Thế giới tuần qua: Thắng mà không thắng



Thế giới tuần qua: Thắng mà không thắng

Lục Kiếm 18:56 8/3/2020

Giữa lúc cứ ngỡ dịch Covid-19 đã bắt đầu có dấu hiệu được kiểm soát, thì sẽ luôn có những quả bom không ngờ xuất hiện. Tình hình chính trị thế giới cũng luôn như vậy.

Ảnh minh họa: Reuters

Virus SARS-CoV-2: “Đây không phải lúc để bỏ cuộc”

“Đây không phải là lúc để bỏ cuộc. Cũng không phải là lúc để đưa ra những lời bào chữa mà là lúc để dồn hết sức lực.” Đó là lời Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khi số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 đã vượt quá 100 nghìn người.

Trung Quốc có thể đã tạm thời khống chế được tốc độ lây nhiễm của SARS-CoV-2. Nhưng virus nguy hiểm này đang có xu hướng mở rộng ở Hàn Quốc, Italia, Iran, Nhật Bản, nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Hoa Kỳ. Các quan chức Lầu Năm Góc cho biết: Những nỗ lực phát triển vaccine có thể không đủ nhanh để tránh “làn sóng thứ hai” ở Mỹ vào mùa đông tới.

Du khách đeo khẩu trang tại nhà ga Grand Central ở New York, Mỹ

Ảnh: David Dee Delgado / Getty Images

Phó Tổng thống Mike Pence thừa nhận Mỹ không có đủ dụng cụ xét nghiệm virus SARS-CoV-2 để đáp ứng nhu cầu, làm gia tăng nỗi thất vọng cho các nhân viên y tế - những người cảm thấy không được chuẩn bị đủ để đối phó với sự bùng phát Covid-19.

Ngoài chi phí con người, virus SARS-CoV-2 cũng đe dọa gây thiệt hại lâu dài cho ngành hàng không và kìm hãm sự phát triển của thị trường toàn cầu.

Ukraine: Thủ tướng mới để “làm điều không thể”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thay Thủ tướng mới. Ông kỳ vọng Thủ tướng mới sẽ “làm điều không thể”.

Tân Thủ tướng Ukraine Denis Shmygal

Ảnh: Haberler

Điều gì là không thể? Tổng thống Zelensky nói rằng: Ông muốn một chính phủ sẽ phục vụ người dân thay vì lợi ích nhóm và tham nhũng.

Người mới được bổ nhiệm, Denis Shmygal, thay cho Oleksiy Honcharuk, là Thủ tướng thứ ba của đất nước chỉ trong hơn 6 tháng qua. Vị Thủ tướng “sắp hết thời” này đã có thời kỳ “nước sôi lửa bóng” khi rò rỉ các bản thu âm cho thấy ông chỉ trích chính sách kinh tế của Tổng thống Zelensky.

Afghanistan: Có thỏa thuận, nhưng không có hòa bình

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ủy quyền điều tra tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người mà lực lượng vũ trang Hoa Kỳ, CIA và Taliban gây ra ở Afghanistan.

Ảnh: Axios

Những cáo buộc đầu tiên được đưa ra vào năm 2017. Sau khi bị từ chối, một phiên tòa phúc thẩm trong tuần qua đã ra phán quyết nhất trí ủng hộ mở cuộc điều tra.

Quyết định này đã gây phẫn nộ cho Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo. Ông đã gọi ICC là “những kẻ nổi loạn mang danh tòa án” và “một thể chế chính trị mờ ám núp dưới bóng một cơ quan pháp lý”.

Chính quyền Trump trước đây đã cố gắng ngăn chặn cuộc điều tra, thậm chí còn từ chối hoặc thu hồi thị thực của các nhân viên Tòa án Hình sự Quốc tế. Ngược lại, các nhóm nhân quyền lại ca ngợi quyết định của ICC.

