máy thủy điện đã xả lũ rồi!
 

Vĩ Thanh

Từ Khóa :