Thế giới tuần qua: Thắng-bại đều chưa phải dấu chấm hết



Thế giới tuần qua: Thắng-bại đều chưa phải dấu chấm hết

Lục Kiếm 0:5 26/5/2019

Tuần qua chứng kiến cả những chiến thắng vang dội lẫn thất bại thảm thương của nhiều nhà chính trị hàng đầu thế giới. Nhưng tất cả những điều ấy thực ra cũng chỉ là khởi đầu cho một thời kỳ mới, nhưng không ai có thể khẳng định nó sẽ đi theo chiều hướng nào.

Bà Theresa May sắp trở thành cựu Thủ tướng Anh.

Thất bại Theresa May

Thủ tướng Anh Theresa May đã hứa rằng bà sẽ từ chức nếu nỗ lực thông qua thỏa thuận Brexit lần thứ tư của bà không thành công. Và bà đã thực hiện lời hứa ấy. Cố gắng kìm nén nước mắt, hôm 24/5, bà May đã tuyên bố từ chức, thúc đẩy cuộc chạy đua cho một nhà lãnh đạo mới lên nắm quyền, người có khả năng thúc đẩy thỏa thuận Brexit nhanh hơn.

Trong thỏa thuận đưa ra hôm 21/5, bà May đã tiến hành một số điều chỉnh, bao gồm việc giữ nước Anh gắn liền với cấu trúc kinh tế của Liên minh châu Âu (EU) cho đến năm 2020.

Bà còn đề nghị Nghị viện xem xét khả năng trưng cầu dân ý lần hai về Brexit, điều bà từng phản đối trong quá khứ. Tuy nhiên, những nỗ lực này đã thất bại bởi những người ủng hộ Brexit khó tính.

Đề nghị - thất bại thảm hại của bà - chính là nguyên nhân dẫn đến sự từ chức của Chủ tịch Hạ viện Anh Andrea Leadsom. Leadsom đã luôn ủng hộ thỏa thuận Brexit của bà May cho đến khi bà cảm thấy thất vọng với một số bổ sung cho đề xuất lần thứ tư và mất niềm tin vào khả năng của chính phủ có thể đưa ra một thỏa thuận Brexit thích hợp. Những lời chỉ trích của bà dẫn đến dự đoán rất có thể Leadsom sẽ là một trong những ứng viên thay thế May làm lãnh đạo đảng Bảo thủ.

Tranh luận về thỏa thuận đã bị hoãn lại cho đến tháng Sáu. Nhưng May đã mất gần như tất cả sự hỗ trợ từ ngay cả chính đảng của mình. Sau khi nhà lãnh đạo 62 tuổi tuyên bố từ chức, từ tuần sau nước Anh sẽ chứng kiến cuộc tranh giành chiếc ghế lãnh đạo giữa nhiều thành phần, từ cựu Bộ trưởng Ngoại giao Vladimir Johnson đến Bộ trưởng Ngoại giao đương nhiệm Jeremy Hunt.

Như vậy, bà May sẽ là một trong những Thủ tướng Anh sau Thế chiến có thời gian lãnh đạo ngắn nhất, cũng là một trong những thời kỳ hỗn loạn nhất của Anh kể từ Đại chiến. Chính phủ rối loạn của bà đã chứng kiến ​​36 lần từ chức cấp bộ - một kỷ lục thời hiện đại.

Một phát ngôn viên của EU cho biết sự ra đi của bà có thể không thay đổi được gì trong các cuộc đàm phán Brexit. Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Simon Coveney nhấn mạnh lập trường của khối rằng sẽ không có thỏa thuận Brexit nào tốt hơn. “Một thủ tướng mới sẽ là một nhà đàm phán cứng rắn hơn trước EU và có được một thỏa thuận tốt hơn cho nước Anh? Đó không phải là cách EU hoạt động.” Văn phòng của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết bây giờ ông muốn thấy một “sự rõ ràng nhanh chóng” đối với Brexit. Còn Sarah Carlson, nhà phân tích của Moody’s, cho rằng thông báo của bà May có thể “khuếch đại thêm sự không chắc chắn xung quanh Brexit”. Simon Usherwood, khoa Chính trị đại học Surrey, thì  nhận định: “Tôi nghĩ rằng bất cứ ai ở vị trí của bà ấy sẽ gặp khó khăn hơn.”