Hoa Kỳ đã tiến hành cuộc không kích chống lại các máy bay chiến đấu của Taliban ở Afghanistan khi thỏa thuận lịch sử giữa hai bên có nguy cơ bị đổ vỡ chỉ vài ngày sau khi được ký kết. Sự cố bắt đầu sau khi xuất hiện các báo cáo Taliban đã nối lại bạo lực ở nước này, thực hiện 33 vụ tấn công, giết chết 6 thường dân và làm 14 người khác bị thương. Sự gây hấn rõ ràng như vậy bị cấm trong thỏa thuận với Mỹ, để đổi lấy việc Mỹ giảm sự hiện diện của quân đội tại quốc gia này. Tổng thống Trump và Mullah Abdul Ghani Baradar, nhà đàm phán chính của Taliban, đã nói chuyện qua điện thoại. Vài giờ sau, các quan chức quân đội tuyên bố cuộc không kích, mà họ nói là động thái phòng thủ để bảo vệ trạm kiểm soát của quân đội Hoa Kỳ.

Israel: Thắng mà không thắng

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã sẵn sàng để giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử ngày 2/3. Nhưng điều đó không có nghĩa là sự bế tắc chính trị của đất nước đã kết thúc.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu

Ảnh: Artur Widak/NurPhoto/Getty Images

Đảng Likud của Netanyahu vẫn sẽ cần tìm đối tác để thành lập chính phủ liên minh. Ngay cả những đồng minh thân cận nhất của đảng này cũng không thể lấp đủ số ghế đó. Ủy ban bầu cử của Israel đã công bố kết quả cho thấy phe cánh hữu của Thủ tướng Benjamin Netanyahu chỉ có 58 ghế - thiếu 3 đại biểu quốc hội cần thiết để thành lập chính phủ.

Điều đó nghĩa là Netanyahu sẽ cần liên minh với những phe cánh khác để đảm bảo tính đa số mà con đường này lại rất mù mờ. Vẫn còn quá sớm để tuyên bố chấm dứt “triều đại” Netanyahu - thủ tướng có thời gian tại nhiệm lâu nhất Israel. Nhưng cái kết ngày càng trở nên rõ ràng.

Saudi Arabia: Thành viên hoàng gia bị bắt giữ

Hai trong số các thành viên hoàng gia nổi tiếng nhất của Saudi Arabia bất ngờ bị bắt giữ sáng 6/3 bởi lính hoàng gia đeo mặt nạ. Họ phải đối mặt với án tù chung thân vì cao buộc phản quốc, theo WSJ.

Vua Salman (giữa), con trai của ông (trái) và cháu trai (phải)

Ảnh: Fayez Nureldine/AFP/Getty Images

Đây được xem là động thái táo bạo. Bởi hai người bị bắt giữ đều là những người thừa kế ngai vàng, có họ hàng thân với thái tử Mohamed bin Salman (MBS) và nhà vua Salman, bao gồm Hoàng tử Ahmed bin Abdulaziz al Saud (anh trai nhà vua) và hoàng tử Mohammed bin Nayef bin Abdulaziz al Saud (MBN - cháu trai nhà vua). Cả hai từng là bộ trưởng nội vụ, giám sát quân đội và tình báo của Saudi Arabia.

Tờ NY Times đưa tin Hoàng tử Nawaf bin Nayef, anh trai của Hoàng tử Mohammed bin Nayef, cũng bị bắt. Không có lời giải thích nào về những gì họ bị cáo buộc. Theo WSJ, vụ bắt giữ đã loại trừ hai người có thể là trở ngại con đường ngồi vào ngai vàng của MBS nếu vua Salman, 84 tuổi, qua đời hoặc quyết định thoái vị. MBN vốn là người thừa kế số 1 cho đến năm 2017, khi bị MBS “vượt mặt”.

Thực tế, MBS từng giam giữ một số người giàu có và quyền lực nhất của vương quốc, bao gồm cả thành viên hoàng gia, trong khách sạn Ritz Carlton năm 2017. Vụ đó được tiến hành dưới danh nghĩa chống tham nhũng. Nhưng Axios cho rằng: Đó là để củng cố quyền lực.

Vị thế quốc tế của MBS đã giảm đáng kể sau cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi, có suy đoán rằng vị trí của ông “ở nhà” cũng bị suy yếu. Nhưng có vẻ, người đàn ông 34 tuổi giờ đã có thể kiểm soát tình thế.

Báo cáo của Mueller được “tái cấu trúc mạnh mẽ”

Tổng chưởng lý Hoa Kỳ William Barr có thể phải điều trần về việc xử lý phát hành báo cáo của Mueller vào mùa xuân năm 2019. Thẩm phán liên bang Reggie Walton chỉ trích việc công bố báo cáo đã có sự “tái cấu trúc mạnh mẽ” và đặt nghi vấn liệu Barr có kịp thời ngăn chặn “những nỗ lực tác động đến diễn ngôn công khai” và bảo vệ lợi ích chính trị của Tổng thống Donald Trump hay không.