Chiến thắng Modi

Thủ tướng Narendra Modi đã giành chiến thắng khi trong cuộc bầu cử dân chủ lớn nhất thế giới, Đảng Bharatiya Janata (BJP, Đảng Nhân dân Ấn Độ) của ông đã giành được 303 trên 542 ghế tại Quốc hội. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt mức cao kỷ lục: 67,1%.

Các nhà phân tích chính trị tin rằng ông Modi sẽ tập trung hoàn thành ba mục tiêu: Đưa Ấn Độ vào lại câu lạc bộ kinh tế 5 nghìn tỷ USD, khẳng định vị thế cường quốc hạt nhân toàn cầu và nhấn mạnh Ấn Độ giáo (Hindu) trong chính trị.

Việc thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc Hindu của ông đã được chứng minh kể từ khi ông lãnh đạo đất nước vào năm 2014, tạo ra căng thẳng giữa đa số theo đạo Hindu với thiểu số theo đạo Hồi. Ông đã mang lại năng lượng tương tự cho chiến dịch tranh cử, và đã được đền đáp.

Trong thực tế, nền kinh tế dưới thời ông chưa có nhiều khởi sắc như ông đã hứa từ 5 năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức cao trong 40 năm còn người nông dân vẫn chật vật mưu sinh.

Chiến thắng “kỳ diệu”

Thủ tướng Australia Scott Morrison đã có chiến thắng bất ngờ

Liên minh đảng Tự do-Quốc gia cầm quyền của Thủ tướng Australia Scott Morrison đã có chiến thắng “kỳ diệu” trong cuộc bầu cử liên bang, bất chấp vô số dự đoán họ sẽ thất bại.

Các cuộc thăm dò đã ủng hộ mạnh mẽ Đảng Lao động đối lập, một dấu hiệu cho thấy người Úc có thể sẽ có sự thay đổi lớn sau nhiều năm hỗn loạn chính trị và đấu đá nội bộ trong liên minh đảng Tự do-Quốc gia. Không thủ tướng nào có thể hoàn thành nhiệm kỳ ba năm kể từ năm 2007.

Có vẻ, sự nổi tiếng của nhà lãnh đạo đảng và là Thủ tướng đương nhiệm Scott Morrison đã giúp đảng này giành chiến thắng, đặc biệt là khi lãnh đạo Đảng Lao động Bill Shorten thất bại trong việc làm say mê cử tri. Shorten cũng đã từ chức vị trí lãnh đạo.

Đảng Lao động đã vận động dựa trên những vấn đề như biến đổi khí hậu và bất bình đẳng thu nhập. Mặt khác, Morrison nhấn mạnh vào sự ổn định kinh tế, việc làm và cắt giảm nhập cư - một thông điệp được nhiều cử tri hưởng ứng hơn.

Cuộc bầu cử cũng được coi là một cuộc trưng cầu dân ý về sự thất bại của đảng cầm quyền về việc thừa nhận biến đổi khí hậu là một cuộc khủng hoảng lớn, một vấn đề rất quan trọng với người Úc vì nhiều người đã trải nghiệm hậu quả của nó.

Tuy nhiên, kết quả bầu cử cho thấy an ninh công việc vẫn được ưu tiên hơn so với biến đổi khí hậu.

Thất bại Julian Assange

Julian Assange bị truy tố theo Đạo luật gián điệp dấy lên nhiều quan ngại

Theo AP, Chính phủ Hoa Kỳ đã truy tố người sáng lập WikiLeaks Julian Assange với 17 tội danh mới vi phạm Đạo luật gián điệp. Điều này đã gây ra một số lo ngại về Tu chính án thứ nhất.

Các công tố viên cho biết Assange liên tục yêu cầu các nguồn chia sẻ thông tin mật. Sau đó, ông đã đăng thông tin này (mà không sửa đổi tên) dù biết rằng nó có thể khiến các cá nhân có tên trong tài liệu gặp rủi ro. Ông đã bỏ qua các cảnh báo từ chính phủ về những nguy hiểm này.

Assange đã bị cuốn vào rất nhiều rắc rối pháp lý. Ông ta đã bị bắt ở London hồi tháng trước với cáo buộc vi phạm các điều kiện bảo lãnh, và ông cũng đang đối mặt với cáo buộc cưỡng hiếp ở Thụy Điển.

Việc Assange bị buộc tội theo Đạo luật gián điệp làm dấy lên báo động cho các nhà hoạt động tự do báo chí vì luật định vốn chỉ nhằm truy tố các quan chức chia sẻ thông tin, chứ không phải nhà xuất bản. Giới phê bình quan ngại động thái này có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm.

Chính phủ khẳng định bản cáo trạng của Assange không phải là một cú đánh vào các nhà báo vì họ không xem ông này là một thành viên của báo chí.

Tuy nhiên, vấn đề là không có sự phân biệt pháp lý rõ ràng giữa những gì Assange đã làm và những gì các cơ quan báo chí làm. Chính phủ nói rằng Assange khác biệt bởi ông đã dẫm vào “vết xe” Chelsea Manning – nổi tiếng vì vụ tiết lộ các điện tín mât của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Liệu Assange có phải là nhà báo hay không sẽ là tâm điểm của cuộc tranh luận trước tòa. Theo Vox, trường hợp của ông cũng sẽ là thử nghiệm bảo vệ Tu chính án I của Mỹ.

Google hạn chế Huawei

Google đang hạn chế Huawei truy cập vào các dịch vụ của mình sau khi chính quyền Trump liệt công ty vào danh sách đen.

Huawei là một công ty công nghệ lớn, là nhà bán điện thoại thông minh lớn thứ hai sau Samsung và họ phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống Android của Google và cửa hàng ứng dụng Google Play.

Google đang tuân thủ theo lệnh của Trump – từ tuần trước đã bắt đầu cấm các công ty Mỹ làm ăn với các mối đe dọa an ninh quốc gia mà không có sự cho phép của chính phủ. Mặc dù tổng thống đã không chỉ đích danh công ty công nghệ Trung Quốc, động thái này được xem như cuộc tấn công chống lại Huawei.

Những hạn chế này xuất phát từ những lo ngại về các vấn đề an ninh quốc gia từng được đưa ra trước đây. Từ lâu, Huawei đã bị chỉ trích khả năng gián điệp, dù công ty kịch liệt phủ nhận.

Các quốc gia khác đã bày tỏ mối quan tâm tương tự về các vấn đề an ninh. Nhật Bản đã cấm Huawei ký kết hợp đồng với chính phủ từ năm 2018.

Lệnh cấm này không phải là một cú “đập” ngay lập tức. Google sẽ tiếp tục dịch vụ của mình trên các điện thoại Huawei hiện có và Huawei đã phát triển hệ thống hoạt động của riêng mình trong nhiều năm. Nhưng đối với một công ty đang tìm cách mở rộng thương hiệu của mình ra ngoài Trung Quốc, việc bị cắt khỏi Google sẽ là một cú đánh đáng kể trên thị trường quốc tế.

Điều này cũng không giúp ích cho mối quan hệ Mỹ-Trung “thời chiến tranh thương mại”. Căng thẳng vẫn cao và không có dấu hiệu chùng bớt


Lục Kiếm