Tổng chưởng lý Hoa Kỳ William Barr. Ảnh: Alex Wong/Getty Images

Barr đã bị chỉ trích trong nhiều tháng qua vì báo cáo này. Những người chỉ trích nói rằng: Ông cố tình làm sai nội dung trước khi công khai. Trong khi đó, Thẩm phán liên bang Walton cho biết: Ông sẽ xem xét báo cáo để đảm bảo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ không “nhúng tay quá mức” trước khi công bố. Nếu thấy có sự can thiệp, ông có thể yêu cầu nộp các tài liệu bổ sung.

Apple: Chi nửa tỷ đô dàn xếp kiện cáo

Nếu bạn từng nghi ngờ iPhone đời cũ của mình chậm hơn rõ rệt khi các mẫu mới hơn được tung ra, thì tin tức mới nhất về vụ kiện chống lại Apple hẳn sẽ cung cấp cho bạn một số căn cứ.

Ảnh: macgasm

Apple sẽ trả nửa tỷ USD để giải quyết vụ kiện tập thể với cáo buộc họ đã sử dụng các bản cập nhật phần mềm để làm chậm điện thoại cũ. Thỏa thuận giải quyết được đề xuất yêu cầu Apple trả cho chủ sở hữu một số mẫu iPhone nhất định 25 USD mỗi thiết bị bị ảnh hưởng.

Vụ kiện kéo dài hai năm gây phản ứng dữ dội trên toàn cầu. Nhiều người cho rằng: Apple cố tình làm giảm hiệu suất thiết bị để buộc người dùng phải nâng cấp lên các dòng điện thoại mới hơn. Trong khi đó, Apple biện minh rằng vấn đề nằm ở pin lithium-ion cũ. Người dùng iPhone tại Mỹ có thể nộp đơn yêu cầu thanh toán nếu họ sở hữu iPhone 6, 6 Plus, 6S, 6S Plus, 7, 7 Plus hoặc SE được mua trước ngày 21/12/2017.

Syria: Một lệnh ngừng bắn mới

Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn khác bắt đầu từ 6/3 tại khu vực Idlib của Syria đang có tranh chấp. Theo thỏa thuận, hai nước sẽ thiết lập hành lang an ninh và tuần tra chung trong khu vực nằm ở biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Syria này.

Tổng thống Nga Putin (phải) và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan

Ảnh: Mikhail Svetlov/Getty Images

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã từng được những thỏa thuận tương tự, nhưng chúng luôn bị phá vỡ nhanh chóng vì bạo lực sau đó. Gần đây, Chính phủ Syria được Nga hậu thuẫn đã tiến hành nhiều cuộc tấn công chống lại lực lượng đối lập ở Idlib. Ít nhất 14 người đã thiệt mạng vào ngày 5/3 trong cuộc không kích vào một trang trại gia đình và một cuộc tấn công trên không hồi tuần trước đã giết chết 33 binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ.

Không rõ liệu thỏa thuận ngừng bắn mới có dẫm vào vết xe đổ cũ hay không.

“Tạm biệt” Ebola

Ít nhất, thế giới tuần qua cũng có tin tốt: Bệnh nhân mắc Ebola cuối cùng của CHDC Congo đã được xuất viện, đánh dấu bước tiến mới về sự kết thúc của dịch bệnh nguy hiểm thứ hai trên thế giới.

Ảnh minh họa: Paul Jeffrey/IMA World Health

Video lan truyền cho thấy các nhân viên y tế đã ca hát và nhảy múa trong khi một số người tụ tập lại để chào mừng bệnh nhân rời bệnh viện.

Giám đốc khu vực của Tổ chức Y tế Thế giới đã ca ngợi những nỗ lực không mệt mỏi của các chuyên gia y tế Congo và nói thêm rằng: Đất nước này phải cảnh giác để dập tắt hoàn toàn căn bệnh này.

Ước tính có 2.226 người đã thiệt mạng trong vụ dịch này ở Congo. Bốn quốc gia châu Phi, bao gồm Congo, gần đây đã cấp phép cho vaccine Ebola và WHO cho biết nhiều quốc gia sẽ sớm làm theo.


Lục Kiếm

Từ Khóa :